Serbia uruchomi ośrodek badań jądrowych przy wsparciu Rosjan

Serbski minister innowacji i rozwoju Nenad Popović podczas wizyty w Instytucie Badawczym Reaktorów Jądrowych w Dimitrowgradzie

Rosyjsko-serbska współpraca zostanie powiększona o kolejną dziedzinę. W zaawansowaną fazę wkraczają rozmowy na temat uruchomienia Centrum Nauki Jądrowej. Wsparcie Belgradowi zapewni rosyjskie przedsiębiorstwo Rosatom.

 

 

Początek współpracy w dziedzinie energii jądrowej między Serbią i Rosją można datować na styczniową wizytę prezydenta Rosji Władimira Putina w Belgradzie. Parafowano wówczas ponad 20 umów dotyczących zacieśnienia współpracy gospodarczej. Delegacje obu państw podpisały m. in. porozumienie o współpracy w dziedzinie energii atomowej, a prezydenci wydali wspólne oświadczenie o strategicznym partnerstwie na rzecz budowy Centrum Jądrowego. Serbia zamierza zainwestować w badania naukowe. Współpraca z Rosją ma więc nie tylko wymiar polityczny, ale także gospodarczy. Serbia dołączyła niedawno do CERN (Europejska Organizacja Badań Jądrowych) – jednej z najważniejszych europejskich instytucji zajmujących się rozwojem nauki –  jako 23 państwo członkowskie.

Europejski Bank Inwestycyjny zwiększa zaangażowanie na Bałkanach Zachodnich

Zakończony w piątek Szczyt Bałkanów Zachodnich nie przyniósł żadnych przełomowych deklaracji politycznych. Jednak trzy dni spotkań i debat nie poszły zupełne na marne. Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) zapowiada zwiększenie zaangażowania finansowego w państwach regionu, wskazując Polskę jako przykład do naśladowania.
 

 

Decyzję …

Solidne fundamenty

W styczniu dokumenty zostały podpisane przez Aleksieja Lichacewa, dyrektora generalnego Rosatomu oraz Nenada Popovića, serbskiego ministra innowacji i rozwoju technologicznego. Międzyrządowe porozumienie objęło szeroki zakres współpracy, m. in. w tworzeniu i ulepszaniu infrastruktury jądrowej w Serbii: projektowania, budowy i modernizacji reaktorów, wsparcia eksperckiego ze strony Rosatomu czy nowych technologii cyfrowych.

Przedstawiciel rządu w Belgradzie podkreślał wówczas, że centrum zostanie wykorzystane w technologicznej modernizacji państwa, w badaniach na rzecz rozwoju rolnictwa, medycyny i edukacji.

Lichacew zapewniał, że budowa centrum nie tylko przysłuży się polepszeniu innowacyjności w przemyśle i innych wiodących sektorach, ale posłuży także jako platforma współpracy na poziomie całego regionu Bałkanów.

Bałkany Zachodnie współpracują w sprawie eliminacji roamingu

Podpisane przed trzema miesiącami w Belgradzie porozumienie dotyczące stopniowego zmniejszania opłat za połączenia między państwami regionu Bałkanów Zachodnich zaczęło wczoraj obowiązywać. W perspektywie dwóch lat opłaty zupełnie znikną. Eksperci podkreślają, że to rzadki przykład współpracy w regionie.
 

 

Od wczoraj ceny połączeń …

Rozmowy trwają

Wygląda na to, że jądrowa współpraca rosyjsko-serbska nie zakończyła się wyłącznie na wspólnych oświadczeniach podczas styczniowej wizyty prezydenta Putina w Belgradzie. Przedwczoraj minister Popović odwiedził Instytut Badawczy Reaktorów Jądrowych w Dimitrowgradzie.

Odbył tam szereg ważnych spotkań, m. in. z dyrektorem placówki Aleksandrem Tuzowem. Serbski urzędnik powiedział prasie, że obecnie finalizowane są kwestie dotyczące budowy Centrum Nauki Jądrowej, Badań i Innowacji w Serbii.

Z kolei Tuzow podkreślił zaufanie Rosji do serbskich partnerów zwracając uwagę na pierwszą od 35 lat wizytę jakiegokolwiek ministra obcego państwa w Dimitrowgradzie. Dla Serbów współpraca z Rosatomem będzie powrotem do badań jądrowych po 30 latach przerwy.

Prezydent Serbii: UE nie reaguje na naruszenie porozumienia brukselskiego

Prezydent Serbii Aleksandar Vuczić wyraził swoje zaskoczenie brakiem reakcji ze strony UE na słowa prezydenta Kosowa Hashima Thaçiego dotyczące sprzeciwu wobec utworzenia Związku Gmin Serbskich w Prisztinie. Takie działanie zawarte jest w ramach zobowiązań podjętych w porozumieniu brukselskim.
 

Pod koniec maja 2019 …

Plany Rosatomu

Rosatom od dawna prowadzi aktywną politykę w regionie Europy Środkowo-Wschodniej i na Bałkanach pomimo braku zaufania części państw do Rosji i jej technologii. Niedawno rosyjska spółka wyraziła zainteresowanie wzięciem udziału w procedurze wyboru inwestora elektrowni atomowej Belene w Bułgarii. Moskwa jest także zainteresowana rozwojem technologii jądrowej w Czechach, gdzie trwają obecnie spory odnośnie modelu finansowania nowych inwestycji.

Rosatom działa również na Węgrzech i Słowacji, gdzie zdominował rynek np. w zakresie dostarczania paliwa do reaktorów. Na Węgrzech podnoszone są głosy w sprawie zbytniego uzależnienia się od Moskwy w sprawie energii atomowej, jednak rządowi Viktora Orbana to nie przeszkadza, a sam polityk przyznaje że „najważniejsza jest korzystna cena”. Rosjanie udzielili niedawno Budapesztowi pożyczki wartej 10 mld euro na budowę dwóch nowych reaktorów w elektrowni Paks 2.

Węgry nie zgadzają się na ekstradycję byłego premiera Macedonii

Sąd w Budapeszcie odrzucił wniosek Macedonii Północnej dotyczący ekstradycji byłego premiera Nikoli Gruevskiego, który po ucieczce z kraju w listopadzie 2018 r. schronił się na Węgrzech, gdzie otrzymał azyl polityczny. Na polityku ciąży wyrok 2 lat pozbawienia wolności.
 

 

Sąd argumentował odrzucenie …

Rosyjsko-serbskie partnerstwo

Ostatnia wizyta Putina w Belgradzie zgromadziła ponad 100 tys. ludzi na ulicach miasta. To chyba jedyne miejsce w Europie, gdzie rosyjski prezydent może liczyć na takie powitanie. Mówi się, że Serbowie są tradycyjnie prorosyjscy. Poza bliskością kulturową decydują o tym także interesy polityczne. Moskwa jako jedno z nielicznych państw była przeciwna bombardowaniu Jugosławii w 1999 r. przez NATO. Następnie odegrała znacząca rolę w ograniczaniu międzynarodowego uznania dla Kosowa, zarówno przez wysiłki dyplomatyczne, jak poprzez weto w Radzie Bezpieczeństwa ONZ dla uznania członkostwa Prisztiny w organizacji.

Eksperci zwracają uwagę, że polityka obecnego prezydenta Serbii Aleksandara Vucicia jest obliczona na szachowanie partnerów z Unii Europejskiej i sondowanie możliwości podążenia alternatywną drogą niż ścisła integracja ze Wspólnotą. Serbia jest jedynym krajem w regionie, który nie poparł europejskich sankcji na Rosję po aneksji Krymu w 2014 r. Niedawno w Belgradzie z dwudniową wizytą przebywał prezydent Francji Emmanuel Macron. Jej efektem było podpisanie wielu umów gospodarczych, w tym m. in. kontraktów dla francuskich firm na budowę metra w stolicy Serbii.

Napięcie na linii Kosowo-Serbia po akcji kosowskich służb policyjnych

Poważne kosowsko-serbskie spięcie zostało wywołane akcją kosowskich policjantów na terenach zamieszkanych głównie przez ludność etnicznie serbską. Zatrzymano wiele osób i użyto broni. Nikt jednak nie ucierpiał. Belgrad uznał jednak działania władz w Prisztinie za wrogie i postawił serbskie wojska w …