Fuzja Orlenu z Lotosem. Węgrzy i Saudyjczycy odkupią część biznesu

orlen-lotis-MOL-saudi-aramco-fuzja-komisja-europejska-obajtek

Logo Orlen/ Źródło: Maciej Janiec [flickr]

Węgierski koncern MOL odkupi od Orlenu część stacji Lotosu, a naftowy gigant Saudi Aramco z Arabii Saudyjskiej przejmie część udziałów w rafinerii. Transakcje były warunkiem zgody Komisji Europejskiej na fuzję polskich firm.

 

 

W środę (12 stycznia) węgierski koncern paliwowy MOL ogłosił, że zawarł umowy z Orlenem i Lotosem o przejęciu 417 stacji benzynowych Lotosu za 610 mln dol.

Z kolei Orlen za 259 mln dol. ma kupić od MOL 185 stacji benzynowych, w tym 144 na Węgrzech i 41 na Słowacji.

Informacje potwierdził Orlen w opublikowanym w środę raporcie o „zakończeniu prac dotyczących wdrożenia środków zaradczych wynikających z warunkowej decyzji Komisji Europejskiej w sprawie przejęcia przez PKN Orlen S.A. kontroli nad Grupą Lotos S.A”.

„Dzięki tej akwizycji uzyskamy dostęp do największej gospodarki w Europie Środkowo-Wschodniej oraz dotarcie z naszymi produktami i usługami do prawie 40 mln potencjalnych klientów. Węgrzy i Polacy dzielą te same historyczne doświadczenia, naszym wspólnym celem jest zapewnienie bezpiecznych dostaw energii w regionie Europy Środkowo-Wschodniej, wierzę, że korytarz energetyczny Północ-Południe wzmocni się dzięki tej umowie”, powiedział cytowany przez PAP Péter Ratatics, wiceprezes wykonawczy ds. usług konsumenckich Grupy MOL.

Do końca tego tygodnia Orlen ma przedstawić Komisji do zatwierdzenia projekty umów w sprawie Lotosu.

Umowa wymaga zatwierdzenia przez Komisję Europejską w ramach planu przejęcia Lotosu przez Orlen. Zgodę na taką transakcję Bruksela uzależniła od przejęcia przez Orlen Lotosu.

Fuzja Orlenu i Lotosu: Warunki Komisji Europejskiej

Połączenie PKN Orlen i Lotosu będzie możliwe po spełnieniu następujących warunków: m.in. zbycia przez Orlen 30 proc. udziałów w rafinerii Lotos wraz z towarzyszącym dużym pakietem praw zarządczych. Komisja przekonuje, że pozwoli to nabywcy zyskać prawo do blisko połowy produkcji rafinerii w zakresie ropy naftowej i benzyny, a jednocześnie zapewni dostęp do istotnej infrastruktury magazynowania i infrastruktury logistycznej.

Kolejnym warunkiem jest zbycie dziewięciu składów paliw na rzecz niezależnego operatora logistyki oraz budowa nowego terminalu importowego paliwa do silników odrzutowych w Szczecinie, który – po ukończeniu budowy – zostałby przekazany temu operatorowi. Orlen zobowiązano także do uwolnienia większości mocy zarezerwowanych przez Lotos w niezależnych magazynach, w tym pojemności zarezerwowanej na największym w Polsce terminalu przywozu paliwa drogą morską.

Nabywca powinien także sprzedać 389 stacji detalicznych w Polsce, które stanowią około 80 proc. sieci Lotos, oraz zaopatrywanie tych stacji w paliwa silnikowe oraz udostępnić konkurentom w Czechach rocznie do 80 tys. ton paliwa do silników odrzutowych w drodze otwartej procedury przetargowej.

Węgierski MOL regionalnym liderem

MOL jest węgierskim przedsiębiorstwo przetwórstwa ropy naftowej i gazu ziemnego, zajmuje się również dystrybucją tych produktów.

Obok polskiego PKN Orlen to jedno z największych przedsiębiorstw naftowo-gazowniczych w Europie Środkowej. Jest również największą pod względem wartości przychodów spółką na Węgrzech.

Dzięki transakcji węgierski koncern rozpocznie działalność w Polsce jako trzeci co do wielkości gracz na naszym rynku paliwowym, który jest jednym z największych w UE.

Umowa z Orlenem pozwoli MOL z wyprzedzeniem spełnić założony w strategii plan rozbudowy do 2025 r. sieci stacji benzynowych do 2,4 tys. obiektów. Jak zwraca uwagę „Gazeta Wyborcza”, po przejęciu stacji Lotos węgierski koncern będzie miał 2390 stacji benzynowych w 10 państwach Europy.

Stacje na Węgrzech przejmowane przez Orlen zapewnią polskiemu koncernowi czwarte miejsce na tamtejszym rynku paliwowym i ok. 7 proc. udziałów w sprzedaży paliw na Węgrzech.

Saudowie wschodzą do Polski

Saudi Arabian Oil Company, znany jako Saudi Aramco, to saudyjski koncern paliwowo-chemiczny prowadzący poszukiwania i wydobycie ropy naftowej.

Koncern jest największym na świecie pod względem dziennej produkcji – zaspokaja ponad 10 proc. światowego zapotrzebowania na ropę. Dzienna produkcja Saudi Aramco wynosi 9,54 mln baryłek, choć moce produkcyjne pozwalają na wydobycie nawet 12 mln.

Saudi Aramco jest kilkakrotnie większy od innych globalnych koncernów paliwowych, takich jak brytyjski BP, amerykański ExxonMobil, chiński PetroChina czy rosyjski Rosnieft. Przedsiębiorstwo zatrudnia ponad 61 tys. pracowników z 77 krajów.

Rosyjski wątek?

Scenę polityczną w Polsce najbardziej rozgrzewa opcja zbycia stacji benzynowych Lotosu Węgrom, którzy w kwestiach energetycznych wchodzą w sojusze z Rosjanami.

Rosatom rozbudowuje węgierską elektrownię jądrową Paks, a w ubiegłym roku Węgry podpisały z Gazpromem umowę na dostawy gazu na kolejne 15 lat i to z pominięciem Ukrainy jako kraju tranzytowego.

Temat zbycia stacji w Polsce na rzecz MOL – pierwsze informacje podał w piątek (7 stycznia) dziennikarz radiozet.pl – szybko podchwycili politycy opozycji, którzy obawiają się wejścia kapitału rosyjskiego na polski rynek.

„Jeśli PiS naprawdę sprzedał stacje Lotosu węgierskiej firmie MOL, politycznie związanej z Moskwą, to znaczy, że Ład Kaczyńskiego jest bardziej rosyjski, niż sądzili najwięksi pesymiści”, napisał na Twitterze Donald Tusk, przewodniczący PO.

Rzeczniczka Orlenu Joanna Zakrzewska zwróciła uwagę, że w 2011 r., gdy Tusk był premierem, Lotos wystawiony był na sprzedaż, a wśród potencjalnych nabywców wymieniano właśnie Rosjan.

„Panie Przewodniczący, chciałabym przypomnieć, że to Pan chciał sprzedać Rosjanom Lotos i Możejki i w tym Pana nikt nie przebije. Prosimy nie powielać medialnych spekulacji”, odpowiedziała Zakrzewska.

Orlen i Lotos: Finisz kilkuletnich starań

Proces przejęcia kapitałowego Grupy Lotos przez PKN Orlen zainicjowano w lutym 2018 r., podpisaniem listu intencyjnego ze Skarbem Państwa, który posiada w gdańskiej spółce 53,19 proc. głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy.

3 lipca PKN Orlen złożył formalny wniosek do KE o zgodę na przejęcie kapitałowe Grupy Lotos. Komisja ma 90 dni (czyli w tym przypadku do 13 grudnia 2019 r.), aby ustalić czy planowana fuzja potwierdza jej wstępne obawy. Rozpoczęcie procedury nie przesądza o jej ostatecznym wyniku.

Orlen to spółka założona w 1999 r. Siedzibę ma w Płocku. Jest właścicielem dwóch rafinerii w Czechach i jednej na Litwie. Z kolei zlokalizowana w Gdańsku Grupa Lotos działa na polskim rynku od 1991 r.

Zarówno Orlen, jak i Lotos to przedsiębiorstwa naftowo-gazowe, które prowadzą działalność na rynkach hurtowych i detalicznych produktów rafinacji naftowej w Polsce, Czechach, Estonii, na Litwie, Łotwie i Słowacji. Ich działalność jest związana również z poszukiwaniem i wydobywaniem surowców paliwowych.

Skala aktywności Orlenu zdecydowanie przewyższa działania Lotosu. Grupa Orlen osiągnęła w 2019 r. zysk netto 4,3 mld zł. Orlen przerobił ok. 33,9 mln ton ropy naftowej, odnotowując przy tym rekordową sprzedaż wolumenową na poziomie 43,3 mln ton. W 2019 r. na inwestycje wydano ok. 5,5 mld zł.

Natomiast zysk netto Grupy Lotos wyniósł w całym 2019 roku 1,15 mld zł. Przychody ze sprzedaży wyniosły 29,4 mld zł, czyli były o 628,4 mln zł (2,1 proc.) niższe niż w 2018 r.