Globalny podatek dla firm: Co w praktyce oznacza porozumienie ponad stu państw?

oecd-g7-g20-porozumienie-umowa-globalna-minimalna-stawka-podatkowa-podatek-minimalny-polska-wegry-raje-podatkowe-zyski-gospodarka

Globalna minimalna stawka podatkowa obejmie korporacje, których globalne obroty przekraczają 20 mld euro. [fot. via flickr (CC BY-SA 2.0)] [Christoph Scholz]

136 krajów, obejmujących 90 proc. światowego PKB, porozumiało się w piątek (8 października) odnośnie wprowadzenia globalnej minimalnej stawki podatkowej od osób prawnych. Umowa może wejść w życie już w 2023 r.

 

 

Globalna minimalna stawka podatkowa ma wynosić 15 proc. i obejmie największe światowe korporacje. Media zwracają uwagę, że oznacza to ogromną zmianę dla mniejszych gospodarek, które w dużej mierze przyciągały firmy międzynarodowe dzięki niższej stawce podatkowej.

Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), która kierowała negocjacjami wskazuje, że ta „przełomowa umowa” spowoduje, że do państw na całym świecie popłynie ponad 150 mld dolarów od około 100 najbardziej dochodowych firm świata.

Według sekretarza generalnego OECD Mathiasa Cormanna umowa zagwarantuje, że „międzynarodowy system podatkowy będzie dostosowany do potrzeb cyfrowej i zglobalizowanej gospodarki światowej”. 

Podobną opinię wyraziła przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen stwierdzając, że jest to „historyczna chwila” i „ważny krok naprzód w kierunku uczynienia globalnego systemu podatkowego bardziej sprawiedliwym”.

Podatek poparły też kraje – w szczególności Estonia, Irlandia i Węgry – które początkowo sprzeciwiały się takiej umowie argumentując, że osłabi ona ich systemy podatkowe. Przeciwko była także Polska.

Udzielenie zgody na porozumienie podatkowe otwiera teraz drogę do przeniesienia go do prawa unijnego. Kwestie podatkowe wymagają jednomyślności wszystkich państw członkowskich Wspólnoty.

Państwa G7 porozumiały się co do podatku dla cyfrowych gigantów

Uzgodnione rozwiązania mają zapewnić zlikwidowanie istniejących obecnie luk podatkowych.

Co w praktyce oznacza porozumienie?

Porozumienie opiera się na dwóch filarach. Pierwszy to sprawiedliwe opodatkowanie około stu największych przedsiębiorstw, świadczących usługi – zarówno cyfrowe jak i tradycyjne – na całym świecie. Drugi obejmuje wprowadzenie minimalnego globalnego podatku w wysokości 15 proc. 

Porozumienie zakłada, że przedsiębiorstwa będą musiały płacić podatki tam, gdzie działają, a nie tylko tam, gdzie mają swoją siedzibę. Celem jest zagwarantowanie, że firmy nie będą miały motywacji do przenoszenia swoich zysków do rajów podatkowych, a także, że koncerny pobudzą gospodarki krajów, w których znajdują się ich siedziby.

Globalna minimalna stawka podatkowa obejmie korporacje, których globalne obroty przekraczają 20 mld euro. Próg ten ma zostać obniżony do 10 mld do 2028 r., jeśli przyjęte przepisy okażą się skuteczne.

Opodatkowanie ponad 125 mld dolarów zysków zostanie dodatkowo przesunięte do krajów, w których zostały one wypracowane, z krajów o niskich podatkach, w których są obecnie księgowane.

Rządy nadal mogłyby ustalać dowolną lokalną stawkę podatku od osób prawnych, ale jeśli firmy objęte byłyby niższą stawką w danym kraju, ich państwa macierzyste mogłyby „uzupełnić” stawkę do uzgodnionych 15 proc., tym samym eliminując korzyści z przenoszenia zysków z działalności.

Umowa pozwoliłaby też krajom, w których firmy osiągają swoje dochody, na opodatkowanie 25 proc. tzw. nadwyżki zysku największych międzynarodowych korporacji, zdefiniowanej jako zysk przekraczający 10 proc. przychodów.

Przepis ten dotyczy w szczególności gigantów technologicznych, takich jak Facebook, Google czy Apple. Jest to kompromis między Stanami Zjednoczonymi i Unią Europejską – firmy amerykańskie będą płaciły wyższe podatki za granicą, a UE nie nałoży na nie podatku cyfrowego. Był on rozważany ze względu na argumenty, że m.in. wymienione firmy płacą małe podatki mimo ogromnych przychodów, przenosząc zyski do rajów podatkowych albo USA.

Teraz ministrowie finansów z Grupy G20 muszą formalnie zatwierdzić porozumienie, co otworzy drogę do przyjęcia podatku przez przywódców grupy na szczycie pod koniec października.