Komisja Europejska za pełnym otwarciem unijnych rynków pracy

Z raportu przedstawionego przez komisję wynika, że tak dla UE jako całości, jak i dla większości poszczególnych państw, przepływ pracowników miał ograniczony zasięg, w zestawieniu z wielkością rynków pracy oraz napływem imigrantów z państw spoza UE.

Według raportu przemieszczający się pracownicy z nowych państw członkowskich w  znaczący sposób przyczynili się do stałego wzrostu gospodarczego na przestrzeni ostatnich lat, wypełniając luki istniejące na rynku pracy bez odwoływania się do opiekuńczości państwa. Równocześnie niewiele faktów wskazuje na to, by pracownicy z nowych państw członkowskich wypierali pracowników lokalnych lub powodowali znaczne obniżenie ich wynagrodzeń, także w krajach o największym napływie pracowników, choć na niektórych obszarach zaistniały przejściowe problemy związane z dostosowaniem do nowej sytuacji.

„Prawo do pracy w innym kraju jest jedną z podstawowych wolności obywateli UE. Przemieszczający się pracownicy przenoszą się tam gdzie czeka na nich praca, a gospodarka na tym korzysta” powiedział Vladimír Špidla, komisarz ds. zatrudnienia, spraw społecznych i równości szans, i dodał: „Wzywam wszystkie punktu widzenia, ale pomogłoby także ograniczyć problemy, takie jak niezadeklarowane zatrudnienie i fikcyjne samozatrudnienie.”

Statystyki państw członkowskich dotyczące ludności oraz państwa członkowskie do rozważenia, czy w obliczu przedstawionych dzisiaj faktów nadal istnieje potrzeba istnienia czasowych ograniczeń swobodnego przepływu. Zniesienie ograniczeń już teraz nie tylko ma sens z gospodarczego punktu widzenia, ale pomogłoby także ograniczyć problemy, takie jak niezadeklarowane zatrudnienie i fikcyjne samozatrudnienie.”

Statystyki państw członkowskich dotyczące ludności oraz dane badania na temat siły roboczej wykazują, że średnio udział obywateli państw, które przystąpiły do Unii w 2004 r. (UE-10), żyjących w państwach UE-15, wzrósł z 0,2% w 2003 r. do 0,5% pod koniec 2007 r. W tym samym okresie liczba Bułgarów i Rumunów żyjących w UE-15 wzrosła z 0,2% do 0,5%. Większość przemieszczających się pracowników z nowych państw członkowskich, które przystąpiły do UE w 2004 r., głównie z Polski, Litwy i Słowacji, osiedliła się w Irlandii i Zjednoczonym Królestwie, podczas gdy najważniejszymi krajami docelowymi Rumunów były Hiszpania i Włochy. Natomiast za wyjątkiem Irlandii, niedawna imigracja obywateli państw niebędących członkami UE zdecydowanie przewyższyła, będący następstwem rozszerzenia, przepływ pracowników z nowych do starych państw członkowskich. Zgromadzone dane wskazują także, że wielu przemieszczających się pracowników UE przenosi się do innego państwa członkowskiego tymczasowo, ale nie zamierza pozostać tam na stałe.

Komisja jest zdania, że wobec aktualnych wydarzeń gospodarczych prawdopodobne jest, iż możliwy spadek zapotrzebowania na pracowników zmniejszy ich przepływ w UE. Ostatnie spowolnienie gospodarcze doprowadziło już w niektórych krajach do znacznego zmniejszenia liczby nowych wjazdów, i równolegle do wzrostu liczby powrotów. Jest to oznaka naturalnych zdolności samoregulacyjnych swobodnej mobilności pracowników i wnoszonej przez nią, a jakże potrzebnej, elastyczności: pracownicy udają się tam, gdzie istnieje na nich zapotrzebowanie i wielu z nich przenosi się ponownie, gdy warunki zatrudnienia stają się mniej korzystne.

Tak zwana druga faza obowiązywania ustaleń przejściowych dla UE-8 – państwm które przystąpiły do UE w 2004 roku – zakończy się w kwietniu 2009 r. Aktualnie 4 państwa członkowskie (Niemcy, Austria, Belgia i Dania) w różnym stopniu utrzymują ograniczenia w dostępie pracowników z 8 spośród 10 nowych państw członkowskich. Ograniczenia mogą być utrzymane po dniu 30 kwietnia 2009 r. jedynie, jeżeli istnieją poważne zakłócenia (lub zagrożenie nimi) na rynku pracy.

Kraje, które będą chciały utrzymać ograniczenia po 30 kwietnia będą musiały udowodnić, że ich obawy przed poważnymi zakłóceniami na rynku pracy sa uzasadnione.

Austria i Niemcy sygnalizowały juz wcześniej, że zamierzają utrzymywac ograniczenia do swoich rynków pracy do 2011 r., czyli na maksymalny dopuszczony w Traktacie Akcesyjnym okres.  (tmw)