Gospodarcze sankcje wobec Białorusi pośrednio uderzą w Litwę?

Białoruś eksportuje przez Litwę co roku prawie 11 mln ton potażu (Photo by Aaron Taylor on Unsplash)

Białoruś eksportuje przez Litwę co roku prawie 11 mln ton potażu (Photo by Aaron Taylor on Unsplash)

Unia Europejska nałożyła sektorowe sankcje na Białoruś w związku z naruszaniem przez reżim w Mińsku praw człowieka i represjonowaniem opozycji, a także porwaniem w maju samolotu pasażerskiego. Restrykcje oznaczają np. utrudnienia w eksporcie z Białorusi soli potasowych. Są one wysyłane w świat m.in. przez Litwę.

 

Unijne sankcje gospodarcze wobec Białorusi obejmują zakaz bezpośredniej lub pośredniej sprzedaży, dostarczania, przekazywania lub eksportu do kogokolwiek na Białorusi sprzętu, technologii lub oprogramowania przeznaczonego do monitorowania lub przechwytywania wiadomości w internecie i wiadomości komunikacji telefonicznej, a także towarów podwójnego zastosowania i technologii do celów wojskowych.

Ale ponadto dotyczą ograniczeń w eksporcie urządzeń służących do produkcji wyrobów tytoniowych, sprzedaży produktów naftowych oraz soli potasowych, a konkretnie potażu, czyli zanieczyszczonego węglanu potasu, z którego można dalej wytwarzać inne produkty potasowe.

Białoruś: Opozycyjny bloger Raman Pratasiewicz z więzienia został przeniesiony do aresztu domowego

Od wielu miesięcy był jednak poszukiwany przez białoruskie służby z powodu swojego zaangażowania w redagowanie serwisu internetowego NEXTA.

Ucierpią białoruskie rafinerie i kopalnie soli potasowych

W przypadku produktów naftowych sankcje uderzą w białoruskie państwowe rafinerie, które przerabiają i odsprzedają drożej zagranicę ropę naftową kupowaną w Rosji po bardzo okazyjnych cenach. Natomiast w przypadku potażu sankcje uderzą głównie w białoruskie kopalnie. Białoruś jest jednym z największych w Europie producentów soli potasowych.

Sporą część wydobycia eksportuje zagranicę, przede wszystkim przez terytorium sąsiedniej Litwy. W 2020 r. przyjechało tam z Białorusi 11 mln ton potażu, z czego aż 10,7 mln ton popłynęło dalej w świat z bałtyckiego portu w Kłajpedzie. Znajduje się tam specjalny terminal do przeładunku potażu z wagonów kolejowych, który w 30 proc. należy do białoruskiego państwowego koncernu Biełaruśkalij.

Teraz za sprawą sankcji eksport potażu z Białorusi zmniejszy się o 2,5 mln ton rocznie, czyli o około 20 proc. w stosunku do poziomu eksportu z ubiegłego roku. Szacunki takie przedstawił prezes litewskich kolei Mantas Bartuszko. To właśnie litewska państwowa spółka kolejowa świadczy usługi cargo dla białoruskich kopalni potażu.

Unia Europejska rozszerza sankcje wobec Białorusi. Na liście syn i synowa Łukaszenki

Szefowie MSZ przyjęli kary wobec osób odpowiedzialnych za zmuszenie do lądowania w Mińsku samolotu linii Ryanair.

Litwa nie blokowała sankcji wobec Białorusi

Na razie jednak trudno ocenić czy nałożenie przez UE gospodarczych sankcji na Białoruś poważnie uderzy także w port w Kłajpedzie czy w litewskie koleje. Nie jest jednak wykluczone, że w obu przypadkach zyski będą teraz mniejsze.

Mimo to Litwa nie blokowała nałożenia unijnych sankcji gospodarczych na Białoruś. Najwięcej zastrzeżeń zgłaszała natomiast Austria. Austriacki banki są bowiem mocno zaangażowane inwestycyjnie na Białorusi. Prawie 90 proc. zagranicznych kredytów Białoruś zaciągnęła właśnie w austriackich bankach.