Codzienny briefing z europejskich stolic – wtorek 7 stycznia

The Capitals to codzienny biuletyn EURACTIV z całej Europy.

„Szwecja bez euro notuje lepsze wyniki gospodarcze”, uważa szwedzki ekonomista. Francuski minister gospodarki apeluje do USA o nienakładanie ceł odwetowych na francuskie produkty. Między innymi o tym piszemy we wtorkowej edycji „The Capitals”.

 

 

SZTOKHOLM

Debata o euro. W Szwecji z początkiem roku ożywiła się debata dotycząca przyjęcia wspólnej europejskiej waluty. Szwedzi na razie płacą w koronach i ekonomista Björn Olsson przekonuje na łamach prasy, że dzięki temu wzrost gospodarczy jest wyższy o 1,5 proc. do 3 proc. niż gdyby Szwecja należała do strefy euro.

Szwedzi – świętujący z dniem 1 styczna rocznicę 25-lecia przystąpienia do UE – wypowiedzieli się przeciwko przystąpieniu do strefy euro w ogólnokrajowym referendum w 2003 r.

BERLIN

W nowy rok z nowymi nadziejami. Po średnio udanym 2019 r. Wolna Partia Demokratyczna (FDP) zorganizowała w poniedziałek (6 stycznia) spotkanie podsumowujące ostatnie 12 miesięcy. Liberałowie zastanawiali się także nad wytyczeniem strategii na kolejne miesiące. Jednym z głównym tematów kongresu było przygotowanie nowej oferty dla coraz większej grupy wyborców rozczarowanych postawą Socjaldemokratycznej Partii Niemiec (SDP). Lider FDP Christian Lindner zwrócił uwagę, że błędem byłoby nie powalczyć o głosy tych wyborców, „z których przecież nie wszyscy są zwolennikami prowadzenia wyłącznie lewicowej polityki”. 

Działacze FDP szybko przeszli od słów do czynów prezentując w Stuttgarcie nowy nabytek. Do liberałów dołączył bowiem były minister spraw społecznych w Nadrenii-Palatynacie z ramienia SDP Florian Gerster. 

Jednak sam Lindner musi w najbliższym czasie zmierzyć się z narastającą krytyką jego polityki. Poniedziałkowe obrady rozpoczęły się od odczytania krytycznego głosu 87-letniego weterana ugrupowania Gerharta Bauma, który zarzucił Lindnerowi „unikanie otwartych debat”.

WIEDEŃ

Kto stoi za cyberatakiem? Nadal nie wiadomo, kto odpowiada za przeprowadzenie ataku hakerskiego na Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Austriackie MSZ przypuszcza, że ze względu na sposób przeprowadzenia całej akcji mogą odpowiadać służby innego państwa,

„Z powodu skomplikowania tego ataku i jego natury, nie możemy wykluczyć, ze stoją za nim obce czynniki państwowe” – głosi wspólne oświadczenie MSZ oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.

Cyberatak na MSZ

Choć władze w Wiedniu nie oskarżyły wprost żadnego państwa o zlecenie lub nawet przeprowadzenie dzisiejszego cyberataku, to jednak austriackie media (np. agencja prasowa APA) przypominają, że w przeszłości w ten sposób europejskie państwa infiltrowane były przez służby specjalne Rosji i Chin lub działające na zlecenie Moskwy i Pekinu grupy hakerskie.

MADRYT

Dzień ostatecznej decyzji. Dziś w Kongresie Deputowanych odbędzie się drugie z zaplanowanych głosowań ws. wotum zaufania dla koalicyjnego rządu Pedro Sancheza (PSOE). Do sukcesu wystarczy zwycięstwo zwykłą większością głosów. Wedle szacunków koalicja PSOE i lewicowej Unidas Podemos (UP) dysponuje przewagą dwóch głosów, dlatego koalicjanci będą drżeli o wynik głosowania do ostatniej chwili.

Partie opozycyjne wzywają deputowanych PSOE, UP i mniejszych ugrupowań regionalnych i separatystycznych do złamania linii partyjnej i zagłosowania przeciwko powołaniu rządu. W przypadku powodzenia w Hiszpanii po raz pierwszy od upadku reżimu generała Francisco Franco władzę sprawować będzie rząd koalicyjny.

PARYŻ

Na wojennej ścieżce. Francja po raz kolejny wezwała USA, aby wycofały się z pomysłu nałożenia ceł na francuskie produktów. Waszyngton chce w ten sposób wziąć rewanż za ustanowienie nad Sekwaną podatku cyfrowego od dochodów korporacji cyfrowych, takich jak Google, Facebook czy Apple.

„Wojna handlowa nie leży w niczyim interesie, dlatego apeluje do naszych amerykańskich przyjaciół o przemyślenie sprawy”, powiedział francuski minister gospodarki Bruno Le Maire  w wywiadzie dla „France Inter”. W poniedziałek (6 stycznia) przypadał ostatni dzień konsultacji w tej sprawie w USA.

Francja wprowadziła 3-proc. podatek dla cyfrowych gigantów

Każdy działający na francuskim rynku podmiot z branży cyfrowej, który osiągnie globalny roczny dochód powyżej 750 mln euro, w tym co najmniej 25 mln euro rocznie we Francji, będzie musiał zapłacić podatek wynoszący 3 proc. dochodów z francuskiego rynku.

W odpowiedzi administracja Donalda Trumpa zagroziła obłożeniem cłami szerokiej gamy francuskich produktów spożywczych: ser, win, szampanów czy produktów kosmetycznych.

BRUKSELA

Zaostrzenie przepisów. Belgia zapowiada zaostrzenie przepisów dla osób ubiegających się o azyl, poinformowała Maggie De Block, działaczka Flamandzkich Liberałów i Demokratów (VLD) pełniąca jednocześnie obowiązki minister ds. polityki azylowej. Rząd wydał instrukcje, aby odmawiać wydawania zgód na przyjmowanie migrantów dla dwóch kategorii osób: tych, którzy zyskali już status uchodźcy w innym państwie członkowskim UE oraz osób, które ominęły tzw. procedurę dublińską. Nakazuje ona ubiegającemu się o azyl o złożenie dokumentów w pierwszym z państw UE, do którego przybył.

DUBLIN

Dla klimatu. Premier Leo Varadkar zapowiada, że podjęcie działań przeciwko zmianom klimatycznym znajdzie się wśród priorytetów jego rządu w najbliższych miesiącach. Zmiany mają dotknąć przede wszystkim branżę transportową czy sektor energetyczny, które odpowiadają za największą część zanieczyszczeń.

RZYM

Kontrowersje wokół Nutri-Score. W wywiadzie dla dziennika „La Stampa” minister rolnictwa Teresa Bellanova wyraziła wątpliwości co do użyteczności systemu oceny żywności Nutri-Score. 

System ten w uproszczony sposób informuje o wartości odżywczej produktów i ma pomóc w zwalczaniu otyłości. Został opracowany przez francuskich naukowców i wprowadzono go już w Hiszpanii, Szwajcarii, Belgii, wkrótce w Niemczech.

Oznaczenie jest dla konsumentów proste – każdy produkt spożywczy ma ocenę składu. Pięciostopniowa skala zaczyna się od ciemnozielonego koloru A – oznaczającego najlepszy jakościowo, zdrowy produkt, aż do czerwonego z literą E, czyli zawierającego niezdrowe składniki. Nutri-Score nie ocenia jedynie żywności jednoskładnikowej i wody.

Jednak według pani minister etykieta nie dostarcza konsumentowi pełnych informacji. Włosi obawiają się, że Nutri-Score zaszkodzi włoskim produktom, jak ser, parmezan czy oliwa z oliwek, które wedle nowego systemu zostały zakwalifikowane jako „czerwone”.

ATENY

Reforma podatkowa. Od 1 stycznia każdy obywatel Grecji powinien dokonać co najmniej 30 proc. płatności drogą elektroniczną (w tym przelewy bankowe, kredytowe, debetowe, itp.). Jeśli nie, zostanie mu naliczony dodatkowy podatek w wysokości 22 proc. Ponadto rząd ma plan przyciągnięcia zagranicznych studentów.

Uniwersytet Ateński uruchamia pierwszy w historii kierunek prowadzony wyłącznie w języku angielskim. W ten sposób będzie można zdobyć licencjat z archeologii, historii i literatury starożytnej Grecji. Program jest pierwszym sprawdzianem nowych przepisów i reform rządowych w edukacji. 

WARSZAWA

Wizyta Komisji Weneckiej. Delegacja Komisji Weneckiej rozpocznie pojutrze dwudniową wizytę w Polsce w związku z ustawą dyscyplinującą sędziów. Członkowie delegacji mają się spotkać z przedstawicielami władz i “innymi rozmówcami”.

Kontrowersyjną ustawę nazywaną też represyjną czy kagańcową pod koniec grudnia błyskawicznie przyjął Sejm, a w przyszłym tygodniu prace legislacyjne nad tym dokumentem podejmie Senat.

Delegacja Komisji Weneckiej złoży kolejną już wizytę w Polsce w najbliższy czwartek i piątek (9-10 stycznia) w ramach prac nad projektem opinii na temat nowelizacji ustaw sądowych –  zapowiedziała Komisja w krótkim komunikacie na swojej stronie internetowej.

Komisja Wenecka pojutrze w Warszawie

PRAGA

Drugi audyt. Według portalu Neovlivni.cz, drugi audyt Komisji Europejskiej wykazał konflikt interesów ws. premiera Andreja Babisza. Z kontroli Komisji wynika, że najbogatszy Czech nadal sprawuje kontrolę nad holdingiem Agrofert, który korzysta z funduszy europejskich. 

Babisz zapowiada, że Czechy nie oddadzą żadnych unijnych funduszy

Ministerstwo Rolnictwa i rząd oświadczyły zgodnie, że nadal nie otrzymały raportu z audytu. Minister rolnictwa potwierdził jedynie, że konsultacje z Komisją Europejską w sprawie kontroli odbędą się 28 stycznia.

BUKARESZT

Oferta kupna. Rosyjska firma Lukoil jest zainteresowana zakupem 50 proc. udziałów ExxonMobil w projekcie Neptun Deep nad Morzem Czarnym, informują źródła rządowe.

W listopadzie amerykańska firma zaprosiła kilku potencjalnych inwestorów do złożenia oferty na udział w projekcie, którego celem jest poszukiwanie rezerw gazu na terytorialnych wodach Rumunii. Jak dotąd Amerykanie zainwestowali w poszukiwania około 670 mln euro.

ZAGRZEB

Czas rozliczeń. Po porażce w wyborach prezydenckich w tym tygodniu rządząca Chorwacka Wspólnota Demokratyczna (HDZ) ogłosiła na wtorek (7 stycznia) spotkanie w celu przeanalizowania wyniku. To druga z kolei porażka podczas kierownictwa obecnego premiera Andreja Plenkovića.

Tymczasem prezydent Serbii powiedział, że Belgrad chce mieć „dobre stosunki” z nowym prezydentem Chorwacji.

Milanović wygrał wg exit poll wybory prezydenckie