Codzienny briefing z europejskich stolic – wtorek 19 marca

Herman Von Rompuy

Herman Von Rompuy

Jeśli Wielka Brytania w końcu wyjdzie z Unii, na pewno będzie kiedyś chciała wrócić – uważa Herman Van Rompuy. Tymczasem w Londynie problemy z trzecim głosowaniem nad umową brexitową, a na Morzu Śródziemnym Amerykanie wspierają nową inicjatywę energetyczną. O tym między innymi piszemy we wtorkowym wydaniu „The Capitals”.

 

BRUKSELA

„W każdym normalnym kraju Theresa May już dawno podałaby się do dymisji”, powiedział były przewodniczący Rady Europejskiej Herman Van Rompuy na spotkaniu swojej partii Chrześcijańskich Demokratów i Flamandów (CD&V). Stwierdził też, że Brytyjczycy mają obecnie dużo słabszą pozycję negocjacyjną niż UE. „Są dużo bardziej zależni od nas niż my od nich”.

Jego zdaniem prawdopodobny jest „miękki brexit” bez poważniejszych konsekwencji i z zachowaniem okresu przejściowego, a najlepszym scenariuszem byłoby powtórne referednum zakończone lepszym wynikiem niż poprzednie.

„Jestem też przekonany, że jeżeli Wielka Brytania wyjdzie w końcu z UE, na pewno kiedyś do niej wróci”, dodał Van Rompuy.

LONDYN

Trzecie głosowanie. Kontrowersje w Izbie Gmin wzbudził spiker John Bercow, który wykluczył możliwość trzeciego głosowania nad umową brexitową wynegocjowaną przez premier May. Jego zdaniem „z prawnego punktu widzenia nie jest możliwe głosowanie nad dokładnie tą samą propozycją, która została odrzucona większością 149 głosów”.

Po wypowiedzi Bercowa lider Szkockiej Partii Narodowej w Izbie Ian Blackfold stwierdził, że państwo znajduje się w stanie „kryzysu konstytucyjnego”.

ATENY

USA angażuje się na Morzu Śródziemnym. 20 marca w Jerozolimie sekretarz Stanu USA Mike Pompeo weźmie udział w spotkaniu Grecji, Cypru i Izraela. Państwa te mają podpisać międzyrządowe porozumienie w sprawie EastMed – gazociągu, który ma dostarczać gaz cypryjski przez Grecję do pozostałych państw UE.

Ruch ten nie spodoba się zapewne Turcji, która sprzeciwia się odwiertom w swoim sąsiedztwie. Źródła EURACTIV.com potwierdzają, że wspólne spotkanie ma wysłać Ankarze bardzo czytelny sygnał. Dowiadujemy się bowiem, że „spotkanie ma potwierdzić wsparcie Ameryki dla trójstronnej współpracy grecko-cypryjsko-izraelskiej i podkreślić uznanie roli, jaką te trzy państwa odgrywają na polu bezpieczeństwa energetycznego w regionie wschodniego Morza Śródziemnego”.

BUKARESZT

Państwo w państwie. Minister transportu Rumunii Razvan Cuc zaskoczył publiczność podczas Forum Przemysłu Motoryzacyjnego (obecna była również unijna komisarz ds. rynku wewnętrznego Elżbieta Bieńkowska) stwierdzeniem, że niewielka liczba autostrad w kraju jest wynikiem działania „wywrotowych sił w strukturach państwowych”.

Cuc stwierdził, że urzędnicy państwowi nie chcą podpisywać dodatkowych klauzul przy kontratkach z obawy o możliwość postawienia ich w stan oskarżenia. O „państwie w państwie” cały czas mówi rząd socjalistycznej partii PSD. Utrzymuje on, że nieuczciwi oficerowie wywiadu w ramach akcji antykorupcyjnej współpracowali z prokuratorami, aby ukarać polityków, którzy nie chcieli im się podporządkować.

Rumunia nadal jest jednym z najbardziej skorumpowanych państw UE, ale rząd od lat próbuje zdekryminalizować niektóre przestępstwa korupcyjne.

BERLIN

Kłótnia w rodzinie. Volkswagen zagroził, że wystąpi z wpływowej grupy lobbingowej VDA. Zapowiedź jest wynikiem nieporozumień dotyczących podejścia branży motoryzacyjnej do przechodzenia na technologie niskoemisyjne.

PARYŻ

Francuskiej telewizji Europa nie obchodzi. Programy telewizyjne we Francji nie zamują się przeważnie wiadomościami związanymi z Unią Europejską. W 2018 r. jedynie 13,2 proc. programów informacyjnych poruszało unijne tematy, a newsy związane z unijnymi instytucjami pojawiały się jedynie w 2,7 proc. wszystkich programów. Dwaj główni kandydaci do objęcia stanowiska szefa Komisji Europejskiej Manfred Weber (EPL) oraz Frans Timmermans (S&D) pojawili się odpowiednio w ośmiu i czterech programach informacyjnych. Dla porównania Donald Trump był obecny w 227.

Skrajna prawica spotyka się z Putinem. Podczas obchodów piątej rocznicy nielegalnej aneksji Krymu przez Rosję, Władimir Putin spotkał się ze swoimi francuskimi przyjaciółmi, w tym z kandydatem partii Marine Le Pen w wyborach do PE, Theirrym Marianim. Część delegacji stanowili również posłowie prawicowych Republikanów (EPL).

WARSZAWA

Elektromobilność na świeczniku. Z udziałem minister przedsiębiorczości i technologii Jadwigii Emilewicz oraz ministra gospodarki Niemiec Petera Altmeiera odbyło sie Polsko-Niemieckie Forum Gospodarcze. Obie strony podkreśliły potrzebę dalszej współpracy, w szczególności na polu elektromobilności, sztucznej inteligencji i cyfryzacji. Emilewicz powiedziała też, że „naszym wspólnym celem jest wypracowanie polityki energetycznej do 2040 r.”

Podatek cyfrowy. Premier Mateusz Morawiecki nie wyklucza wprowadzenia podatku od usług cyfrowych w Polsce. Stwierdził, że regularnie rozmawia o tym z Emmanuelem Macronem, Angelą Merkel i innymi europejskimi przywódcami. „W ten weekend wyczytałem, że Austria zdecyduje się na podatek cyfrowy, pomimo braku konsensusu na poziomie UE. Ten przykład pokazuje, że jeżeli nie będzie porozumienia, to chyba państwa członkowskie będą musiały podejmować tę decyzję same”, powiedział premier.

MADRYT

Ultimatum dla rządu Katalonii. Hiszpańska komisja wyborcza zagroziła katalońskiemu prezydentowi Quimowi Torrze postawieniem zarzutów, jeżeli w ciągu 24 godzin nie zdejmie symboli separatystycznych z budynków państwowych.

Komisja twierdzi, że żółte wstążki, a także transparenty z hasłami popierającymi uwolnienie katalońskich przywódców zaangażowanych w przeprowadzenie referedum niepodległościowego są nie do pogodzenia z zasadą neutralności instytucji państwowych w trakcie kampanii wyborczej. Przedterminowe wybory odbędą się w Hiszpanii 28 kwietnia.

Jest to już drugie ultimatum wystosowane przez władze hiszpańskie. Poprzednie zostało zignorowane.

RZYM

Powstanie centrolew? Przed nadchodzącymi wyborami regionalnymi oraz do PE nowo wybrany przewodniczący lewicowej Partii Demokratycznej (S&D) Nicola Zingaretti próbuje odbudować koalicję centrolewicową. Wczoraj Zingaretti ogłosił, że spotka się z Roberto Speranzą, przywódcą frakcji, która niemal rok temu oddzieliła się od PD, sprzeciwiając się polityce jej byłego lidera Matteo Renziego.

Zagadkowa zbrodnia. Kluczowy świadek w procesie dotyczącym imprez „bunga bunga” Silvio Berlusconiego zmarł na początku marca. 34-letnia modelka Imane Fadil została podobno otruta. Zdaniem prokuratora Francesco Greco badania wykazały, że w jej krwi znajdowała sie duża zawartość kadmu i antymonu.

PRAGA

Syn byłego prezydenta wyrzucony. Syn byłego prezydenta Czech Vaclav Kalus junior został wyrzucony z Obywatelskiej Partii Demokratycznej (ECR) za stwierdzenia niezgodne z wartościami partii. Klaus jest znany ze swojej antyunijnej retoryki. Miał tez propozycje dołączenia do eurosceptycznej Partii Niepodległość, która opowiada się za przeprowadzeniem w Czechach referendum ws. wyjścia z UE.

Koniec problemów z wołowiną? Po spotkaniu ze swoim polskim odpowiednikiem oraz unijnym komisarzem ds. zdrowia Vytenisem Andriukaitisem, czeski minister rolnictwa powiedział, że 25 marca Praga zaprzestanie nadzwyczajnych kontroli wołowiny importowanej z Polski, jeżeli ta zobowiąże się do podjęcia kroków mających na celu poprawę bezpieczeństwa żywności. Praga rozpoczęła kontrole 20 lutego po tym, jak państwowa weterynaria odkryła 700 kg zakażonej polskiej wołowiny.

SOFIA

Ameryka krytykuje Bułgarię. W najnowszym raporcie nt. stanu przestrzegania praw człowieka Departament Stanu USA skrytykował Bułgarię za złe traktowanie osadzonych i surowe warunki w więzieniach oraz brak odpowiedzialności w systemie sądowniczym. Raport wskazuje również na złe traktowanie migrantów i azylantów, korupcję na wszystkich szczeblach władzy oraz stsowanie przemocy wobec mniejszości etnicznych. Władze co prawda podjęły kroki, aby karać tych, którzy popełnili na tym tle przestępstwa, ale działania te zdaniem autorów raportu nadal są niewystarczające.

LUBLANA

Janša szkodzi Słowenii. „Musimy nalegać na implementację decyzji arbitrażowej w sprawie granicy chorwacko-słoweńskiej”, stwierdził słoweński minister spraw zagranicznych Miro Cerar w odpowiedzi na wywiad udzielony przez przywódcę opozycji Janeza Jansę.

„Odnoszę wrażenie, że Janša myli interesy państwa z interesami partii”, dodał. „Chorwaci chcą nowych negocjacji w sprawie granicy, ponieważ chcą uzyskać więcej niż stanowi arbitraż. Przekaz Jansy jest więc jasny: negocjujmy dalej i oddajmy im więcej ziemi”, dodał.

ZAGRZEB

Co po brexicie? Rząd Chorwacji chce chronić praw swoich obywateli mieszkających w Wielkiej Brytanii, ale też praw Brytyjczyków przebywających w Chorwacji.

„Rząd chce ułatwić Brytyjczykom korzystanie z tych samych praw na zasadzie wzajemności”, stwierdziła sekretarz stanu w ministerstwie spraw zagranicznych i europejskich Andreja Metelko-Zgombić. Obecnie w Chorwacji mieszka 653 obywateli Wielkiej Brytanii.

BELGRAD

Organizacje pozarządowe potępiły zachowanie policji w trakcie antyrządowych protestów, które odbyły się w weekend w Belgradzie. Wezwały władze państwowe, niezależne instytucje i media do „zaprzestania dalszego polaryzowania obywateli i państwa, a także ułatwienia demokratycznego dialogu”. Komisja Europejska stwierdziła wczoraj, że rząd powienien nawiązać rozmowy ze społeczeństwem obywatelskim.

SARAJEWO

Zostawcie Vucicia w spokoju. „Powinniśmy uszanować prawowite instytucje Serbii i legalnie wybranego prezydenta. Zmiany można dokonywać przy urnach wyborczych”, stwierdził Przewodniczący Prezydium Bośni i Hercegowiny Milorad Dodik w kontekście protestów przeciwko prezydentowi Serbii Aleksandrowi Vučiciowi. „Nie jest właściwe wysyłanie w tej chwili takich sygnałów, w czasie kiedy trwaja negocjacje z Kosowem”, dodał.