Codzienny briefing z europejskich stolic – wtorek 17 grudnia

The Capitals to codzienny biuletyn EURACTIV z całej Europy.

Prezydent Warszawy podpisał Pakt Wolnych Miast. Finowie otwierają rynek gazu, a w Niemczech rząd porozumiał się z landami ws. nowych taryf za emisję CO2. Między innymi o tym piszemy we wtorkowej edycji „The Capitals”.

 

 

BRATYSŁAWA/BUDAPESZT/PRAGA/WARSZAWA

Burmistrzowie Bratysławy, Budapesztu i prezydent Warszawy – miast stołecznych z państw Grupy Wyszehradzkiej – spotkali się w Budapeszcie, aby podpisać „Pakt Wolnych Miast”. Uroczystość odbyła się w Budapeszcie. Warszawę reprezentował Rafał Trzaskowski

Sygnatariusze pisma zadeklarowali połączenie sił, aby wspólnie pozyskiwać środki z polityki spójności UE. Przywódcy miast chcą także skupić się na skutecznym przeciwstawieniu się wyzwaniom współczesności, szczególnie w kwestii ochrony środowiska, w polityce klimatycznej, energetycznej czy gospodarczej. 

Czy opozycja „odbije” Budapeszt?

Sygnatariusze paktu planują lobbować w Brukseli, aby efektywniej pozyskiwać źródła finansowania ambitnych polityk miejskich. Pakt jest odpowiedzią na próby ograniczania finansowania przez rządy centralne w samorządach wymienionych państw. 

„Na stole jest propozycja, by mała część funduszy [europejskich – red.] – 8 proc. (…) mogła być używana bezpośrednio przez miasta. Olbrzymia większość funduszy – ponad 90 proc. – zostanie w rękach rządów państw członkowskich – powiedział Trzaskowski PAP.

Matúš Vallo, architekt i muzyk, został wybrany na burmistrza Bratysławy po dwuletniej kampanii wspieranej przez dwie nowo utworzone partie opozycyjne, podczas gdy prezydenta Warszawy i nowego burmistrza Budapesztu poparła szeroka koalicja partii opozycyjnych. Burmistrzem Pragi jest Zdeněk Hřib Partii Piratów. 

Do podpisania dokumentu o współpracy doszło na kampusie Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego (CEU) w Budapeszcie finansowanego przez George’a Sorosa. Od września uczelnia przeniosła znaczną część zajęć do Wiednia.

Węgry w końcu wyrwą się z objęć partii Orbana

Dzisiaj „cztery miasta tworzą sojusz przeciwko nacjonalistycznym reżimom populistycznym próbującym zniszczyć demokrację w naszym regionie”, powiedział Gergely Karácsony, burmistrz Budapesztu. „Miasta to wyspy, które bronią demokracji i liberalnych wartości w naszych krajach”, dodał polityk. 

HELSINKI

Otwarcie fińskiego rynku gazu. Od początku 2020 r. Finlandia zamierza otworzyć rynek gazu dla podmiotów z innych państw. To ostatnie państwo UE, które zdecydowało się na tę decyzję. Oznacza to, że firma państwowa Gasum straci monopol na krajowym rynku. Udział gazu w  miksie energetycznym Finlandii szacuje się na 8 proc. Obecnie trwają pracę nad dokończeniem połączenia fińskiego i bałtyckiego rynku gazu. 

BERLIN

Przełom. W poniedziałek (16 grudnia) państwa związkowe oraz rząd federalny osiągnęły porozumienie w sprawie podstawowych zapisów krajowego pakietu klimatycznego. Autorzy umowy ustalili cenę za CO2 dla rafinerii i sprzedawców gazu na 25 euro za 1 tonę począwszy od 1 stycznia 2021 r.

Partie wielkiej koalicji – CDU/CSU i SPD – zdecydowały się na podniesienie tej kwoty ze wstępnie proponowanych 10 euro. Ta suma została jednak skrytykowana przez partię Zielonych. W następnych latach cena wzrośnie i wyniesie 30 euro od 2022 r. i 55 euro od 2025 r.

COP25 bez porozumienia

MADRYT

Szantaż nie działa. Marta Vilalta, rzeczniczka Republikańskiej Lewicy Katalonii (ERC) poinformowała w poniedziałek socjalistów (PSOE), że żadne próby szantażowana w kontekście poparcia dla utworzenia rządu Pedro Sancheza nie odniosą skutku.

„Rozmawiamy nie tylko po to, aby doprowadzić do uzyskania przez Pedro Sancheza wotum zaufania w parlamencie, ale przede wszystkim dla rozwiązania sytuacji politycznej w Katalonii” – powiedziała przedstawicielka ERC. „Nadal podkreślamy, że zależy nam na prawie do samostanowienia i uwolnieniu więźniów politycznych” – dodała.

PARYŻ

Rezygnacja architekta. Jean-Paul Delevoye, wysoki komisarz ds. emerytur we Francji, podał się w poniedziałek (16 grudnia) do dymisji. Rezygnacja następuje w trakcie starań Emmanuela Macrona dotyczących przeforsowania reformy systemu emerytalnego w kraju. Od dwóch tygodni Francję paraliżują protesty związków zawodowych oraz poszczególnych branż. We wtorek (17 grudnia) na ulicach francuskich miast spodziewanych jest nawet milion ludzi protestujących przeciw reformie. 

Rząd przedstawił plan reformy emerytalnej

BRUKSELA

Brak złudzeń. Polityczny pat w belgijskiej polityce wpływa na nastroje mieszkańców kraju. Politykom nie udało się stworzyć stabilnego gabinetu już od 205 dni. Do pobicia rekordu z lat 2010-2011 ponad 550 dni bez rządu wciąż Belgom daleko, jednak 51 proc. Flamandów nie ma złudzeń uważając, że nowe wybory powinny odbyć się natychmiast. Podobnego zdania jest 29 proc. francuskojęzycznych mieszkańców Belgii: mieszkańców Brukseli i Walonii, wynika z sondażu przeprowadzonego przez Ipsos dla „Le Soir” i RTL. 

Flamandowie w znacznej części opowiadają się za prawem ograniczającym czas na utworzenie rządu maksymalnie do sześciu miesięcy. Obecnie nie ma żadnego limitu, a wedle nowych zasad po pół roku dochodziłoby do organizacji nowych wyborów. 

LONDYN

Izba Gmin zajmie się ustawą o brexicie jeszcze w tym tygodniu. Rzecznik premiera Borisa Johnsona zapowiedział, że w piątek rząd ponownie złoży w parlamencie projekt ustawy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej. Brytyjski parlament zbiera się dziś po raz pierwszy po przedterminowych wyborach, ale właściwe prace nad tym projektem podejmie dopiero po świąteczno-noworocznej przerwie.
Lider Partii Konserwatywnej Boris Johnson zapewnił po wygranych w czwartek (12 grudnia) wyborach, że Wielka Brytania opuści Wspólnotę  do końca stycznia.
Coraz bliżej brexitu. 

RZYM

Lekka marihuana wyeliminowana. Podczas ostatniego głosowania w Senacie nad ustawą budżetową przewodnicząca Senatu Elisabetta Casellati uznała niektóre poprawki za niedopuszczalne. Chodzi przede wszystkim o jedną, która pozwoliłaby na zakup marihuany zawierającego mniej niż 0,5 proc. substancji czynnej tetrahydrokannabinolu (THC).

Decyzja została przyjęta z zadowoleniem przez ugrupowania prawicowe oraz skrytykowana przez przedstawicieli Ruchu Pięciu Gwiazd (M5S).

WIEDEŃ

Austria nie zrealizuje krajowych celów klimatycznych? Powołując się na dokument ministerialny (przeznaczony wyłącznie do użytku wewnętrznego) eksperci ds. polityki klimatycznej stwierdzili, że nowy pakiet środków, który ma zostać zatwierdzony w środę (18 grudnia) przez parlament, ograniczy emisje do 2030 r. w porównaniu z 2005 r. o zaledwie 27 proc. zamiast uzgodnionych 36 proc.

Informację podała austriacka organizacja pozarządowa Global2000, która oskarżyła rząd o celowe oszukiwanie społeczeństwa na temat stanu krajowej polityki klimatycznej.

Rząd nazwał ten dokument „nieaktualnym” (został opracowany 29 listopada), twierdząc że środki zostały dostosowane, aby Austria osiągnęła wszystkie cele klimatyczne.

ATENY

Sprzeciw wobec przemocy policyjnej. Sekretarz generalny Syrizy Panos Skourletis wystąpił przeciwko „tolerowaniu przez rząd Nowej Demokracji przemocy wobec młodych ludzi”. 

Apel polityka pojawił się po tym, jak 22-letnia studentka poinformowała, że jeden z funkcjonariuszy kazał jej podczas zwykłej kontroli zdjąć ubranie na jednej z ateńskich ulic. 

„Rząd nie powinien tolerować tego typu zachowań. To niedopuszczalne, by w ten sposób poniżać młodych ludzi”, powiedział Skourletis.

SOFIA

Z showbiznesu do polityki. Z sondażu przeprowadzonego przez SEGA wynika, że ugrupowanie byłego prezentera telewizyjnego Slaviego Trifonowa może liczyć na poparcie 8,6 proc. społeczeństwa. Przełożyłoby się to na trzecie miejsce za rządzącym GERB-em premiera Bojko Borysowa (21,7 proc.) i Partią Socjalistyczną (BSP – 18,2 proc.).

Ugrupowaniu „Nie ma takiego kraju” odmówiono jak na razie rejestracji z powodu używania kolorów flagi narodowej w logo, co jest zabronione przez konstytucję.

LUBLANA

Potrzebna energia jądrowa. „Jeśli nie przystąpimy do budowy kolejnego bloku elektrowni jądrowej w Kršku i nie zamkniemy elektrowni cieplnych, nie osiągniemy celów klimatycznych w tym neutralności pod względem emisji dwutlenku węgla do 2050 r.” – powiedział premier Marjan Šarec.

SARAJEWO

„Nie” dla ekstradycji. Sąd w Bośni i Hercegowinie wydał decyzję unieważniającą wydalenie Fatiha Keskina, obywatela Turcji, któremu grożono ekstradycją i ściganiem w jego kraju za sprzeciw wobec reżimu Recepa Tayyipa Erdogana. Ankara łączy go z opozycyjnym ruchem Feto kierowanym przez przebywającego w USA kaznodzieję Fethullaha Gülena.