Codzienny briefing z europejskich stolic – wtorek 12 marca

Dimitris Papadimoulis

Dimitris Papadimoulis

Słowacy odrzucają amerykańską pomoc wojskową, Europejska lewica chce uniemożliwić wybór Webera na szefa Komisji Europejskiej, a kolejne partie zrzeszone w Europejskiej Partii Ludowej zabierają głos w sprawie Orbana. Między innymi o tym piszemy we wtorkowym wydaniu „The Capitals”.

 

BRATYSŁAWA

Słowacja nie chce amerykańskich pieniędzy. Słowackie Ministerstwo Obrony oficjalnie odrzuciło 105 milionów euro, które Amerykanie chcieli przeznaczyć w ramach programu Europejskiej Inicjatywy Odstraszania (EDI – European Deterrence Initiative) na poprawę podstawowej infrastruktury na dwóch lotniskach wojskowych. Słowacki MON stwierdził jednak, że pomoc ta narusza suwerenność Słowacji. „Słowacja ma wystarczająco dużo własnych środków na takie projekty”, stwierdził przewodniczący Rady Narodowej Andrej Danko.

EDI została zapoczątkowana w 2014 r. i ma na celu zwiększenie amerykańskiej obecności w Europie w związku z aneksją Krymu.

PRAGA

Dobrze być w UE. Znany ze swoich prorosyjskich wypowiedzi prezydent Czech Miloš Zeman powiedział, że „w dzisiejszym niestabilnym świecie dobrze jest być w Unii Europejskiej, która odgrywa rolę sojuszu handlowego, oraz w sojuszu wosjkowym, jakim jest NATO”.

Słowa Zemana padły w 20. rocznicę przystąpienia Czech do NATO. W maju kraj będzie obchodził 15-lecie członkostwa w UE – podobnie jak Polska i osiem innych krajów, które dołączyły w 2014 r. do UE.

BERLIN

Co dalej z niemieckim eksportem uzbrojenia? Grupa posłów socjaldemokratycznej SPD stwierdziła, że ich partia powinna poprzeć całkowity zakaz eksportu broni do Arabii Saudyjskiej. Stanowisko to byłoby sprzeczne z polityką prowadzoną przez ministra spraw zagranicznych Heiko Maasa (SPD), który wypowiadał się ostatnio za złagodzeniem tych restrykcji, jeżeli Arabia wykona krok na drodze do pokoju w Jemenie. Badanie opublikowane przez Sztokholmski Instyut Badań nad Pokojem pokazuje, że w ostatnich latach Niemcy zwiększyły eksport uzbrojenia o 13 proc. Między rokiem 2014 a 2018, niemiecki udział w eksporcie broni wynosił bowiem 6,4 proc., zaś w poprzednich czterech latach 6,1 proc.

PARYŻ

Gospodarka, głupcze! Przywódca lewicowej partii Francja Nieujarzmiona Jean-Luc Melenchon rozpoczął w poniedziałek kamapnię wyborczą do PE pod hasłem „Gospodarka, głupcze!”. Zaapelował o wycofanie Francji z traktatów unijnych i całkowitą zmianę europejskiej polityki gospodarczej.

Melenchon uważa, że unijne traktaty są zaprojektowane w taki sposób, że przynoszą jedynie społeczne niezadowolenie i pozostawiają kwestie klimatyczne na marginesie. W sondażach jego partia cieszy się 7 proc. poparcia, co oznacza drastyczny spadek w porównaniu z 20 proc., które Melenchon uzyskał w wyborach prezydenckich w 2017 r.

WARSZAWA

Tusk emeryt. W wywiadzie dla tygodnika „Do Rzeczy” Jacek Saryusz-Wolski stwierdził, że Donald Tusk powinien przejść na emeryturę po zakończeniu swojej kadencji na stanowisku przewodniczącego Rady Europejskiej. „W normalnych standardach brukselskich dla osoby, która odchodzi z tak wysokiego szczebla, nie ma już miejsca w strukturach unijnych. Powinien po zakończeniu swojej kadencji z godnością wybrać emeryturę, tak jak to zrobił jego poprzednik Herman Van Rompuy„, stwierdził eurodeputowany, który w majowych wyborach wystartuje z list PiS.

RZYM

Wszechobecny Berlusconi. Silvio Berlusconi ogłosił, że będzie kandydatem swojej partii Forza Italia (EPL) w czterech z pięciu okręgów w majowych wyborach do Parlamentu Europejskiego. Nie wystartuje w regionie Włoch Środkowych, by nie utrudniać wyboru Antonio Tajaniego, który – zdaniem byłego premiera – „jest powszechnie uważany za najlepszego przewodniczącego w historii Parlamentu Europejskiego”.

BRUKSELA / STRASBURG

Progresywni eurodeputowani szukają punktów porozumienia. Grupa centrolewicowych europosłów wysłała list do Spitzenkandidatów partii socjalistycznych, lewicowych i pro-ekologicznych z prośbą, aby przed majowymi wyborami do Parlamentu Europejskiego postarali się wypracować porozumienie w naistotniejszych kwestiach programowych.

Zrzeszenie progresywnych eurodeputowanych z lewicowej frakcji GUE-NGL, Zielonych i socjaldemokratów (S&D) wysłało list we wtorek 12 marca.

Zieloni wybrali już dwóch kandydatów do objęcia posady szefa Komisji Europejskiej. Są to Ska Keller oraz Bas Eickhout. Socjaldemokraci postawili za to na pierwszego wice-przewodniczącego KE Fransa Timmermansa, a Lewica na Nico Cue i Violetę Tomić.

Autorzy listu proszą kandydatów, aby do końca marca przedstawili swoją opinię w 10 tematach – w tym w kwestii promowania sprawiedliwości społecznej, zrównoważonego rozwoju, demokracji, przejrzystości w życiu publicznym oraz solidarności.

„Celem inicjatywy jest możliwie jak największe zbliżenie programowe kandydatów partii lewicowych i proekologicznych przed wyborami do PE”, mówi w rozmowie z EURACTIV wiceprzewodniczący PE Dimitris Papadimoulis.

Jego zdaniem takie działanie ma zapoczątkować możliwie najszerszy progresywny sojusz na rzecz zmian w Europie. Przede wszystkim jednak ma ono na celu niedopuszczenie do wyboru na szefa KE Manfreda Webera, który może dokonać się jedynie przy poparciu przedstawicieli skrajnej prawicy w rodzaju Matteo Salviniego„, twierdzi Papadimoulis.

ATENY

Nierozwiązane kwestie. Eurogrupa dokonała kolejnej oceny reform ekonomicznych greckiego rządu. Ateny zostały pochwalone za postęp w niektórych kwestiach, ale dostrzeżono też zaniedbania, np. w kwestii kredytów zagrożonych. W związku z tym wstrzymany został transfer 1 miliarda euro na konto greckiego rządu. Strony bedą wyjaśniać sprawę 5 kwietnia.

BUKARESZT

PMP przeciwko Fideszowi. Centroprawicowa Partia Ruchu Ludowego (PMP) byłego prezydenta Rumunii Traiana Basescu zagłosuje za wykluczeniem Fideszu z EPL. Basescu stwierdził, że partia Orbana łamie unijne traktaty, które zobowiązała się przestrzegać, kiedy Węgry przystąpowały do UE.

LUBLANA

EPL musi zaakceptować pluralizm. Szef Słoweńskiej Partii Demokratycznej Janes Janša potwierdził, że jego partia będzie głosować przeciwko wyrzuceniu Fideszu z Europejskiej Partii Ludowej. „EPL jest dużą partią i jako taka musi zaakceptować wewnętrzne różnice. I nie chodzi tu o plakaty z Junckerem, które wiszą na Węgrzech, Chodzi o różnice w kwestii polityki migracyjnej”.

SOFIA

Bułgaria szuka pomocy przy atomie. Bułgarski Narodowy Zakład Energetyczny rozpoczął procedurę wyłaniania inwestora strategicznego, który wyłoży pieniądze na elektrownię jądrową w Belene. Minister enegrii Temenuzhka Petkova twierdzi, że zainteresowane są cztery przedsiębiorstwa: chiński CNNC, francuski Framatome, koreański Hydro & Nuclear Power oraz amerykański General Electric.

Ostatnio jednak bułgarski wicepremier powiedział, że „nie jest możliwe, aby elektrownia w Belene została ukończona bez udziału rosyjskiego Rosatomu”.

BELGRAD

Rozmowy z Eurazjatycką Unią Gospodarczą na ostatniej prostej. Serbski minister ds. handlu Rasim Ljajić pojedzie do Moskwy, aby odbyć rozmowy ze swoją odpowiedniczką z ramienia EUG Veroniką Nikishiną w celu podpisania umowy o wolnym handlu.

Dotychczas na przeszkodzie umowie stały kwoty eksportowe na papierosy, ser oraz brandy. Wymiana handlowa Serbii z państwami EUG wynosi 2,8 miliarda dolarów, z czego 90 proc. to wymiana z Rosją.

ZAGRZEB

Minister podaje się do dymisji. Minister ds. rozwoju regionalnego Gabrijela Žalac, która spowodowała wypadek prowadząc samochód bez ważnego prawa jazdy, podała się do dymisji. Premier Andrej Plenković rezygnacji nie przyjął i stwierdził, że minister popełniła wykroczenie i już za nie zapłaciła.

Niezbędna teologia. W trakcie obchodów 350-lecia katedry teolgii katolickiej na Uniwersytecie z Zagrzebiu Plenković stwierdził, że edukacja nie może być poddana jedynie wymogom rynkowym, a teologia musi zajmować ważne miejsce wśród innych nauk. „Jeżeli chce sie badać rzeczywistość, nie można z obszaru nauki wykluczać teologii”.