Codzienny briefing z europejskich stolic – środa 4 grudnia

The Capitals to codzienny biuletyn EURACTIV z całej Europy.

Relacja z pierwszego dnia rocznicowego szczytu NATO. Na Słowacji powraca pomysł zaostrzenia przepisów ustawy aborcyjnej, a w Niemczech emeryci stali się zakładnikami sporu między chadekami i socjaldemokratami. Między innymi o tym piszemy w środowej edycji „The Capitals”.

 

 

LONDYN

Optymizm i „Boże Igrzysko”. Główne rozmowy dwudniowego szczytu NATO odbędą się dziś rano w hotelu w Watford, niedaleko Londynu. Podczas trzygodzinnej sesji roboczej oczekuje się, że przywódcy Sojuszu będą dyskutowali nad nowymi zagrożeniami dla państw członkowskich, oraz poruszą kwestie cyberbezpieczeństwa. Spodziewana jest także wspólna deklaracja, w której przywódcy państw potwierdzą gwarancje wzajemnej obrony. 

Podczas rozmów nie powinno także zabraknąć tematu Chin. Rosnące wpływy Pekinu oferują „możliwości”, ale są także „wyzwaniem”. Sekretarz Generalny Jens Stoltenberg zapewnił, że NATO nie klasyfikuje Chin jako „nowego przeciwnika”. Najważniejsze pytanie dotyczy jednak tego, czy Sojusz widzi pole do współpracy np. w kwestii wyzwań przed jakimi stanie świat w przyszłości.

Rosja ostrzega, NATO deklaruje gotowość do obrony, a Turcja stawia ultimatum

We wtorek wszystkie oczy były skierowane na prezydenta Francji Emmanuela Macrona, którego komentarze na temat „śmierci mózgu” NATO wzbudziły tak wiele kontrowersji i wywołały negatywne reakcje wśród przywódców innych państw. 

Podczas spotkania z Donaldem Trumpem francuski przywódca raz jeszcze podkreślił, że nie wycofuje się ze swoich słów mimo że prezydent USA uznał komentarze za „bardzo obraźliwe” dla innych członków. Następnie doszło m.in. do rozmów nt. tzw. Państw Islamskiego i tutaj obaj liderzy zgodzili się, co do strategii działania przeciwko IS. Macron ponadto dodał, że istnieje potrzeba podjęcia dyskusji, w jaki sposób zapewnić długoterminowy pokój w Europie. 

Po innym ze spotkań między liderami Wielkiej Brytanii, Turcji, Niemiec i Francji kanclerz Angela Merkel powiedziała dziennikarzom, że „z optymizmem” pójdzie na dzisiejsze spotkania, pomimo różnic w niektórych kwestiach między członkami NATO.

Dr hab. Marek Madej: Stawianie głównie na USA może się źle skończyć

Z optymizmem na rozwiązanie kwestii tureckiej z kolei zapatruje się Jens Stoltenberg. Turcy nadal blokują wschodnie plany obrony NATO. Urzędnicy z państw Europy Wschodniej zapytani przez EURACTIV o zaistniałą sytuację zachowują ostrożność, a jeden z nich powiedział anonimowo, że czuje się, jakby region ponownie stał się pionkiem w polityce mocarstw.

Eksperci ds. bezpieczeństwa powiedzieli EURACTIV., że jest bardzo mało prawdopodobne, aby Turcja nadal blokowała wschodni plan obrony NATO. Otwartą kwestią pozostaje, czego Ankara może w zamian zażądać.

BRATYSŁAWA

Powraca temat aborcji. Słowacka partia narodowa (SNS) przedstawiła poprawkę legislacyjną, która wymaga od kobiety starającej się o aborcję poinformowania o swoich zamiarach ojca dziecka. Partia zaproponowała również zakaz bezpłatnej sprzedaży pigułki „dzień po”, która  jej zdaniem powinna być sprzedawana wyłącznie na receptę. Poprawki te zgłoszono podczas drugiego czytania ustawy. 

PRAGA

Miliony do zwrotu. Czeski dziennik „Deník N” zdobył część raportu z audytu Komisji Europejskiej potwierdzającego zarzuty dotyczące konfliktu interesów czeskiego premiera Andreja Babiša. Według gazety audytorzy potwierdzili, że Babiš naruszył zarówno przepisy czeskie, jak i europejskie, ponieważ nadal kontroluje agrochemiczny holding Agrofert.

Potwierdzą się informacje o konflikcie interesów premiera Czech?

Oznacza to, że Republika Czeska powinna zwrócić około 17 milionów euro dotacji UE pierwotnie przyznanych Agrofert. Babiš nadal zaprzecza wszelkim wykroczeniom, a minister rozwoju regionalnego Klára Dostálová zauważyła, że ​​jeśli rząd nie zgadza się z wynikiem kontroli, może „bronić się przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości”.

BERLIN

Polityczni zakładnicy. Wybór nowego szefostwa w SPD (socjaldemokracja) nieprzychylnego wielkiej koalicji z chadekami wzmógł napięcia w niemieckiej polityce. Tymczasem szefowa CDU Annegret Kramp-Karrenbauer, ostrzegła, że jej partia nie przyspieszy realicacji uzgodnionej już reformy emerytur, dopóki SPD nie potwierdzi swojego zaangażowania w wielką koalicję.

Kompromis w sprawie zmian w systemie emerytalnym osiągnięto w listopadzie po długich rozmowach. Zarówno CDU/CSU, jak i SPD zgodziły się zezwolić osobom o niższych dochodach, które wpłacały składki na fundusz emerytalny od co najmniej 35 lat, do otrzymania emerytury podstawowej – wyższej od zasiłku socjalnego – od stycznia 2021 r. Najmniejsza państwowa emerytura będzie wyższa o 10 proc. od minimalnego zasiłku wynoszącego obecnie 416 euro. 

Lewicowi politycy potępili te oświadczenia, twierdząc, że Kramp-Karrenbauer i konserwatyści próbują z emerytów zrobić zakładników w imię partyjnych interesów. 

HELSINKI

Dymisja rządu. Fiński premier podał się do dymisji. To efekt wewnątrzkoalicyjnych sporów o reformę w państwowej służbie pocztowej. Fińscy listonosze strajkują od połowy listopada.

Więcej o sytuacji w Finlandii przeczytają Państwo tutaj

MADRYT

Michel dąży do neutralności klimatycznej. Przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel będzie starał się „przekonać” wszystkie państwa członkowskie UE do uzgodnienia neutralności klimatycznej do 2050 r. podczas zaplanowanego na przyszły tydzień szczytu w Brukseli. 

Belg zapowiedział uwzględnienie specyficznych warunków oraz interesów krajów najbardziej uzależnionych od węgla, jak Polska. „Europa może stać się liderem zielonej gospodarki, inwestując w badania, technologię i innowacje, aby zagwarantować tworzenie miejsc pracy i dobrobyt społeczny, a jednocześnie zmniejszyć zagrożenie klimatyczne”, powiedział Michel podczas COP25 w Madrycie.

WARSZAWA

Manipulacje sędziów? Rząd zarzucił wczoraj sędziom „manipulowanie wyrokiem TSUE i „kwestionowanie statusu innych sędziów”. W przyjętym we wtorek stanowisku Rada Ministrów zarzuca sędziom także “działania podważające konstytucyjny porządek i wpisywanie się w kontekst politycznych sporów” oraz wyraziła zaniepokojenie ich postawą.

Dokument ws. sytuacji w wymiarze sprawiedliwości przedłożył w czasie wtorkowych (3 grudnia) obrad rządu minister sprawiedliwości, prokurator generalny Zbigniew Ziobro. Najprawdopodobniej była to reakcja na niedzielne protesty w obronie sędziów wywołane casusem sędziego z Olsztyna Pawła Juszczyszyna, który domagał się ujawnienia list poparcia dla kandydatów na sędziów tzw. neoKRS.

Więcej o sprawie i reakcji środowiska sędziowskiego przeczytają Państwo tutaj

BRUKSELA

Niechciana repatriacja. Sąd w Brukseli nakazał repatriację partnerki bojownika tzw. Państwa Islamskiego i jej dziecka z obozu jenieckiego Al Hol w Syrii. Sąd w Brukseli dał Belgii 75 dni na repatriację kobiety i dziecka. 

Po upływie 75 dni państwo zostanie skazane na grzywnę wynosząca 2000 euro za każdy dzień opóźnienia. Jest to druga tego rodzaju decyzja. Kilka tygodni temu w podobnej sprawie sąd nakazał umożliwienie powrotu partnerce innego dżihadysty i jej dwójki dzieci. W tej sprawie Belgię poproszono również o podjęcie inicjatyw w ciągu 75 dni, ale minister sprawiedliwości Koen Geens stwierdził, że państwo wniesie apelację.

PARYŻ

Wielki strajk już jutro. W czwartek (5 listopada) we Francji odbędzie się ogólnokrajowy strajk przeciwko propozycjom reformy emerytalnej. Strajk cieszy się dużym poparciem Francuzów. Wiele kluczowych dla gospodarki branż potwierdziło zamiar przystąpienia do protestu, w tym pracownicy transportu, nauczyciele, studenci, policjanci.

Ostatni strajk przeciwko zmianom w systemie emerytalnym miał miejsce w 1995 r. W efekcie udało się zmusić rząd do zmiany planów.

Według sondażu przeprowadzonego przez IFOP jutrzejszy strajk ma wsparcie 46 proc. Francuzów. Sondaż wykazał również, że 76 proc. Francuzów uważa, że ​​reforma emerytalna jest konieczna, ale nie jest przekonana, że ekipa Emmanuela Macrona przeprowadzi ją właściwie.

RZYM

Potrzeba reformy. Apele o zmiany w Europejskim Mechanizmie Stabilności (EMS) wciąż dominują w debacie politycznej we Włoszech, powodując napięcia w rządzącej koalicji. Lider Ruchu Pięciu Gwiazd (M5S) Luigi Di Maio powiedział, że jego partia nie udzieli zgody na nowy fundusz ratunkowy dla strefy euro, jeśli nie zostanie włączony do szerszego „pakietu” obejmującego reformę unii bankowej i europejskiego systemu gwarantowania depozytów (EDIS).

Dziś włoski minister finansów Roberto Gualtieri będzie w Brukseli na spotkaniu eurogrupy, aby uzyskać jakieś zapewnienia dotyczące reformy EMS, np. w postacie mapy drogowej przyszłych zmian. Czy to wystarczy, by uśmierzyć tarcia w koalicji?

BUDAPESZT

Nowy szeryf. Prezydent János Áder mianował Györgya Barna Biro na przewodniczącego Krajowego Urzędu Sądownictwa (OBH). Urząd decyduje o mianowaniu sędziów i nadzoruje ich prace. Były szefowa OBH, Tünde Handó, została wybrana na członka Trybunału Konstytucyjnego. 

Wiosną 2018 roku doszło do różnicy zdań między prezes OBH i Krajową Rada Sądownictwa, która zarzuciła Hando łamanie prawa poprzez obsadzanie kierowniczych stanowisk niezależnie od wyniku konkursu. Hando odrzuciła te zarzuty.

Europejskie Stowarzyszenie Sędziów stwierdziło, że działalność Handó postawiła węgierskie sądownictwo w „bardzo ciężkiej sytuacji, co w niektórych aspektach zbliża się do kryzysu konstytucyjnego”.

LUBLANA

Turcy zbudują drugą rurę tunelu Karawanki. Turecka spółka Cengiz Holding złożyła najniższą ofertę (98,6 mln EUR) na drugą odnogę tunelu przez pasmo górskie Karawanki, znajdujące się na pograniczu Słowenii i Austrii.

Turecka firma wyraziła również zainteresowanie budową drugiej linii kolejowej z portu Koper do Divača, jednej ze strategicznych inwestycji infrastrukturalnych Słowenii. 

PRISZTINA/KOSOWO

Kosowo opuści system energetyczny Serbii. Kosowscy i albańscy operatorzy energetyczni KOSTT i OST podpisali w Tiranie porozumienie w sprawie ustanowienia wspólnego systemu zasilania, który położy kres wieloletniej zależności Kosowa od sieci energetycznej Serbii.

Umowa została podpisana przy wiedzy Europejskiej Sieci Operatorów Systemów Przesyłowych  Energii Elektrycznej (ENTSO) i ma wejść w życie w kwietniu 2020 r.

Szef biura serbskiego rządu ds. Kosowa Marko Djurić powiedział, że Serbia jest właścicielem i konstruktorem sieci elektrycznej w Kosowie, a umowa ujawniła „szowinistyczne oblicze polityki Prisztiny”.