Codzienny briefing z europejskich stolic – środa 15 stycznia

The Capitals to codzienny biuletyn EURACTIV z całej Europy.

Hiszpańska skrajna prawica pozywa Parlament Europejski. Dziś w PE debata na temat praworządności w Polsce i na Węgrzech. Między innymi o tym piszemy w środowej edycji „The Capitals”.

 

 

STRASBURG

Katalończycy niezgody. Skrajnie prawicowa partia Vox poinformowała, że chce pozwać Parlament Europejski za to, że uznał mandaty dwójki niepodległościowych katalońskich polityków, którzy w 2017 r. zbiegli przed hiszpańskim wymiarem sprawiedliwości: Carlesa Puigdemonta oraz Toniego Comina.

TSUE orzeka na korzyść katalońskiego niepodległościowca

Lider Vox Santiago Abascal argumentował, że przewodniczący PE David Sassoli „przekroczył swoje uprawnienia”, pozwalając Katalończykom po kilku miesiącach od majowych wyborów zasiąść w PE. Vox ma nadzieję unieważnić tę decyzję podjętą – nawiasem mówiąc – na podstawie orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Wotum zaufania dla rządu. Koniec z niestabilnością?

Puigdemont sprawował w latach 2016-2017 urząd premiera Katalonii. Polityk uciekł z Hiszpanii w październiku 2017 r. razem z byłym ministrem zdrowia w swoim rządzie Tonim Comínem z obawy przed konsekwencjami prawnymi za udział w organizacji nieuznawanego przez Madryt referendum niepodległościowego w Katalonii (1 października 2017 r.).

WARSZAWA

Dziś w PE debata o praworządności w Polsce. Dziś w Parlamencie Europejskim ma odbyć się debata nt. praworządności w Polsce i na Węgrzech. Natomiast jutro europosłowie mieliby głosować nad rezolucją wzywającą KE, by – jeśli trzeba – zgłosiła wniosek o zastosowanie tzw. środków tymczasowych do TSUE.

Europarlamentarzyści PiS bez powodzenia próbowali wprowadzić do porządku obrad debatę ws. Francji, powołując się na obrazki z – jak tłumaczyli brutalnej – akcji policji wobec strajkujących adwokatów w Paryżu.

KE wnioskuje do TSUE o zawieszenie Izby Dyscyplinarnej SN

HELSINKI

Kraj bez korupcji? W dorocznym indeksie percepcji korupcji przygotowanym przez Transparency International Finlandię sklasyfikowano jako trzeci najmniej skorumpowany kraj na świecie zaraz po Danii i Nowej Zelandii.

Sanna Marin będzie najmłodszą premier w historii kraju

Tymczasem z badania przeprowadzonego przez Kantar w grupie obywateli w wieku od 18 do 79 lat wynika, że 20 proc respondentów uznało za normalne wręczenie lub przyjęcie łapówki w niektórych sytuacjach.

Gerardo Herrero: Korupcja niszczy demokrację

W Finlandii wręczanie lub przyjmowanie łapówek jest nielegalne, dlatego publicyści zastanawiają się czy w kraju nie dochodzi do niebezpiecznej zmiany postrzegania wartości.

O korupcji w Hiszpanii. Największa afera ostatnich lat

Najbardziej liberalni wobec kwestii płatnej protekcji okazali się najmłodsi respondenci w wieku od 18 do 30 lat (37 proc.). W grupie osób powyżej sześćdziesięciu lat zaledwie 11 proc. byłoby w stanie zaakceptować łapówkę w jakiejkolwiek formie. Tymczasem w podziale na płeć, to mężczyźni okazali się mniej rygorystyczni w stosunku do przekupstwa (24 proc.) niż kobiety (13 proc.).

BRATYSŁAWA

II dzień procesu. „Gdyby Marián Kočner nie miał kontaktów z policją i rządzącą partią Smer, nie doszłoby do zabójstwa Jána Kuciaka„, powiedział jeden z oskarżonych w drugim dniu procesu dziennikarza śledczego.

Na ławie oskarżonych nie zasiądzie już Mirosław Marczeka, który pierwszego dnia procesu przyznał się do winy. Zwrócił się on do sądu, aby dalsza część procesu odbywała się bez jego udziału, na co sąd wyraził zgodę.

Pierwszy wyrok ws. zabójstwa dziennikarza śledczego

SOFIA

Poszukiwanie pracowników. Bułgaria poszukuje pracowników w Mołdawii, Armenii, Gruzji, Białorusi, na Ukrainie, w Tadżykistanie, Uzbekistanie, Kirgistanie a nawet w Mongolii, poinformowała w parlamencie minister ds. społecznych Denitsa Sacheva. 

WIEDEŃ

Pierwsze spory w koalicji. Lider tworzącej koalicyjny rząd Partii Zielonych wicekanclerz Werner Kogler powiedział we wtorek, że rozszerzenie zakazu zakrywania włosów w szkołach podstawowych na nauczycielki byłoby niedopuszczalne.

Austria: zakaz noszenia muzułmańskich chust w szkołach podstawowych

W maju 2019 r. austriacki parlament głosami poprzedniej koalicji rządzącej – Austriackiej Partii Ludowej (ÖVP) kanclerza Sebastiana Kurza i Wolnościowej Partii Austrii (FPÖ) – przyjął prawo zakazujące zakrywania włosów w szkołach podstawowych przez dziewczęta w wieku do 14 lat. 

Holandia zakazuje zakrywania twarzy w miejscach publicznych

Następnym krokiem miałoby być rozszerzenie prawa o dołączenie do niego nauczycielek ze szkół publicznych – oświadczyła we wtorek austriacka minister ds. integracji Susanne Raab.

PRAGA

Poszukiwania czeskiego Adama Bodnara. Helena Valkova, której kandydaturę prezydent Czech Milosz Zeman zaproponował na rzecznika praw obywatelskich, wycofała się z kandydowania.

Media krytykowały Valkovą za kontrowersyjne artykuły naukowe z lat 70. i 80., w których broniła ustaw wykorzystywanych przeciwko działaczom opozycji, m.in. instytucji nadzoru używanej do szykanowania dysydentów. W ramach nadzoru sądy mogły np. nakazywać przebywanie w konkretnej miejscowości czy zakazywać odwiedzin w niektórych miejscach.

Ponadto Valkova jeden z tekstów w piśmie „Prokuratura” opublikowała wspólnie z Josefem Urvalkiem – jednym z prokuratorów w procesie skazanej na śmierć w 1950 roku antykomunistki Milady Horakovej.

Wycofując się z kandydowania na stanowisko RPO, Valkova stwierdziła, że robi to tylko z uwagi na swoje członkostwo w Komunistycznej Partii Czechosłowacji przed 1989 rokiem.

BUKARESZT

Przeciwko zmianie prawa wyborczego. Partia Socjaldemokratyczna (PSD) opowiada się przeciwko zmianom w prawie wyborczym, które przewidują możliwość przeprowadzenia dwóch tur głosowania w wyborach na prezydentów i burmistrzów miast.

PARYŻ

Przykład idzie z Niemiec. Francuski europarlamentarzysta Pierre Larrouturou (S&D) sugeruje, by zwiększyć środki finansowe na walkę ze zmianami klimatu. To pokłosie „rozczarowujących” – jego zdaniem – szczegółów dotyczących Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, zaprezentowanej we wtorek (14 stycznia) przez KE. 

Larrouturou proponuje, by w ambitniejszej polityce fiskalnej na rzecz klimatu wzorować się na propozycji niemieckiego ministra gospodarki Petera Altmaiera. Pomysł niemieckiego polityka polega m.in. na udzielaniu pożyczek o zerowym procencie na walkę ze zmianami klimatycznymi. Larrouturou szacuje, że w ten sposób można uruchomić dodatkowe 50 mld euro. 

SARAJEWO

Janez Kopač, dyrektor w Sekretariacie Wspólnoty Energetycznej (w przeszłości Wspólnota Energetyczna Południowo-Wschodniej Europy) ostrzegł władze Bośni i Hercegowiny o konieczności zaprzestania inwestowania w budowę elektrowni węglowych. 

„Szesnaście elektrowni węglowych zlokalizowanych w krajach Bałkanów Zachodnich emituje więcej dwutlenku siarki i podtlenku azotu niż 250 innych elektrowni w całej Europie”.

BRUKSELA

Mniejsze cięcia na kulturę niż zakładano. Premier Flandrii Jan Jambon z Nowego Sojuszu Flamandzkiego (N-VA) ogłosił przyznanie 4 mld euro subwencji na projekty związane z kulturą. Początkowo kwota ta miała nie przekroczyć 3,4 mld euro, wypłaconych w dwóch fazach. Zapowiadane cięcia wzbudziły jednak liczne protesty środowisk twórczych.

Pod koniec ubiegłego roku flamandzki rząd regionalny ogłosił plan ograniczenia finansowania sektora kultury, w tym instytucji artystycznych o 60 proc. począwszy od 2020 r. Cięcia miałyby znaczący wpływ na dostępność dotacji dla twórców. W odpowiedzi za pomocą portali społecznościowych zainicjowano kampanię protestacyjną, która polegała na prezentowaniu przez artystów swoich prac zasłoniętych w znacznej części przez nawiązujące do flagi regionu jasnożółte banery. 

Środowiska twórcze oskarżały wówczas rząd regionalny o kierowanie się ideologią w polityce kulturalnej.

BUDAPESZT

Większe dotacje edukacyjne i starsi nauczyciele. Instytut Ekonomii Centrum Studiów Ekonomicznych i Regionalnych opublikował dane dotyczące sektora edukacji publicznej. Wynika z nich, że z każdym rokiem rosną średnie wydatki na jednego ucznia, osiągając poziom państw Zachodu Europy. Jednocześnie z każdym rokiem starzeje się kadra nauczycielska. Absolwenci studiów wybierają inne niż kariera w szkolnictwie zawody. 

BERNO

Niebezpieczne Włochy. Sąd administracyjny orzekł, że z powodu złego stanu zdrowia nie można odesłać nigeryjskiej migrantki do Włoch zgodnie z unijną procedurą azylową. Sąd umotywował swoją decyzję zapewnianiem przez Włochy zbyt niskiej jakości warunków dla migrantów, którzy potrzebują natychmiastowej pomocy medycznej.

DUBLIN

Najlepszy czas na wybory. Premier Irlandii Leo Varadkar zwróci się do prezydenta Michaela D. Higginsa o rozwiązanie parlamentu w celu przeprowadzenia wyborów parlamentarnych 8 lutego. Poinformował o tym w oświadczeniu urząd prezydenta.

Varadkar przekonywał we wtorek, że wybory w ciągu najbliższych trzech miesięcy to najlepszy moment, biorąc pod uwagę marcowy szczyt przywódców UE.

„Zawsze mówiłem, że wybory powinny odbywać się w najlepszym czasie dla kraju. Teraz jest ten czas” – oświadczył 40-letni Varadkar na konferencji prasowej, przypominając że wszystkie wskaźniki mikro i makroekonomiczne są pozytywne dla Irlandii.

NIKOZJA

Poparcie dla Cypru. Chorwacka prezydencja w UE oraz szefowa Komisji Europejskiej potwierdzili pełne poparcie dla Cypru w związku z tureckimi „nielegalnymi poszukiwaniami złóż ropy i gazu” u wybrzeży Cypru.