Codzienny briefing z europejskich stolic – poniedziałek 8 lipca

The Capitals to codzienny biuletyn EURACTIV z całej Europy.

Zwycięstwo centroprawicy w przedterminowych wyborach parlamentarnych w Grecji. Matteo Salvini zapowiada reformę systemu dublińskiego dotyczącego migracji. Czesi zanotowali rekordowy wzrost wniosków o wizę w 2018 r. Między innymi o tym piszemy w poniedziałkowej edycji „The Capitals”.

 

 

ATENY

Tsipras przegrał wybory. Konserwatywna Nowa Demokracja (ND) zwyciężyła w niedzielnych  przedterminowych wyborach parlamentarnych. Wedle wstępnych szacunków 39,85 proc. poparcia dla ND przełoży się na 158 w 300-osobowym greckim parlamencie.

Przewodniczący zwycięskiego ugrupowania Kyriakos Mitsotakis obiecał w kampanii wyborczej obniżenie podatków i stworzenie przyjaznego środowiska dla biznesu, które  ma przyczynić się do przyciągnięcia nowych inwestycji w kraju i stworzenia nowych miejsc pracy. 

ND nie ogłosiła jeszcze nazwisk potencjalnych kandydatów na ministrów, jednak grecka prasa donosi, że aktualny rzecznik Komisji Europejskiej Margaritis Schinas jest faworytem do objęcia teki szefa greckiej dyplomacji.

Obecny szef rządu, Alexis Tsipras podkreślił, że jego ugrupowanie nie zostało „zupełnie pokonane”. 31,5 proc. głosów zagwarantuje lewicowej Syrizie pozostanie najważniejszą siłą opozycyjną. Na trzecim miejscu z 8 proc. znalazł się Ogólnogrecki Ruch Socjalistyczny (PASOK).

Neonazistowski Złoty Świt nie przekroczył tym razem 3 proc. progu wyborczego. Grecka redakcja EURACTIV informuje, że wyborcy odwrócili się od kontrowersyjnego ugrupowania m.in. ze względu na sprawę morderstwa antyfaszystowskiego muzyka Pavlosa Fyssasa przez zwolennika Złotego Świtu. 

RZYM

Samodzielna reforma systemu dublińskiego. W związku z napięciami między rządem włoskim a łodziami ratunkowymi przybijającymi do włoskich portów bez pozwolenia, do debaty publicznej powrócił temat odbudowy obecnego systemu dotyczącego migracji. „Nie wydaje się, aby większość państw UE była skłonna zrewidować rozporządzenie z Dublina z 2013 r., więc pracujemy samodzielnie nad jego reformą” – powiedział minister spraw wewnętrznych Matteo Salvini. Obecny system zakłada, że odpowiedzialnym za przyjęcie azylantów jest pierwsze państwo UE, do którego wkroczył migrant. Skutkiem tego cały ciężar związany z migrantami spoczywa na państwach nadbrzeżnych takich jak Grecja, Hiszpania i Włochy.

Problemy statku wycieczkowego. Zaledwie miesiąc zdarzeniach na Morzu Śródziemnym kolejny okręt zaryzykował rozbicie w Wenecji. Statek próbował utrzymać kurs w związku ze złymi warunkami pogodowymi, ocierając się o inne okręty i prywatne jachty.

PRAGA

Wzrost liczby wniosków o wizy i rezydentury. W 2018 r. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Czech otrzymało rekordową liczbę aplikacji o wizy wynoszącą 722 tys. Zdecydowana większość wniosków (663 tys.) to „wizy Schengen”, których wzrost sięga 6,3 proc. Z kolei liczba aplikacji o długoterminową lub stałą rezydenturę wzrosła o ponad połowę.

BERLIN/BRUKSELA/BRATYSŁAWA

Nowa szefowa KE dzieli wielką koalicję. Przewodnicząca CDU Annegret Kramp-Karrenbauer powiedziała w miniony weekend w telewizji ZDF, że ewentualna porażka Ursuli von der Leyen w głosowaniu na szefową Komisji Europejskiej przyczyniłaby się do zwiększenia napięć w Wielkiej Koalicji, którą tworzą Chrześcijańscy-Demokraci (CDU) i Socjaldemokraci (SPD). Politycy SPD kontestują wybór obecnej niemieckiej minister obrony.

AKK dodała ponadto, że porażka kandydatki CDU w walce o schedę po Jean-Claude Junckerze osłabiłaby zdolność UE do działania.

Tymczasem w Brukseli Johan Van Overtveldt, nowo wybrany europarlamentarzysta z list Nowego Sojuszu Flamandzkiego (N-VA), powiedział, że unijny pakiet stanowisk jest „bardzo południowy”. Grupa Europejskich Konserwatystów i Reformatorów (EKR), do którego należą flamandzcy nacjonaliści nie podjęła jeszcze decyzji czy poprze von der Leyen w głosowaniu w Parlamencie Europejskim.

Z Bratysławy dochodzą informacje o zagrożeniu nominacji Maroša Šefčoviča na następną kadencję KE. Wszystkiemu winni są nacjonaliści – mniejszy z koalicjantów słowackiego rządu. Słowacka Partia Narodowa (SNS) zagroziła wycofaniem poparcia dla Šefčoviča z powodu jego współpracownika, autora przemówień, który jest gejem i wychowuje wraz z mężem dzieci urodzone przez surogatkę. Według SNS jest to „niedopuszczalne z etycznego punktu widzenia”. 

LONDYN

Alternatywny parlament. Niedoszły szef Partii Konserwatywnej Rory Stewart przedstawił rozwiązanie w sprawie rozwiązania kryzysu związanego z brexitem. Polityk, który opowiada się za uniknięciem scenariusza brexitu bez umowy, zaproponował utworzenie „alternatywnego parlamentu”. Nowa izba miałaby – według zamysłu Stewarta – powstrzymać próby nowego premiera do zmniejszenia wpływu parlamentarzystów na kwestię wyjścia Wielkiej Brytanii z UE.

PARYŻ

Plan przeciwko przemocy domowej. Wobec rosnącej liczby kobiet, które padły ofiarą przemocy domowej, francuski rząd ogłosił w niedzielę podjęcie działań, aby przeciwstawić się temu zjawisku. W wywiadzie dla „Le Journal du Dimanche” sekretarz stanu ds. równości płci Marlène Schiappa powiedziała, że rząd zorganizuje akcję społeczną połączoną z kampanią komunikacyjną. 

Emmanuel Macron przyznał niedawno, że „Republika nie chroniła ofiar przemocy domowej popełnionych przez małżonków lub byłych partnerów”.

SARAJEWO

NATO główną przeszkodą w budowaniu rządu. Lider Partii Akcji Demokratycznej Bakir Izetbegović wyznał, że przystąpienie do NATO to „czerwona linia”, której nie może przekroczyć i nie ma możliwości powołania nowego rządu bez takiego zobowiązania. Serbska partia SNSD zdecydowanie sprzeciwia się NATO.

Porażka szczytu? Zaplanowane na dzisiaj spotkanie w ramach Procesu Współpracy w Południowo-Wschodniej Europie być może się nie odbędzie. Chcąc wyrazić poparcie dla Prisztiny, Albania wycofała swoje uczestnictwo w szczycie w Sarajewie, ponieważ Bośnia i Hercegowina w dalszym ciągu nie uznała Kosowa. Do procesu należy 13 państw: Albania, Bośnia i Hercegowina, Bułgaria, Grecja, Macedonia Północna, Rumunia, Serbia, Turcja, Chorwacja, Mołdawia, Czarnogóra, Słowenia i Kosowo.

SOFIA/BELGRAD

Napięcia z Serbią. Minister spraw zagranicznych Bułgarii powiedział, że ambasador Serbii został wezwany w związku z komentarzami ministra spraw zagranicznych Serbii Ivica Dačića, które padły po wypowiedziach Bojko Borisowa na temat Kosowa. 

W wywiadzie dla Radio Television Serbia, Dačić powiedział, że Borisow powinien szanować stanowisko UE w sprawie Kosowa, które „nie jest niepodległe”, a nie skupiać się na pouczaniu swojego hiszpańskiego odpowiednika Josepa Borrella.

Zapytany o to, jak wybór Borella, którego państwo nie uznaje Kosowa, wpłynie na proces integracji Bałkanów Zachodnich, premier Bułgarii Borisow stwierdził, że „ostatnią rzeczą, jaką powinno się robić obejmując tak ważny urząd jest bronienie interesu narodowego, ważniejszy jest interes UE. Ale jeśli Borrell będzie odpowiedzialny za dyplomację unijną nie będzie to oznaczało, że stanowisko Hiszpanii w sprawie Kosowa będzie istotne dla innych państw, które uznały Kosowo”.

Zakaz fake newsów. Premier Serbii Ana Brnabic przyznała, że informacja o zakazie wjazdu urzędników serbskich do Kosowa, przekazana przez premiera Kosowa Ramusha Haradinaja, była nieprawdziwa. „Jestem zaskoczona faktem, że fake newsy były rozpowszechniane przez doradców ministra spraw zagranicznych, ale cieszę się, że są one fałszywe, ponieważ zmniejszają napięcie w regionie” – dodała premier Serbii.

ZAGRZEB

Słowenia i Chorwacja w Trybunale Sprawiedliwości. Na dziś zaplanowano spotkanie wyjaśniające dotyczące sporu w Zatoce Piran. Chorwacja ma zgłosić zastrzeżenia do jurysdykcji w postępowaniu, które zainicjowała Słowenia. Lublana twierdzi, że Zagrzeb naruszył prawo europejskie, nie respektując wyroku w sprawie granicy między państwami. Chorwacja odrzuciła arbitralną decyzję sądu, która jej zdaniem została wydana w zmowie między urzędnikami słoweńskimi a sędzią.

Zmiany w rządzie? Wzrasta niezadowolenie w rządzącej Chorwackiej Wspólnocie Demokratycznej (HDZ), ponieważ lider partii i premier Andrej Plenković przychylił się do wniosku partnera koalicyjnego – Chorwackiej Partii Ludowej o dymisję ministra administracji publicznej Lovro Kuščevića. Minister zasłynął słowami: „Dzięki Bogu, że mam aż tak dużo nieruchomości, że nie potrafię ich wymienić”.

Zgodnie z pogłoskami w HDZ Plenković liczył na wysokie stanowisko w Brukseli, co oznaczałoby, że kto inny musiałby zająć się „rządowym bałaganem” w Zagrzebiu.

WARSZAWA

Trudne wybory. Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL), które było częścią Koalicji Europejskiej w wyborach do Parlamentu Europejskiego, postanowiło wystartować samodzielnie w tegorocznych wyborach parlamentarnych. Nie jest to jednak przesądzone i decyzja może ulec zmianie „jeśli największa partia opozycyjna – Platforma Obywatelska (PO) przesunie się w stronę centrum” – dodaje PSL.