Codzienny briefing z europejskich stolic – poniedziałek 8 kwietnia

The Capitals to codzienny biuletyn EURACTIV z całej Europy.

Reakcje państw Grupy Wyszehradzkiej na wybór Caputovej, Barack Obama promuje proekologiczną politykę, a Wielka Brytania odcina się symbolicznie od Unii Europejskiej – między innymi o tym piszemy w poniedziałkowej edycji „The Capitals”.

 

GRUPA WYSZEHRADZKA

Wybór Zuzany Čaputovej na urząd prezydenta Słowacji został przyjęty z mieszanymi uczuciami w pozostałych krajach V4 – w ostatnich latach sceptycznie nastawionych wobec głównego nurtu polityki europejskiej.

Wpływ na debatę krajową: Analitycy na Słowacji sugerują, że sukces Čaputovej może pomóc nowym siłom politycznym konkurować z rządzącym SMER-SD. Należąca do socjalistycznej rodziny w Parlamencie Europejskim, partia zdominowała słowacką politykę w ostatniej dekadzie. Obecnie jest uwikłana w serię skandali korupcyjnych, a także posądzana o powiązania z ludźmi oskarżanymi o zamordowanie Jana Kuciaka i Martiny Kusnirovej.

Wybory parlamentarne na Słowacji odbędą się w marcu 2019 r. Ostatnie sondaże wskazują, że rośnie poparcie dla partii antyestablishmentowych. Słowacki dziennikarz Arpad Soltesz twierdzi na łamach vsquare.org, żeČaputová będzie miała szansę przekonać niezadowolonych, że jest realną alternatywą dla skorumpowanego systemu politycznego. W przypadku powodzenia, Słowacja może stać się światełkiem w tunelu dla demokracji dla całego regionu wyszehradzkiego”.

Prezydenckie gratulacje: Czeski prezydent Miloš Zeman pomimo poparcia przed drugą turą wyborów na Słowacji Maroša Šefčoviča, pogratulował Čaputovej zwycięstwa i zaprosił ją do odbycia pierwszej zagranicznej wizyty w Pradze.

Redaktor magazynu Respekt Erik Tabery podsumowując słowackie wybory napisał, że stanowią one nadzieję, dla liberalnej części społeczeństwa w rywalizacji z konserwatystami. „Zuzana Čaputova udowadnia, że gra jest nadal otwarta; że nic nie jest stracone i że trzeba spróbować ponownie. Walka o wizję świata nie jest rozstrzygnięta – i nigdy się nie skończy” – napisał.

Spóźnione gratulacje z Polski: Warszawa pogratulowała Čaputovej dwa dni po jej zwycięstwie. Eurodeputowany PiS Ryszrad Czarnecki żałował, że „konserwatywny i bardzo propolski” prezydent Andrej Kiska nie zdecydował się na ubieganie o reelekcję. Mimo tego Polska „powinna uszanować wybór Słowaków (Čaputovej), która zdecydowanie różni się poglądami od Kiski”.

Węgierska wizja UE: W Budapeszcie narracja rządowa przedstawia spór w UE jako starcie tych, którzy sprzeciwiają się migracji i pragną zachowania suwerenności narodowej oraz tych, którzy opowiadają się za utworzeniem Stanów Zjednoczonych Europy.

Prorządowe media przedstawiły Čaputovą jako polityka pro-imigracyjnego, zamierzającego kontynuować federalistyczną agendę Kiski. W sprawozdaniach z głosowania Słowaków zabrakło m. in. informacji o węgierskiej mniejszości na Słowacji, również głosującej za liberalną kandydatką. Opozycyjne media oceniają zwycięstwo nowej prezydent, jako „promyk nadziei” w walce z autorytarnymi populizmami w regionie.

PARYŻ

Upamiętnienie Ludobójstwa w Rwandzie: W przeciwieństwie do Jeana-Claude’a Junckera, Emmanuel Macron nie zdecydował się udać na uroczystości w Kigali, by uczcić 25 rocznicę ludobójstwa w Rwandzie. Zaproponował jednak, aby 7 kwietnia stał się dniem pamięci we Francji. Ludobójstwo sprzed 25 lat pochłonęło od 800 tys. do 1 miliona osób.

Macron ogłosił również, że powołał zespół ekspertów w celu zbadania roli Francji w wydarzeniach w Rwandzie. Kwestia ta jest niezwykle wrażliwa nad Sekwaną ze względu na oskarżenia o wspieranie plemienia Hutu – odpowiedzialnego za wywołanie spirali nienawiści, która doprowadziła do bezprecedensowego rozlewu krwi.

Naprzód Republiko! na czele sondaży: Rządząca LREM prowadzi w badaniach opinii społecznej. Według sondażu opublikowanego w niedzielę cieszy się poparciem 23 proc. społeczeństwa. Na drugim miejscu plasuje się Zjednoczenie Narodowe Marine Le Pen z 20 proc. Trzecie miejsce zajmują centroprawicowi Republikanie z 12 proc. Francja Nieujarzmiona Jean-Luca Melenchona może liczyć na 8,5 proc. poparcia. Ekolodzy z EELV (Europe-Écologie-Les Verts) na 8 proc., a Partia Socjalistyczna na 5,5.

BERLIN

Obama odwiedza Niemcy: Były amerykański prezydent Barack Obama spotkał się 6 kwietnia z kanclerz Angelą Merkel w celu omówienia strategii walki ze zmianami klimatu. Obama spotkał się także ze studentami, których wezwał do głosowania na przyjazne dla klimatu partie polityczne.

Protesty przeciwko wygórowanym cenom mieszkań: Tysiące ludzi wyszło na ulice niemieckich miast, by w sobotę zaprotestować przeciwko rosnącym czynszom. Ceny za wynajem, szczególnie w Berlinie, podwoiły się w ciągu ostatniej dekady. Jednym z powodów wzrostów jest wciąż rozwijający się rynek pracy w Niemczech, przyciągający dużą liczbę pracowników, także z zagranicy.

BRUKSELA

Obawy USA w sprawie wiz humanitarnych: Belgijskie media ujawniły, że rząd USA wyraził zaniepokojenie informacjami o nieprawidłowościach w przydzielaniu wiz humanitarnych. Skandal wybuch w Belgii na początku 2019 r., gdy okazało się, że system wiz humanitarnych, udzielających azylu m. in. prześladowanym, był obsługiwany przez sieć pośredników znajdujących się poza kontrolą ministerstwa spraw wewnętrznych.

Wydano około 1,5 tys. takich wiz, głównie dla syryjskich chrześcijan. Waszyngton zainteresował się tą sprawą po tym, jak okazało się, że 121 z uchodźców zniknęło bez śladu. Belgia jest jednym z 50 „uprzywilejowanych” krajów, których obywatele korzystają z bezwizowego ruchu ze Stanami Zjednoczonymi.

LONDYN

Wielka Brytania usuwa UE z paszportów: Minister spraw wewnętrznych Sajid Javid opisał usunięcie „Unii Europejskiej” z brytyjskich paszportów jako „rozsądne i racjonalne” posunięcie, mimo że Zjednoczone Królestwo jeszcze nie opuściło UE. Nowe paszporty są wydawane od 30 marca – czyli od dnia, w którym Wielka Brytania miała znajdować się poza Wspólnotą Europejską.

MADRYT

Przeciwko twardemu brexitowi: W wywiadzie dla „El Confidencial” hiszpański premier Pedro Sanchez stwierdził, że należy uniknąć tzw. twardego brexitu. Hiszpańskie źródła dyplomatyczne twierdzą, że osiągnięcie porozumienia w sprawie kolejnego przedłużenia terminu wyjścia Wielkiej Brytanii z UE nie powinno przysporzyć większych problemów, chociaż istotne znaczenie mają mieć konkretne warunki zaproponowane przez Londyn.

RZYM

Lista obecności zjazdu Salviniego: Włoski wicepremier Matteo Salvini zaprosił do Mediolanu na 8 kwietnia skrajnie prawicowe partie z całej Europy. Alternatywa dla Niemiec (AfD), Duńska Partia Ludowa i Partia Finów potwierdziły już swój udział. Z kolei francuskie Zjednoczenie Narodowe (RN) Marine Le Pen nie skorzysta z zaproszenia.

Puste sale szkolne: W wyniku spadku liczby ludności w przyszłym roku we włoskich klasach będzie o prawie 70 tys. mniej uczniów. Istnieje ryzyko, że wskutek spadku liczebności uczniów dojdzie do cięć etatów nauczycielskich – informują związki zawodowe.

ATENY

Tsipras buduje postępową koalicję: Grecki premier Alexis Tsipras zawarł nowe sojusze z lewicowymi politykami przed serią wyborów: do Parlamentu Europejskiego i krajowego. Tsipras podkreślił, że lewica nie ugnie się przed naporem sił prawicowych, które optują za grexitem. Dodał, że najwyższy czas, by Europa rozwiązała problem nierówności społecznych i przeciwstawiła się prawicowemu ekstremizmowi.

NIKOZJA

Kolejna tura negocjacji: Wysłanniczka ONZ Jane Holl Lute przeprowadziła wczoraj kolejne konsultacje z przywódcami greckich i tureckich wspólnot w sprawie wznowienia negocjacji pokojowych dotyczących zjednoczenia Cypru. To czwarta wizyta Lute na Cyprze od czasu fiaska rozmów w 2017 r.

SOFIA

Presja migracyjna: Bułgaria może wysłać dodatkowo 3 tys. żołnierzy na granicę z Grecją, aby stawić czoła rosnącej presji migracyjnej. Władze w Sofii spodziewają się, że tysiące migrantów przebywający obecnie w obozie w pobliżu Salonik będą próbowały przekroczyć granicę w najbliższym czasie.

LUBLANA

Brak Schengen ze Słowenią i Węgrami: Austria przedłuży kontrole graniczne z Węgrami i Słowenią do listopada, powiedział minister spraw wewnętrznych Herbert Kickl (Partia Wolności). Wiedeń obawia się wzrostu liczby nielegalnych imigrantów i możliwego powrotu bojowników tzw. Państwa Islamskiego z Iraku i Syrii. Jednak Lublana utrzymuje, że liczba nielegalnych imigrantów wjeżdżających do Austrii ze Słowenii jest na najniższym od lat poziomie.

ZAGRZEB

Z młodzieżówki do europarlamentu: Karlo Ressler, wiceprezes młodzieżówki Europejskiej Partii Ludowej i bliski współpracownik premiera Andreja Plenkovića, wystartuje z list Chorwackiej Wspólnoty Demokratycznej (HDZ) w wyborach do PE.

BELGRAD

Edukacja w językach mniejszości: Z raportu Rady Europy wynika, że Serbia poczyniła postępy w szkoleniu nauczycieli języków mniejszości narodowych. Równocześnie raport wskazuje na istnienie zbyt wysokich progów liczbowych, które ograniczają możliwość tworzenia klas dla dzieci wywodzących się z mniejszości. Innym problemem jest zniesienie przez Belgrad zajęć przedszkolnych w języku romskim.