Codzienny briefing z europejskich stolic – poniedziałek 6 maja

The Capitals to codzienny biuletyn EURACTIV z całej Europy.

Bruksela i Waszyngton naciskają na Turcję w sprawie cypryjskiego gazu, autorytaryzm zagrożeniem dla integracji Serbii z UE, a Waszyngton wzywa Berlin do zwiększenia wydatków na obronność – między innymi o tym piszemy w poniedziałkowej edycji „The Capitals”.

 

NIKOZJA

Ropa i gaz. Bruksela i Waszyngton wywierają presję na Turcję, aby nie podejmowała decyzji o rozpoczęciu odwiertów poszukiwawczych ropy i gazu na Cyprze.

Wysoka przedstawiciel UE ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federica Mogherini wezwała Turcję do wykazania powściągliwości i respektowania suwerennych praw Cypru do jego wyłącznej strefy ekonomicznej oraz powstrzymania się od wszelkich „nielegalnych działań”, na które UE zareaguje „we właściwy sposób”.

Ze swej strony, greckie ministerstwo spraw zagranicznych przypomniało Ankarze konkluzje z posiedzenia Rady UE w marcu: „Rada Europejska zdecydowanie potępia nielegalne działania Turcji we wschodnim regionie Morza Śródziemnego i na Morzu Egejskim i podkreśla jej pełną solidarność z Cyprem i Grecją”.

Rzeczniczka Departamentu Stanu USA Morgan Ortagus powiedziała, że decyzja Turcji była „wysoce prowokacyjna i grozi wzrostem napięć w regionie”.

Turcja odrzuciła te oświadczenia i podkreśliła, że ma „zasadne argumenty, które wynikają z prawa międzynarodowego” do prowadzenia działalności poszukiwawczej.

Cypryjski prezydent Nicos Anastasiades planuje podnieść tę kwestię podczas środowej Rady UE w Sybinie w Rumunii. Nikozja już wcześniej zawarła umowy energetyczne z takimi firmami, jak Eni, Total i ExxonMobil.

Odkrycie rezerw gazu i ropy w regionie zbliżyło Grecję, Cypr i Izrael. Kraje te cieszą się amerykańskim wsparciem dla EastMed, rurociągu przeznaczonego do transportu gazu z przybrzeżnych stref Cypru przez Grecję do innych krajów UE.

BRUKSELA

Nowy sojusz. Przemawiając na niedzielnym spotkaniu wyborczym w Brukseli, Marine Le Pen wezwała „francuskojęzycznych mieszkańców Brukseli” do głosowania na skrajnie prawicową partię Vlaams Belang (Interes Flamandzki), a nie na flamandzkich nacjonalistów N-VA (Nowy Sojusz Flamandzki). „N-VA jest niczym Nicolas Sarkozy. Dużo gadania, ale kiedy dojdą do władzy, nic się naprawdę nie dzieje”.

Vlaams Belang i Rassemblement National (Zjednoczenie Narodowe) dążą do odbudowania frakcji Europy Narodów i Wolności (ENF) w Parlamencie Europejskim. Być może do frakcji dołączą włoska Liga Matteo Salviniego czy Alternatywa dla Niemiec.

BERLIN

USA ostrzegają Belin. W świetle wizyty sekretarza stanu USA Mike’a Pompeo we wtorek w Niemczech Richard Grenell, amerykański ambasador w Berlinie powtórzył swoje wezwanie do zwiększenia niemieckich wysiłków w dziedzinie obrony, w szczególności wypełnienia zobowiązania do przeznaczania 2 proc. PKB na obronność.

Jego wcześniejsze apele spotkały się krytyką Berlina, a wiceprzewodniczący FDP (Wolna Partia Demokratyczna) Wolfgang Kubicki domagał się nawet wydalenia amerykańskiego dyplomaty.

41 list do wyborów europejskich. Według niemieckiego nadawcy publicznego ARD, 60,8 miliona Niemców i 3,9 miliona obywateli UE mieszkających w Niemczech będzie mogło zagłosować na jedną spośród 41 partii w najbliższych wyborach do PE. List wyborczych jest więcej o 16 niż w 2014 r.

PARYŻ

33 listy do PE. Według Ministerstwa Spraw Wewnętrznych francuscy wyborcy będą wybierać spośród kandydatów zarejestrowanych na 33 listach wyborczych. W 2014 r. było o 9 list mniej.

Fałszywe wiadomości o „ataku szpitalnym”. Kilka dni po tym, jak minister spraw wewnętrznych Christophe Castaner oskarżył 1 maja protestujących w Paryżu o atak na szpital Salpêtrière, 32 osoby przetrzymane przez policję zostały zwolnione bez postawienia zarzutów.

Protestujący utrzymują, że szukali schronienia przed policją rozpylającą gaz łzawiący i wbrew informacjom – nie atakowali szpitala. Minister, który został oskarżony o rozpowszechnianie „fałszywych informacji” za pośrednictwem swojego Twittera, ostatecznie przyznał się do błędu i obecnie mierzy się z wezwaniami do dymisji.

„Rząd nie może walczyć z fałszywymi informacjami i kłamać jednocześnie”, powiedział były kandydat na prezydenta Francji Benoit Hamon.

MADRYT

Ambasada Hiszpanii w Wenezueli. Hiszpański minister spraw zagranicznych Josep Borrell powiedział, że jego rząd „ograniczy” działalność polityczną wenezuelskiego opozycjonisty Leopoldo Lópeza, który przebywa w hiszpańskiej ambasadzie w Caracas.

„Hiszpania nie pozwoli swojej ambasadzie stać się centrum aktywizmu politycznego”, powiedział Borrell. „Jesteśmy przekonani, że dzięki tym warunkom Wenezuela w naturalny sposób uszanuje immunitet terytorium ambasady Hiszpanii”, powiedział i wyjaśnił, że Madryt nie przekaże Lópeza władzom Wenezuelii pomimo nakazu aresztowania wydanego przez Sąd Najwyższy.

WARSZAWA

Tusk przemawia do polskiego rządu. W przemówieniu na Uniwersytecie Warszawskim z okazji Święta Konstytucji 3 maja przewodniczący Rady UE Donald Tusk poparł Koalicję Europejską przeciwko rządzącej partii Prawo i Sprawiedliwość.

„Nie może być tak, że władza raz do roku obchodzi święto Konstytucji, a na co dzień Konstytucję obchodzi”.

BRATYSŁAWA

Pellegrini lobbuje przeciw cłom na samochody. „Prezydent nie wiedział, że Słowacja produkuje 1,2 miliona samochodów rocznie, że zbliżamy się do 1,4 miliona, że jesteśmy piątym najważniejszym eksporterem samochodów do USA”, powiedział słowacki premier Peter Pellegrini po spotkaniu z Donaldem Trumpem w ostatni piątek.

„Dlatego cieszyłem się, że mogłem mu przekazać, że wpływ nałożenia ceł (na eksport samochodów z UE) nie tylko wpłynie na Niemcy, ale także na Słowację i Czechy, czyli kraje regionu, którym obecnie [prezydent Trump] okazuje większe zainteresowanie”.

PRAGA

Rosja jest głównym zagrożeniem. Rosja próbuje wywrzeć wpływ na wybory i procesy demokratyczne w Czechach, powiedział szef czeskiego kontrwywiadu Michał Koudelka podczas seminarium na temat wyborów do UE i zagrożeń cybernetycznych. Dodał, że Rosja obrała za cel zagrażanie bezpieczeństwu UE.

ATENY

Nowy minister. Thanasis Theocharopoulos, były członek KINAL (Ruch na rzecz zmian), został mianowany nowym ministrem turystyki, zastępując Elenę Kountoura, która kandyduje do PE. Źródła rządowe wskazały, że ruch ten oznacza otwarcie lewicowej Syrizy na socjaldemokrację.

BUKARESZT

Wyborcze dywagacje. Po wyborach do PE partia Związek Zbawienia Rumunii (USR – Save Romania Union) weźmie udział w dyskusjach o utworzeniu nowej frakcji w Parlamencie Europejskim wraz z Naprzód Republiko! (En Marche) Emmanuela Macrona, hiszpańską Ciudadanos, austriacką NEOS (Nowa Austria i Forum Liberalne) i częścią obecnej ALDE, powiedział szef partii Dan Barna.

USR bierze udział w wyborach europejskich w sojuszu z PLUS, partią byłego komisarza UE Daciana Ciolosa.

SOFIA

Papież Franciszek odwiedza Bułgarię. Po spotkaniu z prezydentem Rumenem Radevem papież Franciszek powiedział: „30 lat po upadku reżimu totalitarnego Bułgaria stoi przed konsekwencjami emigracji ponad 2 milionów obywateli poszukujących pracy. Jednocześnie, podobnie, jak wiele innych krajów, musi poradzić sobie z problemem demografii, która notuje coraz gorsze wskaźniki.

Nawiązując do migracji, Franciszek wezwał Bułgarów, by nie zamykali oczu i serc na tych, „którzy pukają do waszych bram”.

ZAGRZEB

Merkel i Weber w Zagrzebiu. Niemiecka kanclerz Angela Merkel i Spitzenkandidat Europejskiej Partii Ludowej Manfred Weber będą w Zagrzebiu 18 maja, aby wesprzeć kandydatów HDZ (Chorwacka Wspólnota Demokratyczna) w wyborach do PE.

Premier Andrej Plenković powiedział, że będzie to jedyne spotkanie, w którym Merkel będzie uczestniczyć poza Niemcami, podczas gdy opozycja „przypomniała”, że niemiecka kanclerz popierała także byłego chorwackiego premiera Ivo Sanadera, który przebywa obecnie w więzieniu z powodu korupcji.

LUBLANA

„UE najlepszą rzeczą w naszej historii”. Słoweński premier Marjan Šarec powiedział, że członkostwo w UE jest najlepszą rzeczą w historii kraju, ale mimo tego odrzuca federalizację kontynentu jako niedopuszczalne dodając, że „więcej UE” nie jest potrzebne.

BELGRAD

Autorytaryzm a przestąpienie Serbii do UE. Biuro Analiz Parlamentu Europejskiego (EPRS) szacuje, że jeśli Serbia będzie nadal dążyć do autorytarnej formy rządów, może to przeszkodzić w przystąpieniu kraju do UE. EPRS zwraca uwagę. że wśród krajów Bałkanów Zachodnich Serbia jest postrzegana jako lider, ale ostatnie protesty opozycji podkreślają niepokojące długoterminowe trendy.

EPRS odniósł się także do kwestii wolności prasy. Jej sprzedaż w Serbii systematycznie maleje, a rządząca koalicja blokuje znaczące dyskusję nad wnioskami legislacyjnymi. Krytykowanie polityki rządu jest formułowane jako zdrada serbskich interesów – dodało EPRS.

SARAJEWO

Podpisano protokół handlowy z Turcją. Przewodniczący Prezydencji w Bośni i Hercegowinie (BiH) Milorad Dodik i prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan zawarli w Ankarze umowę handlową i protokół dotyczący autostrady Sarajewo-Belgrad, która będzie częściowo finansowana przez tureckie kredyty bankowe. Dodik powiedział, że Erdogan rozumie podziały wewnętrzne BiH w sprawie członkostwa w NATO (Serbowie są przeciw, Chorwaci i Bośniacy są za).