Codzienny briefing z europejskich stolic – poniedziałek 30 września

The Capitals to codzienny biuletyn EURACTIV z całej Europy.

Co najmniej dwie ofiary zamieszek w obozie dla migrantów na wyspie Lesbos. Chadecy wygrywają wybory parlamentarne w Austrii, a w Polsce byli prezydenci apelują o jedność opozycji. Między innymi o tym piszemy w poniedziałkowej edycji „The Capitals”.

 

 

ATENY

Protest migrantów. Ciężkie warunki życia w tym przepełnienie obozu, miały być przyczynami podpalenia obozu Moria na wyspie Lesbos. Według danych policji oraz UNHCR dwie osoby zmarły. Obecnie w obozie Moria znajduje się ok 12 tys. migrantów i uchodźców – czterokrotnie więcej niż wynosi dopuszczalna liczba. Podobnie jest na innych wyspach Morza Egejskiego. Odkąd zmalały tureckie kontrole, ustanowione zgodzie z umową zawartą między UE a Ankarą w 2016 r., wzrosła liczba migrantów przedostających się do Grecji. Władze od kilku tygodni apelują o podjęcie działań. Minister ochrony obywateli, Michalis Chrysochoidis, wezwał w piątek lokalnych włodarzy z innych części Grecji o pomoc dla przeludnionych obozów na greckich wyspach. 

Podczas piątkowego przemówienia na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ premier Grecji Kyriakos Mitsotakis poprosił zarówno UE, jak i Turcję do podjęcia działań.

WIEDEŃ

Zwycięstwo Chadeków. W przedterminowych wyborach do Rady Narodowej, niższej izby austriackiego parlamentu, Austriacka Partia Ludowa (ÖVP) pod wodzą byłego kanclerza Sebastiana Kurza zebrała według sondażu exit-poll 37,1 proc. głosów. Opozycyjna Socjaldemokratyczna Partia Austrii (SPÖ) zdobyła 22,5 proc., a więc najmniej w historii.

Trzecie miejsce zajęła nacjonalistyczna Austriacka Partia Wolności (FPÖ), która otrzymała 16,7 proc. głosów. Sondaż przeprowadziła pracownia ARGE Wahlen na zlecenie austriackiej agencji prasowej APA.

Teraz misję utworzenia rządu otrzyma zapewne lider chadeków Sebastian Kurz. Jego partia nie będzie mieć jednak wystarczającej liczby mandatów, aby rządzić samodzielnie. Dlatego potrzebny będzie koalicjant. Pytanie, jakie stawiają sobie dziś austriaccy komentatorzy, brzmi, czy Kurz zdecyduje się wrócić do tej samej koalicji, jaka rządziła przed wybuchem afery „Ibiza-gate”.

Zdaniem prof. Justyny Miecznikowskiej z Uniwersytetu Warszawskiego powrót do poprzedniej koalicji jest niewykluczony. Jak przypomina, „podczas kampanii wyborczej politycy obu partii podkreślali udane – ich zdaniem – kilkanaście miesięcy wspólnych rządów.” „Przypominali o zmniejszeniu długu publicznego, reformie podatkowej, cięciach świadczeń dla migrantów. W Austrii chwalona jest polityka prorodzinna rządu, m.in. ulgi podatkowe dla rodzin” – mówi prof. Miecznikowska.

Więcej o wyborach w Austrii przeczytają Państwo tutaj i tutaj

WARSZAWA

List otwarty. Czekają nas wybory, które zadecydują czy Polska będzie demokratycznym państwem prawa, czy też będzie nadal staczała się w kierunku autorytarnej dyktatury – napisali w liście otwartym do opozycji trzej byli prezydenci Lech Wałęsa, Aleksander Kwaśniewski Bronisław Komorowski.

List jest wezwaniem do środowisk kandydujących do Senatu spoza wspólnej listy opozycji o wycofanie się ze startu w wyborach. Prezydenci argumentują, że celem nadrzędnym jest odniesienie przez opozycję zwycięstwa w październikowych wyborach. „Trzynastego października nie czekają nas normalne wybory, lecz takie, które zadecydują czy Polska będzie demokratycznym państwem prawa, czy też będzie nadal staczała się w kierunku autorytarnej dyktatury. Demokratyczna większość w Senacie może okazać się kluczowa” – przekonują byli prezydenci.

MADRYT

Rozdrobnienie nie straszne Sánchezowi. Pedro Sánchez zwrócił się do wszystkich członków i sympatyków Partii Socjalistycznej (PSOE) o zjednoczenie i powstrzymanie sił konserwatywnych przed zwycięstwem w przedterminowych wyborach parlamentarnych, zaplanowanych na 10 listopada. Premier Hiszpanii ocenił, że PSOE ma dwóch głównych konkurentów do pokonania: konserwatywną Partię Ludową (PP) oraz centrowych Obywatelu (Cs). Sánchez tym samym nie dostrzega zagrożenia w podziale lewicy. W ubiegłym tygodniu jeden z byłych czołowych polityków lewicowego ugrupowania Podemos, Íñigo Errejón, zapowiedział start w listopadowym głosowaniu. 

Ocenia się, że jego partia, Más País (Więcej państwa), może przyczynić się do rozdrobnienia głosów po lewej stronie sceny politycznej.

RZYM

Zielone Włochy. Według ministra finansów Roberto Gualteriego, rząd zamierza uwzględnić ambitny plan klimatyczny w ramach przyszłorocznego budżetu. Minister przewidział wydatki na poziomie 30 mld euro w ciągu następnych 12 miesięcy.

Amerykańskie taryfy. Minister rolnictwa Teresa Bellanova napisała list do premiera Giuseppe Conte i ministra spraw zagranicznych Luigiego Di Maio, w którym podkreśliła potrzebę podjęcia działań zapobiegawczych w związku z potencjalnymi taryfami amerykańskimi na włoskie produkty rolno-spożywcze, takie jak ser Grana Padano, makarony czy olej z pierwszego tłoczenia. 

NIKOZJA

Złość Ankary. Trójstronne spotkanie Grecji, Cypru i Egiptu w Nowym Jorku przyniosło efekt w postaci wydania wspólnego oświadczenia wzywającego do współpracy we wschodniej części Morza Śródziemnego oraz potępiającego działalność Turcji w regionie. Treść oświadczenia nie spodobała się Ankarze. Rzecznik ministerstwa spraw zagranicznych Turcji podkreślił, że wymienione państwa, a zwłaszcza Egipt, nie mają prawa zabierać głosu w sprawie tureckiej polityki w regionie.

PRAGA

Reforma emerytalna. Trzy filary ma posiadać system emerytalny po wdrożeniu reformy, powiedziała wczoraj minister pracy Jana Malacova. W rządzie trwają także przymiarki do wprowadzenia podatku bankowego. Rząd liczy na poparcie inicjatywy przez opozycyjną Partię Piratów, jednak ekonomistka Helena Horska ostrzega przed ryzykiem ucieczki kapitału za granicę. 

BRATYSŁAWA

Katastrofa MIG-29. Samolot odrzutowy MIG-29 rozbił się podczas sesji treningowej. Przed katastrofą, pilot skierował maszynę na obszar niezamieszkany, po czym udanie się katapultował. Przyczyna wypadku jest obecnie badana. Pojawiły się doniesienia o braku paliwa, być może doszło do awarii przewodów paliwowych. Słowackie siły zbrojne zmagają się ze starzejącą flotą 11 MIG-ów 20. Wszystkie z nich mają po 20-30 lat. W 2023 r. powinny one zostać zastąpione przez F-16, zakupione w ubiegłym roku za ponad 2 mld euro.

SOFIA

Zagrożenie ubóstwem. Prawie 1/4 Bułgarów żyje poniżej granicy ubóstwa. To około 1,6 mln ludzi. Najbiedniejsi będą  w 2020 r. zarabiać mniej niż 1700 lew bułgarskich (812 zł; 185 euro). Najwięcej osób zagrożonych ubóstwem znajduje się wśród emerytów i rencistów. Bułgaria należy do najbiedniejszych państw UE. Średnia pensja wynosi 630 euro.

BUKARESZT

Wsparcie dla Plumb. Premier Viorica Dăncilă wspiera Rovane Plumb po tym, jak kandydatura Rumunki została odrzucona w ub. tygodniu przez komisję prawną PE (JURI). Powodem był konflikt interesów, tj. niejasności związane z oświadczeniem majątkowym Rumunki. „Rovana Plumb wciąż ma moje wsparcie” – oświadczyła Pani premier. 

Więcej o sprawie Rovany Plum przeczytają Państwo tutaj i tutaj

LUBLANA

Słowenka Saša Mandžić i Chorwat Marko Sušanj zbudowali pierwszą w Europie łódź napędzaną energią słoneczną. Jest ona napędzana czterema panelami słonecznymi. Łódź przeszła pierwsze udane testy na rzece Ljubljanica w stolicy Słowenii. 

Poniżej można obejrzeć zdjęcia łodzi

ZAGRZEB

Kierunek Schengen. „Naszym celem jest otrzymanie jeszcze w tym roku pozytywnej opinii Komisji Europejskiej w sprawie przystąpienia do strefy Schengen” – powiedział premier Andrej Plenković. Polityk zwrócił uwagę, że przeciwne przystąpieniu są Holandia, Niemcy i Francja. Ponadto rząd Słowenii grozi zablokowaniem ewentualnych starań w przypadku nieuregulowania sporu granicznego między państwami.

BELGRAD

Lepszy stan Agencja ratingowa Fitch podniosła rating Serbii z BB do BB+ w przypadku długoterminowych długów w walucie krajowej i zagranicznej. Wzrost ten wynika ze stabilności cen i dyscypliny fiskalnej utrzymywanej przez Belgrad oraz ciągłego wzmacniania sektora bankowego oraz poprawy otoczenia biznesowego.