Codzienny briefing z europejskich stolic – poniedziałek 3 czerwca

The Capitals to codzienny biuletyn EURACTIV z całej Europy.

W Niemczech i we Francji rezygnacje liderów ważnych partii politycznych. Komisja Europejska wzywa firmę powiązaną z premierem Andrejem Babiszem do zwrotu dotacji, a w Londynie rozpoczyna się wizyta Donalda Trumpa. Między innymi o tym piszemy w poniedziałkowej edycji „The Capitals”.

 

BERLIN/PARYŻ/ATENY

Porządki u socjalistów. Przewodnicząca Partii Socjaldemokratycznej (SPD) Andrea Nahles ogłosiła rezygnację ze stanowiska. Powodem jest słaby wynik ugrupowania w niedawnych wyborach europejskich. Druga największa niemiecka partia przegrała m.in. z Zielonymi. Straciła ponadto władzę w uznawanej za bastion socjaldemokracji Bremie, gdzie po 70 latach władzę przejęli konserwatyści.

Rezygnacja Nahles może zachwiać rządzącą koalicją chadeków z CDU/CSU z SPD. Członkowie partii wzywają do wyjścia z niepopularnego sojuszu, podczas gdy kanclerz Angela Merkel oraz przewodnicząca CDU Annegret Kramp-Karrenbauer zaapelowały o kontynuowanie współpracy.

Zamieszanie w SPD zbiegło się z publikacją nowego sondażu poparcia partii politycznych, w którym na czele – po raz pierwszy w historii – znaleźli się Zieloni, osiągając 27 proc., wyprzedzając CDU/CSU o punkt procentowy. SPD notuje kolejne spadki zaufania wyborców i w sondażu otrzymało zaledwie 12 proc. – najmniej w historii. Socjaldemokraci są zaledwie punkt nad uznawaną za skrajnie prawicową Alternatywą dla Niemiec.

Prawica bez lidera. Dymisja także u francuskich Republikanów (LR). Z powodu słabego wyniku w wyborach do Parlamentu Europejskiego ze stanowiska przewodniczącego partii ustąpił Laurent Wauquiez. Ugrupowanie uzyskało rekordowo niski wynik na poziomie 8 proc.

Wauquiez został oskarżony przez członków o przyjęcie złej strategii wyborczej. Kilku burmistrzów należących do ugrupowania opuściło już LR, aby dołączyć do LREM Emmanuela Macrona. 

Gorąco przed wyborami. Napięcia również u greckich socjalistów. Evangelos Venizelos, były lider greckiej socjalistycznej partii i były wicepremier, nagle zdecydował się opuścić partię, oskarżając obecne szefostwo o dążenie do przekształcenia greckich socjalistów w dodatek do rządzącej Syrizy.

Za miesiąc w Grecji dojdzie do przedterminowych wyborów parlamentarnych. W sondażach prowadzi opozycyjna Nowa Demokracja (ND). Syriza, by zachować władzę potrzebuje koalicjanta.

W II turze wyborów lokalnych, która miała miejsce wczoraj, ND odniosła zdecydowane zwycięstwo. Będzie rządzić w 12 z 13 regionów. Tylko Kreta pozostała w rękach ugrupowania premiera Alexisa Tsiprasa. W Atenach burmistrzem – najmłodszym w historii – został bratanek przywódcy ND Costas Bakoyiannis. Frekwencja była mniejsza w porównaniu z I turą. Spadła z 60 do 40 proc.

PRAGA

Biznesy premiera Babisza. Komisja Europejska ma zwrócić się do Republiki Czeskiej o zwrot 17 mln euro dotacji, jakie otrzymała grupa Agrofert, która jest powiązana z premierem Andrejem Babiszem. Zdaniem KE doszło do konfliktu interesów, ponieważ polityk nadal ma wpływ na działalność firmy poprzez fundusze powiernicze. Ponadto Agrofert miało skorzystać na nielegalnych transferach pieniędzy z programów unijnych, zyskując w ten sposób kilkaset milionów koron.

Premier podkreślił, że nie złamał prawa, a Republika Czeska nie zwróci żądanej sumy Brukseli. Partie opozycyjne zapowiadają głosowanie nad wotum nieufności dla Babisza.

LONDYN

Trump a brexit. Prezydent Donald Trump powiedział, że Wielka Brytania powinna przygotować się do opuszczenia UE bez porozumienia, a Nigel Farage powinien odgrywać, jak największą rolę w negocjacjach z Brukselą. Amerykański prezydent dodał, że Boris Johnson byłby „doskonałym” liderem Partii Konserwatywnej.

W wyścigu o schedę po Theresie May pojawił się trzynasty kandydat. Jest nim Sam Gyimah, dotychczasowy minister odpowiedzialny za uniwersytety, naukę i badania. Jako jedyny z pretendentów wzywał do organizacji drugiego referendum w sprawie brexitu.

BRUKSELA

Nowe wybory i nowe państwo? „Sześć miesięcy i prawdopodobnie odbędą się nowe wybory”. Tak przewiduje były parlamentarzysta Chrześcijańskich Demokratów i Flamandów (CD&V) Erich Van Rompuy. Polityk zasugerował także konieczność wznowienia debaty konstytucyjnej, aby wrócić do rozmów na temat federalizmu państwa, podważanego przez flamandzkie partie separatystyczne. Zdaniem Van Rompuya stawką następnych wyborów może być przetrwanie państwa w dotychczasowej postaci.

RZYM

Wypadek statku wycieczkowego. Cztery osoby zostały ranne w wyniku wypadku do jakiego doszło w Wenecji. Ważący 65 tys. ton statek wycieczkowy zderzył się z łodzią na jednym z najbardziej ruchliwych kanałów.

Ruch statków wycieczkowych w Wenecji jest kolejnym z tematów, które dzielą rządzącą we Włoszech koalicję. Prawicowa Liga obwinia Ruch 5 Gwiazd o zablokowanie planu alternatywnego cumowania statków.

WARSZAWA/ZAGRZEB

Koniec Koalicji Europejskiej. Rozpad opozycyjnej Koalicji Europejskiej stał się faktem. Polskie Stronnictwo Ludowe zapowiedziało utworzenie Koalicji Polskiej, zapraszając jednocześnie do współpracy inne centrowe ugrupowania. Nie wiadomo jeszcze, jakie partie miałyby dołączyć do PSL.

Co z Koalicją Amsterdamską? Chorwacka Partia Emerytów, jeden z członków tzw. Koalicji Amsterdamskiej, liberalnego sojuszu liberalno-centrowych sił w Chorwacji zapowiedziała odejście z sojuszu. Start KA zakończył się niepowodzeniem w niedawnych wyborach do PE, zdobyciem zaledwie jednego mandatu.

BRATYSŁAWA

Trudna historia. Komunistyczna Partia Federacji Rosyjskiej zaproponowała w Dumie ustawę uznającą inwazję na Czechosłowację w 1968 r. za uzasadnioną. Propozycja przewiduje nadanie żołnierzom biorącym udział w akcji militarnej status weterana. MSZ Słowacji zareagowało, przekonując, że wszelkie próby usankcjonowania inwazji są niedopuszczalne. Premier Peter Pellegrini planuje omówić tę kwestię podczas przypadającej na ten tydzień wizycie w Moskwie.

BUKARESZT

Papież z wizytą w Rumunii. Papież Franciszek zakończył trzydniową wizytę w Rumunii, prosząc o przebaczenie w imieniu Kościoła katolickiego od Romów „za wszystkie lata dyskryminacji i złego traktowania”.

SOFIA

Trudne czasy dla dziennikarzy. Ostatnie tygodnie dowodzą, że zawód dziennikarza stał się coraz trudniejszy do praktykowania w Bułgarii. Dziennikarka śledcza Rossen Bossev otrzymała grzywnę za „oszczerstwo”. Z kolei grupa dziennikarzy z grupy Nefinto skarżyła się na presję nowych właścicieli, którymi są oligarchowie Kiril Domuschiev i jego brat Georgi. Ci sami właściciele zaproponowali ponadto zmianę umów dla pracowników telewizji Nova, w myśl których mieliby stracić wiele z wolności wykonywania zawodu.

BELGRAD

Vučić wstrząśnięty milczeniem UE. Prezydent Serbii Aleksandar Vučić powiedział, że jest „wstrząśnięty” milczeniem UE w związku z oświadczeniem prezydenta Kosowa Hashima Thaçi, który sprzeciwił się utworzeniu Stowarzyszenia gmin Serbskich. 

„Porozumienie brukselskie nie zostało podpisane przez świętego Piotra, a przez Catherine Ashton. Niech UE przyzna, że nie może zagwarantować realizacji umów międzynarodowych”, powiedział polityk.