Codzienny briefing z europejskich stolic – poniedziałek 18 marca

The Capitals to codzienny biuletyn EURACTIV z całej Europy.

Zuzana Čaputová na prostej drodze do prezydentury Słowacji. Manfred Weber zapowiada zmiany w mechanizmie kontroli praworządności. Kolejny marsz w Hiszpanii na rzecz prawa do samostanowienia Katalonii – między innymi o tym piszemy w poniedziałkowej edycji „The Capitals”.

 

BRATYSŁAWA

Wybory prezydenckie na Słowacji. Zuzana Čaputová wygrała pierwszą turę wyborów prezydenckich na Słowacji zdobywając ponad 40 proc. głosów. W II turze zmierzy się z socjalistą Marošem Šefčovičem (Smer-SD), który uzyskał 18,7 proc. poparcia.

Čaputová – popierana przez liberalną partię Postępowa Słowacja – ma szansę zostać pierwszą kobietą sprawującą najważniejszy urząd w państwie. Sondaż przeprowadzony przez TV Markiza wskazuje, że Čaputová wygra również II turę z komisarzem UE ds. unii energetycznej stosunkiem głosów 64 do 36 proc.

Čaputová stała się znana dzięki długoletniej walce przeciwko planom budowy ogromnego składowiska odpadów, w które zaangażowany był znany biznesmen Marian Kočneroskarżony w ubiegłym tygodniu przez słowacką prokuraturę o zlecenie zamordowania dziennikarza Jana Kuciaka.

W kampanii prezydenckiej Čaputová poparła głębszą integrację z UE, szczególnie w kwestii polityki zagranicznej i gospodarczej. W odniesieniu do polityki migracyjnej powiedziała niedawno w wywiadzie dla EURACTIV.sk, że nie popiera przymusowej relokacji uchodźców, jednak zaznaczyła konieczność większej solidarności w tej materii między państwami UE.

Šefčovič z kolei wielokrotnie dystansował się od decyzji Komisji Europejskiej w sprawie relokacji osób ubiegających się o azyl oraz od kar grożących krajom sprzeciwiającym się temu rozwiązaniu.

Šefčovič podkreśla przywiązanie do katolickich wartości oraz oskarża Čaputovą o promowanie „ultraliberalnej” agendy. Według niego druga runda będzie swoistym „referendum” w sprawie takich kwestii, jak m.in. prawa rodzicielskie dla osób LGBT – popieranych przez liberalną kandydatkę.

LONDYN

Wskrzeszenie Liberalnych Demokratów. Ustępujący przywódca Partii Liberalnych Demokratów Sir Vince Cable powiedział, że tylko jego partia jest godna zaufania tych wszystkich, którzy głosowali za pozostaniem w UE.

„Niezależnie od tego, co wydarzy się w ciągu następnych kilku tygodni parlamentarnych zwrotów akcji, musimy przekonywać – ponieważ nie można polegać na nikim innym – że żadna z proponowanych wersji brexitu, niezależnie czy „twardego”, czy „miękkiego”, nie jest dla nas tak korzystna jak umowa, którą mamy obecnie”. „Jesteśmy za pozostaniem w UE” – dodał.

Sir Cable zapowiedział, że w maju po wyborach samorządowych ustąpi ze stanowiska. Faworytem do jego zastąpienia jest aktualny zastępca Jo Swinson.

BERLIN

Weber za zmianami w kontroli praworządności. Manfred Weber (CSU) – jeden z faworytów do objęcia stanowiska szefa KE z ramienia Europejskiej Partii Ludowej – poszukuje nowego rozwiązania w ramach procedury „art. 7” zastosowanej wobec Polski i Węgier. Weber na łamach Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung ocenił, że procedura „jest jak bardzo duże działo, mało dokładne, a do tego trudne w obsłudze”.

PARYŻ

Demonstracje klimatyczne liczniejsze od żółtych kamizelek. Ponad 100 tys. osób uczestniczyło w sobotnim marszu dla klimatu w Paryżu, podczas gdy żółte kamizelki zmobilizowały 32 tys. osób w całym kraju, kolejny raz dokonując wielu zniszczeń mienia publicznego. Wskutek eskalacji przemocy we francuskiej stolicy prezydent Emmanuel Macron zdecydował o przerwaniu urlopu. Premier Eduard Philippe na poniedziałek zapowiada ogłoszenie nowych środków bezpieczeństwa, aby przerwać rozkręcającą się spiralę przemocy.

Nie-socjalista przywódcą… socjalistów. Po raz pierwszy w historii francuska Partia Socjalistyczna zdecydowała się powierzyć przywództwo w wyborach nie-socjaliście. Twarzą kampanii zostanie pisarz i eseista Raphaël Glucksmann, który ledwie cztery miesiące temu założył własny ruch społeczno-polityczny Place publique (Miejsce publiczne). Partia Socjalistyczna jest gotowa także na współpracę z innymi ruchami. Ostatnie sondaże wskazują, że jest popierana przez 6 proc. wyborców.

WARSZAWA

Kaczyński zainicjował atak na prawa osób LGBT. W sobotę miała miejsce druga już konwencja Prawa i Sprawiedliwości przez eurowyborami. Jarosław Kaczyński skrytykował podczas wystąpienia polityków opozycyjnej Koalicji Europejskiej za progresywne poglądy, głównie odnośnie praw rodzicielskich dla osób LGBT. „Wara od naszych dzieci” – grzmiał z mównicy.

Listy Koalicji Europejskiej do Parlamentu Europejskiego. Skupiająca pod jednym szyldem umiarkowane partie opozycyjne Koalicja Europejska ogłosiła nazwiska czołowych kandydatów w wyborach do PE. Wśród nich listy w poszczególnych regionach otwierać będą m.in. byli premierzy: Jerzy Buzek czy Ewa Kopacz, a także były minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski. Na listach znajdą się także byli sportowcy czy Janina Ochojska, szefowa i założycielka Polskiej Akcji Humanitarnej.

ATENY

Ameryka Łacińska w greckiej polityce. Wizyta prezydenta Boliwii Evo Moralesa w Atenach oraz jego kontakty z lewicowym rządem premiera Alexisa Tsiprasa wywołały gniewną reakcję greckiej opozycji. Premier został skrytykowany zwłaszcza za stanowisko rządu wobec kryzysu w Wenezueli.

MADRYT

Marsz dla katalońskiej niepodległości. Pod hasłem „Samostanowienie nie jest przestępstwem” demonstrowało w ubiegłą sobotę w hiszpańskiej stolicy ponad 50 tys. ludzi, wspierających niepodległość Katalonii. Protestowali oni także przeciwko toczącemu się procesowi organizatorów referendum z 1 października 2017 r., którym grozi nawet do 25 lat więzienia.

Milion zatrzymanych w obozach po hiszpańskiej wojnie domowej. Do miliona osób zostało zatrzymanych w około 300 obozach utworzonych przez reżim generała Francisco Franco, powiedział dziennikarz śledczy Carlos Hernández de Miguel w wywiadzie dla hiszpańskiej agencji prasowej EFE. W obozach miano przetrzymywać od 700 tys. do miliona osób związanych z pokonaną republiką, co jak zaznaczył dziennikarz, zostało kompletnie zapomniane przez historię.

PRAGA

Rządzący ujawniają kandydatów w wyborach europejskich. Europarlamentarzystki Dita Charanzová oraz Martina Dlabajová wystartują z list rządzącej partii ANO. Kandydować będzie także znany ekonomista Martin Hlaváček – w przeszłości minister rolnictwa – zajmujący się niegdyś negocjowaniem dyrektywy dotyczącej wyrobów tytoniowych. Hlaváček jest postacią kontrowersyjną, ponieważ podczas prac nad dyrektywą miał pracować dla giganta  branży tytoniowej Philipa Morrisa.

BUKARESZT

„Rumunia powinna być dumna z posiadania głównego prokuratora w UE”. Manfred Weber powiedział, że jest zaskoczony, że rząd Rumunii nie popiera kandydatury Laury Codruty Kovesi na szefową Prokuratury Europejskiej. Podczas szczytu Europejskiej Partii Ludowej w Bukareszcie Weber zaznaczył, że Rumunia powinna być „dumna” z pierwszego w historii prokuratora europejskiego będącego obywatelem Rumunii.

SOFIA

Listy do Europarlamentu. Bułgarska Partia Socjalistyczna (BSP) postanowiła, że dziennikarka i posłanka Elena Yoncheva będzie przewodziła partyjnej liście w wyborach do PE. Wybierając bezpartyjnego kandydata BSP chce zdobyć poparcie wśród nowych wyborców.

BELGRAD

Serbowie skarżą się na państwo do Ombudsmana. Ponad 9 tys. obywateli złożyło skargę do serbskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w 2018 r. Ponad 3 tys. zgłoszeń dotyczyło naruszenia praw obywatelskich, głównie w zakresie administracji i praw gospodarczych oraz własnościowych.

ZAGRZEB

Listy socjaldemokratów do PE. Socjaldemokraci ogłosili swoją listę do wyborów do PE, umieszczając europarlamentarzystę Tonino Piculę jako głównego kandydata. Partia ma nadzieję zdobyć trzy mandaty w PE. Sondaże sugerują jednak, że mogą liczyć na najwyżej dwa.