Codzienny briefing z europejskich stolic – poniedziałek 16 września

The Capitals to codzienny biuletyn EURACTIV z całej Europy.

Partia Emmanuela Macrona stawia warunki ws. przesłuchań kandydatów na komisarzy UE. Król Hiszpanii rozpoczyna dziś mediację z partiami politycznymi. Czy ambicje byłego premiera Włoch rozbiją dopiero co zawiązaną koalicję rządową? Między innymi o tym piszemy w poniedziałkowej edycji „The Capitals”.

 

 

BRUKSELA/STRASBURG

Partia Macrona stawia warunki. Parlament Europejski zdecyduje w tym tygodniu o sposobie przeprowadzenia przesłuchań kandydatów na komisarzy. To ważny moment w procesie budowania każdej z nowych Komisji.

Centrowa grupa polityczna „Odnówmy Europę”, której lideruje ugrupowanie prezydenta Emmanuela Macrona (Naprzód Republiko!; LREM) chce by przesłuchania przeprowadzić wedle ich wizji. Przewodniczący komisji środowiska w PE, Pascal Canfin, powiedział, że z punktu widzenia LREM jest wykluczone, by przesłuchania kandydatów odbywały się z pominięciem poszczególnych komisji parlamentarnych.

Francuz podkreślił, że jego ugrupowanie sprzeciwia się układowi, który pozwoli przejść kandydatom przez proces przesłuchań „suchą stopą”; bez konieczności udzielenia odpowiedzi na trudne pytania przez europarlamentarzystów.

Canfin zwrócił uwagę w piątek, że istnieje ryzyko sojuszu innych frakcji politycznych w PE (Europejskiej Partii Ludowej, konserwatystów oraz skrajnych ugrupowań), w celu „ochrony” niektórych z kandydatów przed trudnymi pytaniami. Według Francuza również Socjaliści mogą ulec pokusie „oszczędzenia” Fransa Timmermansa, mianowanego przez Ursulę von der Leyen na jednego z ośmiu wiceprzewodniczących w nowej unijnej egzekutywie.

Jednak Holender nie musi się obawiać o swój los podczas parlamentarnych przesłuchań. Spośród wszystkich wiceprzewodniczących drużyny von der Leyen nie należy do najbardziej kontrowersyjnych.

Dotychczas spore emocje wzbudziła tytulatura portfolio greckiego komisarza, Margaritisa Schinasa. „Ochrona naszego europejskiego stylu życia” była interpretowana w Brukseli jako gest dla frakcji skrajnie prawicowych i antymigracyjnych. Nazwa ta spotkała się z krytyką Zielonych, lewicy oraz centrystów od Macrona. 

W ubiegły piątek europarlamentarzysta EPL, Vangelis Meimarakis, zwrócił uwagę, że o ile tytuł wzbudził kontrowersje, o tyle nominacja Schinasa została dobrze przyjęta. 

MADRYT

Król mediatorem. Lider lewicowej Unidas Podemos (UP), Pablo Iglesias, apeluje do Filipa VI o wsparcie w przekonaniu premiera Pedro Sancheza do zbudowania koalicji rządowej. Iglesias powiedział w ubiegły piątek, że poprosi króla, by działał jako „mediator” i pomógł przekonać lidera hiszpańskich socjalistów (PSOE) do zrozumienia, że koalicja jest najlepszym sposobem na zapewnienie stabilności w kraju.

Od kwietniowych przedterminowych wyborów parlamentarnych, w których wygrali socjaliści, lecz bez większości pozwalającej na utworzenie samodzielnego rządu trwają rozmowy koalicyjne. Jednak Pedro Sanchez odrzuca możliwość utworzenia rządu, w którego skład weszliby przedstawiciele UP. Lider socjalistów opowiada się za gabinetem mniejszościowym, oferując Iglesiasowi porozumienie programowe.

Oba ugrupowania mają coraz mniej czasu na osiągnięcie porozumienia. Król przeprowadzi dziś i jutro konsultacje z liderami wszystkich partii politycznych. Do środy powinno wyjaśnić się czy kandydat na premiera otrzyma wystarczające wsparcie, czy Hiszpanię czekają nowe wybory (najprawdopodobniej w listopadzie).

RZYM

Ambicje byłego premiera. Były premier Matteo Renzi rozważa odejście z centrolewicowej Partii Demokratycznej (PD), aby utworzyć nową siłę na włoskiej scenie politycznej. Ruch ten mógłby osłabić PD oraz podważyć niedawno zawiązaną koalicję rządzącą z Ruchem Pięciu Gwiazd. Lider PD, Nicola Zingaretti, sprzeciwia się podziałowi na centrolewicy i namawia Renziego do zmiany zdania.

BERLIN

Przeciwko samochodom. Od 15 do 25 tys. osób demonstrowało w ubiegłą sobotę według policji i organizatorów przeciwko Targom Motoryzacyjnym we Frankfurcie. Uczestnicy protestu wezwali do „rewolucji transportowej”.

WARSZAWA

PiS odsłania karty. Prawo i Sprawiedliwość zaprezentowało swój program wyborczy. Propozycje przedstawiono jako „Polski model państwa dobrobytu”. Program zawiera kilka kontrowersyjnych punktów, w tym m. in. możliwość aresztowania parlamentarzysty na wniosek prokuratora generalnego czy regulacje zawodu dziennikarza poprzez stworzenie samorządu dbającego o standardy etyczne i zawodowe.

ATENY

Bóle głowy związane z migracją. Większa liczba uchodźców przybywających na wyspy Morza Egejskiego skłoniła Grecję do poszukiwania rozwiązań, także na poziomie UE. Premier Grecji Kyriakos Mitsotakis ogłosił w zeszłym tygodniu zmianę procedur oceny wniosków azylowych, aby skrócić czas potrzebny na umieszczenie uchodźców na „listach powrotnych do Turcji”.

Minister spraw zagranicznych Nikos Dendias odwiedzi dziś Berlin w celu przeprowadzenia rozmów z szefem niemieckiej dyplomacji Heiko Maasem. Rzecznik niemieckiego rządu powiedział w zeszłym tygodniu, że Berlin bardzo uważnie monitoruje sytuację na greckich wyspach.

Minister polityki migracyjnej, Giorgos Koumoutsakos, powiedział, że Ateny podniosą problem migracji na forum UE. Pierwsze rozmowy w tej sprawie zostaną przeprowadzone jutro w Brukseli. 

BRATYSŁAWA

Zjednoczona opozycja? Ugrupowania opozycyjne, starają się współpracować, aby zwiększyć szanse na sukces w nadchodzących wyborach parlamentarnych. Rządzący Smer-SD (Kierunek Socjalna Demokracja) jest zewsząd oskarżany o skandale korupcyjne. Ponadto nie brak podejrzeń o powiązanie członków ludzi ze środowiska Smer-SD w zabójstwo dziennikarza Jana Kuciaka. Ponadto według wyborców niedomaga państwowa opieka zdrowotna oraz system edukacyjny.

Przed opozycją kluczowe dla powodzenia misji odsunięcia Smer-u tygodnie, a na horyzoncie już pojawiają się pierwsze problemy. Igor Matovič, lider Zwyczajnych Ludzi i Niezależnych Osobistości (OĽaNO) wykluczył możliwość partycypacji w jakimkolwiek rządzie, który rozważałby rejestrację związków partnerskich lub liberalizacji w polityce migracyjnej. 

PRAGA

Budżetowe zawirowania. Minister spraw zagranicznych Tomas Petricek nie jest zadowolony z planowanego budżetu czeskiej prezydencji w UE. Zdaniem szefa dyplomacji Praga nie będzie w stanie zrealizować niektórych ze swych ambitnych propozycji. Projekt budżetu zakłada m. in. zwiększenie brukselskiego personelu do 156 osób, jednak kraje o podobnym potencjale ludnościowym zatrudniały około 250 pracowników podczas swoich prezydencji. Premier Andrej Babisz wzywa do jak najniższego budżetu. Rapublika Czeska przejmie prezydencję w Radzie UE w II poł. 2022 r. 

SOFIA

Naciski na dziennikarzy. Silvia Velikova, znana reporterka publicznego radia, została poproszona udanie się do miasta Stara Zagora w celu poprowadzenia szkolenia dla młodych dziennikarzy. Powodem, jak podają różne źródła, jest krytyka, jakiej dopuściła się Velikova w sprawie nominacji dla Iwana Geshewa – faworyta do zajęcia miejsca po ustępującym prokuratorze generalnym Sotirze Tsatsarowie

Również fotoreporter Vesselin Borishew został objęty działaniami władz. Pracujący dla magazynu ClubZ dziennikarz został aresztowany po zrobieniu zdjęć policjantom przed protestem przeciwko wyborowi Geshewa. Borishew został później zwolniony. 

BUKARESZT

Konserwatyści przygotowują się do walki z rządem. Centroprawicowa Narodowa Partia Liberalna (PNL) twierdzi, że jest gotowa na przejęcie rządu. PNL przygotowuje wniosek nad brakiem wotum zaufania dla rządu. Lider ugrupowania, Ludowic Orban, powiedział że partia przeprowadzi rozmowy ze wszystkimi ugrupowaniami opozycyjnymi.

Partia Socjaldemokratyczna (PSD) próbuje utrzymać rząd mniejszościowy po tym, jak Sojusz Liberałów i Demokratów (ALDE) opuścił kilkanaście dni temu koalicję rządową.

ZAGRZEB

Na dłużej w polityce. Kandydat na prezydenta, Miroslav Škoro, znany piosenkarz muzyki popularnej, powiedział w weekend w chorwackiej telewizji, że planuje pozostać w polityce, nawet jeśli przegra rywalizację o stanowisko głowy państwa (obecnie jest trzeci w sondażach). Škoro gromadzi wokół siebie ugrupowania i organizacje z prawej strony sceny politycznej. W piątek kandydaturę piosenkarza poparła gazeta „Most”, będąca blisko kościoła katolickiego. 

W wyborach do Parlamentu Europejskiego partie prawicowe uzyskały ogółem około 15 proc. głosów, ale głosy te zostały podzielone między kilka partii. Część tych wyborców głosowała wcześniej na rządzącą Chorwacką Wspólnotę Demokratyczną (HDZ). Gdyby Škoro zebrał te partie, nógłby stworzyć silną grupę parlamentarną, która mogłaby wzmocnić podziały między frakcjami w HDZ.