Codzienny briefing z europejskich stolic – poniedziałek 16 grudnia

The Capitals to codzienny biuletyn EURACTIV z całej Europy.

Nazistowskie sympatie polityka CDU podkopią koalicję chadeków, socjaldemokratów i Zielonych w Saksoni? Finowie wciąż nie chcą do NATO. Między innymi o tym piszemy w poniedziałkowej edycji „The Capitals”.

 

 

BERLIN

„Ile swastyk jest jeszcze w CDU?” W kraju związkowym Saksonia-Anhalt w byłej NRD, chadecy (CDU), socjaldemokraci (SPD) i Zieloni rządzą w koalicji od 2016 r. Jednak przyszłość współpracy została wystawiona w miniony weekend na próbę, po tym, jak CDU kierownictwo CDU stanęło w obronie Roberta Möritza, lokalnego polityka CDU, oskarżonego o sympatie neonazistowskie.

AfD rośnie na wschodzie, ale nie wygrywa lokalnych wyborów

O skrajnych poglądach Möritza zrobiło się głośno w ubiegłym tygodniu za sprawą pytania postawionego w mediach społecznościowych przez Igora Matviyetsa, polityka SPD z Halle do CDU. Matviyets zapytał chadeków, dlaczego w strategicznym dokumencie partii napisano wyraźnie, że islam nie należy do kultury i tradycji Niemiec, co jest często powtarzane przez skrajną prawicę. Möritz odpowiedział: „Islam jest niezgodny z chrześcijańskimi wartościami, na których zbudowano Niemcy”.

Jednak to nie odpowiedź Möritza, a zamieszczone przez niego zdjęcia w mediach społecznościowych zwróciły uwagę innych użytkowników. Okazało się bowiem, że na jednym z nich polityk znajdował się biały miecz wpisany w krzyż – symbol stowarzyszenia Uniter, podejrzewanego o sympatie ze skrajnie prawicowymi grupami. 

Policja weszła do biur AfD

Na innym zdjęciu Möritz był pokazany podczas neonazistowskiej demonstracji w 2011 r., którą pomógł zorganizować. Polityk CDU posiada ponadto na ramieniu tatuaż, tzw. „czarne słońce”, składającego się z kilku swastyk, będący symbolem ezoterycznym i okultystycznym, wykorzystywanym czasem przez nazistów. 

Möritz twierdzi, że już dawno nie należy do tej organizacji a jego przynależność do Uniter była „młodzieńczym błędem”. Lokalne struktury CDU zapowiedziały, że nie usuną Möritza z partii, wywołując tym samym falę krytyki ze strony koalicyjnych partnerów.

AfD rośnie na wschodzie, ale nie wygrywa lokalnych wyborów

W sobotę (14 grudnia) przedstawiciele Zielonych z Saksonii Anhalt wystąpili z listem otwartym zatytułowanym „Ile swastyk jest jeszcze w CDU”, prosząc o zajęcie stanowiska kierownictwa partii odnośnie narastającej w Niemczech fali prawicowego ekstremizmu. 

Sekretarz generalny CDU w regionie zażądał przeprosin, ostrzegając, że „bez nich kontynuacja koalicji jest nie do pomyślenia”. Jeśli SPD i Zieloni odejdą z koalicji, CDU może kontynuować rządzenie  mniejszościowe, ale wówczas byłby zależny od współpracy ze… skrajnie prawicową Alternatywą dla Niemiec (AfD).

AfD z nowym kierownictwem chce walczyć o bardziej umiarkowanych wyborów

HELSINKI

Finowie nie chcą do NATO. Nowy sondaż pokazuje ciągłą niechęć Finów do członkostwa w NATO. Około 56 proc. badanych jest przeciwnych przystąpieniu do Sojuszu. Za przystąpieniem do NATO opowiada się 20 proc. ankietowanych, podczas gdy jedna czwarta jest niezdecydowana.

Sanna Marin będzie najmłodszą premier w historii kraju

Najliczniejsza grupa zwolenników Sojuszu wywodzi się z wyborców z dwóch ugrupowań opozycyjnych: Partii Koalicji Narodowej  oraz Prawdziwych Finów.

Stosunek do współpracy nie uległ poważnym zmianom pomimo współpracy między Finlandią, a państwami NATO. Finlandia jest od 2014 r. zaangażowana w Afganistanie i na Bałkanach. Dodatkowo prowadzone są wspólne ćwiczenia z państwami Sojuszu oraz sąsiednia Szwecją. Z innych badań wynika, że jeśli tylko Sztokholm podjąłby decyzję o przystąpieniu do NATO, 35 proc. badanych opowiedziałoby się za natychmiastową akcesją Finlandii.

Stawianie głównie na USA może się źle skończyć

PARYŻ

Wszystko, czego pragną Francuzi na święta, to… pociągi. Protestujący przeciwko reformie emerytalnej prezydenta Emmanuela Macrona nie zamierzają zawieszać strajku na zbliżające się święta Bożego Narodzenia. Philippe Martinez, szef Generalnej Konfederacji Pracy (CGT), powiedział w weekend, że przerwa w strajku byłaby możliwa tylko wtedy, gdyby rząd wycofał się z zapowiedzi reformy.

Rząd przedstawił plan reformy emerytalnej

Tymczasem inny ze związków, Demokratyczna Konfederacja Pracy (CFDT), poinformował o poparciu postulatu zawieszenia demonstracji na najbliższe dwa tygodnie. Gérald Darmanin, minister ds. wydatków publicznych, zapowiedział że rząd nie ulegnie żadnemu szantażowi. We wtorek (17 grudnia) odbędzie się kolejna odsłona strajku generalnego. Przystąpią do niego wszystkie najważniejsze centrale związkowe. Szacuje się, że na ulicach francuskich miast może pojawić się nawet 1 mln osób. Tylko czy protestujący dotrą na miejsce zbiórki, jeżeli we Francji od dwóch tygodni komunikacja publiczna kursuje z trudnościami? 

Francja strajkuje

BUDAPESZT

Orbán chce zbudować nową Europę Środkową. „Jest gotów budować wraz z sąsiadami, w tym Rumunią, nową Europę Środkową”, powiedział Viktor Orbán w Timisoarze w zachodniej Rumunii, z okazji 30. rocznicy rewolucji rumuńskiej, która rozpoczęła się w tym mieście.

Orbán powiedział, że celem jest przekształcenie Europy Środkowej w najbardziej konkurencyjny region świata.

Odnosząc się do wydarzeń sprzed 30 lat, Orbán powiedział: „Gdybyśmy czekali na pomoc zachodnich mocarstw, nadal żylibyśmy pod okupacją sowiecką, bylibyśmy członkami Układu Warszawskiego i to miejsce partia komunistyczna decydowałaby o naszej przyszłości”. 

173 mln euro dla Rosatomu. Węgry dokonały płatności w wysokości 173 mln euro na rzecz modernizacji elektrowni jądrowej Paks, powiedział János Süli, minister bez teki odpowiedzialny za projekt. Rosja finansuje 80 proc. kosztów dwóch nowych bloków.

MADRYT

Kluczowy tydzień. Trwa wyścig z czasem, aby przełamanć impas politycznego w Hiszpanii. Wiele zależy od wydarzeń nadchodzącego tygodnia. Pełniący obowiązki premiera Pedro Sanchez oczekuje na polityczne deklaracje ze strony Republikańskiej Lewicy Katalonii (ERC) ws. wsparcia dla powstania koalicyjnego rządu socjalistów (PSOE) z lewicową Unidas Podemos (UP). 

Hiszpania bez rządu do przyszłego roku?

Sanchez wykluczył możliwość utworzenia wielkiej koalicji z prawicową Partią Ludową (PP) oraz centrowymi Obywatelami (Cs), podkreślając,  że zależy mu na zbudowaniu „prawdziwe progresywnej koalicji”. 

Socjaliści i Podemos utworzą koalicję rządową

LONDYN

Czas rozliczeń. Lider opozycyjnej Partii Pracy zapowiedział rezygnację z kierowania ugrupowaniem. To jego reakcja na druzgocącą porażkę w przedterminowych wyborach do Izby Gmin. Labourzyści zanotowali najgorszy wynik od czasów przedwojennych.

Jeremy Corbyn zapowiada dymisję

Tak słaby wynik wywołał duże rozczarowanie w szeregach Partii Pracy. Jej lider Jeremy Corbyn, jeszcze gdy znane były jedynie wyniki badań exit-poll (wróżyły one labourzystom utratę nawet 71 mandatów), zapowiedział swoje odejście z kierownictwa ugrupowania. „Chcę jasno powiedzieć, że nie będę prowadził partii w następnej kampanii wyborczej. Teraz będę rozmawiać z członkami mojego ugrupowania, aby poddać ten rezultat refleksji i zastanowić się nad kierunkiem, jaki Partia Pracy obierze na przyszłość” – oświadczył Corbyn. Dodał, że teraz „przyszedł czas na refleksję”.

DUBLIN

Wybory w przyszłym roku? Lider Partii Republikańskiej (Fianna Fáil) Micheál Martin napisał do irlandzkiego premiera Leo Varadkara, ws. ustalenia daty przyszłorocznych wyborów. Gazeta „Sunday Independent” opublikowała pismo, w którym można przeczytać m.in. wezwanie do zakończenia niepotrzebnych spekulacji i uzgodnienie rozwiązania Izby Reprezentantów. „Nic pozytywnego nie stanie się, jeżeli pozwolimy na dalsze spekulacje” – napisał Martin.

Miliard euro zarezerwowany na wypadek brexitu bez umowy

BRUKSELA

Za dużo autopromocji. Przedstawiciele dwóch największych partii w Belgii, socjaliści (PS) i nacjonaliści z Nowego Sojuszu Flamandzkiego (N-VA), spotkali się w weekend na prośbę dwójki moderatorów – Joachima Coensa (CD&V) i Georges-Louis Boucheza (MR) – odpowiedzialnych za wypracowanie porozumienia koalicyjnego. 

„Należy zauważyć, że różnica między nami jest ogromna, zwłaszcza że N-VA nie jest skłonna do kompromisów. Próbujemy dyskutować, ale bezskutecznie – powiedział lider PS Paul Magnette.

Nie będzie wielkiej koalicji

„Mamy wrażenie, że N-VA nie chce ponosić odpowiedzialności”- dodał. Tymczasem Coens i Bouchez skrytykowali wszystkie ugrupowania za prowadzenie efektownej polityki medialnej w miejsce prowadzenia konstruktywnego dialogu.

Wybory parlamentarne w Belgii odbyły się 26 maja. Od tego czasu nie udało się zbudować Belgom stabilnego rządu.

WARSZAWA

Razem a jednak osobno. Sojusz Lewicy Demokratycznej i Wiosna Roberta Biedronia niebawem wspólnie utworzą nową partię pod nazwą Nowa Lewica. Trzecia lewicowa partia, Lewica Razem Adriana Zandberga, pozostaje samodzielna, choć deklaruje ścisłą współpracę.

Za przyjęciem nowego statutu SLD umożliwiającym połączenie partii, głosowało 109 osób, przeciw było dziesięć, osiem wstrzymało się od głosu. Zapowiedziano, że Nowa Lewica zostanie zarejestrowana „jak najszybciej”, a potem odbędzie się uroczysta konwencja zjednoczeniowa. Zjednoczenie tych ugrupowań nie było jednak zaskoczeniem, bo ich przedstawiciele zapowiadali to już wcześniej.

Nowa Lewica w miejsce Wiosny i SLD, a Razem wciąż osobno

LUBLANA

Wysokie oczekiwania. Chińskie minister spraw zagranicznych Wang Yi powiedział, że Chiny oczekują znacznych zmian w stosunkach z UE podczas niemieckiej prezydencji w drugiej połowie 2020 r. „Musimy podjąć konkretne kroki, aby odrzucić jednostronność i obronić system międzynarodowy z ONZ w centrum, międzynarodowy porządek oparty na prawie międzynarodowym oraz obecny system handlu, którego podstawą jest Światowa Organizacja Handlu (WTO) – powiedział Wang.

Chiński minister zaznaczył, że Chiny i 17 krajów Europy Środkowej i Wschodniej wkraczają w nową fazę, szczególnie w nowych dziedzinach, takich jak gospodarka cyfrowa, sztuczna inteligencja, technologia finansowa, nauki przyrodnicze i środowisko. Słoweński szef dyplomacji Miro Cerar skomentował, że państwa członkowskie UE mają inne stanowisko lub standardy w odniesieniu do niektórych kwestii niż Chiny (np. Hongkong). Dodał jednak, że wszyscy powinni dążyć do „konstruktywnych relacji” i wzajemnego szacunku.