Codzienny briefing z europejskich stolic – piątek 29 listopada

The Capitals to codzienny biuletyn EURACTIV z całej Europy.

Jakie są oczekiwania państw członkowskich wobec nowej Komisji Europejskiej? Po odpowiedź zapraszamy do dzisiejszej specjalnej edycji „The Capitals”.

 

 

WARSZAWA

Rolnictwo po pierwsze, klimat przede wszystkim. Warszawa liczy, że w najbliższym czasie uda się zrównać płatności bezpośrednie dla polskich rolników do poziomu w innych państwach UE. Duże nadzieje w związku z tym są wiązane z pracą nowego komisarza ds. rolnictwa Janusza Wojciechowskiego.

Polska zamierza przede wszystkim skupić się na klimacie, a ściślej na transformacji gospodarki opartej na węglu w miejsce odnawialnych źródeł energii. To długi proces, ponieważ węgiel nadal stanowi przeważający procent w polskim miksie energetycznym. Jednym z narzędzi, które ma pomóc dokonać zmiany ma być Just Transition Fund, którego pomysłodawcą jest europarlamentarzysta Jerzy Buzek. Projekt Funduszu Sprawiedliwej Transformacji został już zatwierdzony przez Parlament Europejski. Wstępny budżet przewiduje 5 mld euro na wydatki w nowej perspektywie finansowej.

Jednak Warszawa lobbuje o powiększenie JTF. Nieoficjalnie mówi się, że w zmian za powiększenie funduszu Polska zgodziłaby się na grudniowym szczycie w Brukseli na ogłoszenie przez Unię osiągnięcia celu neutralności klimatycznej w 2050 r., czemu w czerwcu sprzeciwił się premier Mateusz Morawiecki wraz z premierami Czech, Estonii i Węgier.

BERLIN

Zatrzymać wojnę handlową z USA. Angela Merkel zaapelowała do nowej Komisji Europejskiej o szybkie podjęcie tematu relacji handlowych z USA. Pani kanclerz optuje za podpisaniem stosownej umowy z Waszyngtonem. „Niestety – jak przyznała – to nie jest tak łatwe, jak byśmy chcieli”. Mandat UE jest ograniczony w tej sprawie, z uwagi na fakt, że niektóre państwa członkowskie, w przeciwieństwie do USA, nie chcą ustąpić ws. rolnictwa. Szczególnie Francja sprzeciwiała się temu w przeszłości.

Eksport jest siłą napędową niemieckiej gospodarki. Kraj ten zajmuje pod tym względem drugie miejsce na świecie zaraz za Chinami. USA są największym partnerem handlowym Niemiec. W II poł. 2020 r. Berlin będzie sprawował rotacyjną prezydencję w Radzie UE. Ma to kluczowe znaczenie dla nowej unijnej egzekutywy pod przewodnictwem Ursuli von der Leyen w kontekście realizacji jej ambitnego programu. Wszystko przez trwające wciąż negocjacje budżetowe, których finał spodziewany jest właśnie podczas niemieckiej prezydencji. Realizacja programu nowej KE zależy od finału negocjacji.

PARYŻ

Długa lista. Paryż ma długą listę tematów dla nowej KE. To m.in. wspólna polityka obronna, której Francja jest zwolennikiem. Nie mniej ważna jest polityka gospodarcza UE, zwłaszcza w kontekście rywalizacji unijnych przedsiębiorstw na globalnym rynku. Komisja pod przewodnictwem Jean-Claude’a Junckera zablokowała w lutym fuzję francuskiego Alstomu i niemieckiego Siemensa, która ułatwiłaby powstanie europejskiego czempiona zdolnego do konkurowania z przedsiębiorstwami z Chin. Decyzja ta spotkała się z niezadowoleniem Paryża.

Francja jest także promotorem ambitniejszej polityki klimatycznej – co wpisuje się w Nowy Zielony Ład promowany przez Ursulę von der Leyen. Pozycja Francji została wzmocniona dzięki nowemu rozdaniu w UE. Nowa przewodnicząca została nominowana w lipcu przez przywódców państw członkowskich za sprawą nagłej wolty Emmanuela Macrona. Francuski komisarz pomimo kilkutygodniowej sagi z nominacją w PE, otrzymał dużo kompetencji. Ponadto Europejskim Bankiem Centralnym kieruje od miesiąca Francuska Christinne Lagarda, a Michel Barnier wciąż odpowiada za rozmowy z Wielką Brytanią w sprawie brexitu.

BRUKSELA

Nie tylko ekologia. Klimat i sprawy społeczne to najważniejsze tematy dla Belgii. Jednak ostateczne oczekiwania są uzależnione od nowego rządu. Tymczasem wciąż trwają negocjacje między liderami partyjnymi i wciąż nie wiadomo, jaka koalicja przejmie stery. Jeśli jednak to socjalista Paul Magnette zostanie nowym szefem rządu, najprawdopodobniej będzie forsował realizację programu mającego na celu zatrzymać zmiany klimatu oraz wzmocnienie polityk społecznych. Gdyby w rządzie znalazł się Nowy Sojusz Flamandzki (N-VA), w agencie nowego gabinetu pojawiłyby się tematy dotyczące bezpieczeństwa i migracji.

Oczekuje się, że nowy belgijski komisarz Didier Reynders będzie kontynuował dalsze prace nad wdrażaniem RODO.

RZYM

Wzrost, migracja i… Gentiloni. Komisja powinna promować ambitniejszą politykę inwestycyjną na poziomie UE, gospodarki o obiegu zamkniętym oraz rozwiązania kwestii migracji w oparciu o mechanizm relokacji uchodźców, powiedział niedawno premier Giuseppe Conte. Włosi otrzymali w nowej KE portfolio ukierunkowane na sprawy gospodarcze powierzone pieczy Paolo Gentilioniego. W jego gestii będzie m.in rozwijanie unii bankowej, budżetu strefy euro oraz reforma Europejskiego Mechanizmu Stabilności (EMS).

MADRYT

Zielona polityka. Hiszpański rząd mocno zaangażował się w działania na rzecz klimatu, dlatego gdy Chile wycofało się w ostatniej chwili z organizacji konferencji klimatycznej ONZ, Madryt zaproponował przejęcie wydarzenia. Transformacja ekologiczna jest jednym z filarów rządu Partii Socjalistycznej (PSOE).

Wejście do koalicji rządowej lewicowej Unidas Podemos (UP) może oznaczać poświęcenie większej uwagi sprawom społecznym, gdyż to właśnie liderowi tego ugrupowania Pablo Iglesiasowi, ma przypaść teka ministra ds. społecznych.

Przedstawiciele UP zagłosowali przeciwko powołaniu nowej Komisji argumentując, że będzie ona kontynuować politykę oszczędności w kluczowych dla Europejczyków sprawach.

ATENY

Więcej solidarności. Rząd jest zadowolony z portfolio komisarza Margaritisa Schinasa. Ponadto rządząca Nowa Demokracja (ND) należy do tej samej rodziny politycznej – Europejskiej Partii Ludowej (EPL) – co szefowa Komisji, dlatego Ateny liczą na rozwiązanie kwestii migracji. W tym kontekście rząd liczy na reformę systemu dublińskiego (polityka azylowa). Ponadto Grecja zamierza skupić się na reformie polityki rolnej (WPR). 

NIKOZJA

Rozmowy o zjednoczeniu oraz gaz. Nikozja skoncentruje się na wznowionych niedawno pod auspicjami UE rozmowach o zjednoczeniu Cypru. Oczekuje się także, że UE utrzyma krytyczną postawę wobec działań Turcji związanych z nielegalnymi wierceniami w poszukiwaniu złóż naturalnych w wyłącznej strefie ekonomicznej Cypru.

BRATYSŁAWA

Napięcia z powodu przemocy wobec kobiet i dziewcząt. Parlament Słowacji zwrócił się do KE o nie ratyfikowanie konwencji stambulskiej (Konwencja o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej).

UE podpisała konwencję w czerwcu 2017 r., a Ursula von der Leyen dała jasno do zrozumienia, że ratyfikacja przez wszystkie państwa członkowskie jest jej priorytetem. Tymczasem Słowacja zagroziła wetem w Radzie UE.

BUDAPESZT

Nowe otwarcie. Europarlamentarzyści Fideszu wezwali w środę do otwarcia „nowego rozdziału” w funkcjonowaniu UE. Węgrom zależy zwłaszcza na polityce gospodarczej i migracyjnej. Przedstawiciele Fideszu uważają, że obecna Komisja ma większe szanse na osiągnięcie tych celów od poprzedniej kierowanej przez Jean-Claude’a Junckera.

Tamás Deutsch powiedział, że jest „ostrożnie optymistyczny”, że UE może „odejść od swojej wcześniejszej niemądrej polityki migracyjnej”, zauważając, że „znacznie bardziej rozsądna” polityka zaczyna się kształtować.

Dla węgierskich europarlamentarzystów sytuacja jest prosta: Komisja powinna wycofać się z niemądrej polityki migracyjnej, poinformowało biuro premiera Viktora Orbana.

„Dobrym rozwiązaniem byłoby utworzenie rady ministrów spraw wewnętrznych państw członkowskich strefy Schengen, tak jak już istnieje rada ministrów finansów z krajów strefy euro. Wszystkie uprawnienia i obowiązki związane z migracją muszą zostać skierowane do tej rady ministrów spraw wewnętrznych” – przekonują Węgrzy. 

W niedalekiej przyszłości zdecyduje się także przyszłość Fideszu w EPL. Viktor Orban. „Zobaczymy, czy nowy przewodniczący (Donald Tusk) będzie nas zbliżał do lewicy, czy nie. Jeśli skręcimy w lewo, to będzie to oznaczało, że nie ma dla nas miejsca w EPL” – powiedział premier Węgier w rozmowie z szefem chorwackiego rządu Andrejem Plenkowiczem podczas niedawnego kongresu w Zagrzebiu. 

PRAGA

Rynek wewnętrzny. Długoterminowym interesem Czech jest pogłębienie współpracy w ramach jednolitego rynku lub co najmniej utrzymanie dotychczasowego stanu.

Wiceprzewodnicząca Parlamentu Europejskiego Dita Charanzová (Odnówmy Europę) z rządzącej partii ANO powiedziała w środę, że nowa Komisja nie powinna zapomnieć o polityce rynku wewnętrznego i umieścić ją wśród swoich priorytetów. „To podstawa europejskiej gospodarki” – dodała.

SOFIA

W kierunku strefy euro. Sofia oczekuje od nowej Komisji potwierdzenia politycznego wsparcia dla przyjęcia przez Bułgarię wspólnej waluty. W tym roku spodziewane jest dołączenie przez Bułgarię do tzw. poczekalni do strefy euro (systemu ERM II).

BUKARESZT

Pełne poparcie. „Rząd Rumunii, mocno przywiązany do wartości europejskich, popiera cele Komisji Ursuli von der Leyen i potwierdza swoją pełną gotowość do współpracy z komisarzami i wszystkimi instytucjami UE” – powiedział premier Ludovic Orban w liście gratulacyjnym po środowym głosowaniu w Parlamencie Europejskim.

Rumunia od dawna opowiada się za utrzymaniem przynajmniej takich samych środków na WPR i politykę spójności i opowiada się za zwiększeniem wkładów państw członkowskich do budżetu UE. Jednym z priorytetów tego kraju jest pozyskanie jak największej liczby funduszy na rozwój infrastruktury i zwiększenie płatności dla rolników, ale także przystąpienie do strefy Schengen i wyjście z CVM (mechanizmu weryfikujący postępy Rumunii i Bułgarii uruchomiony w 2007 r. wraz z ich przystąpieniem do UE, monitorujący postępy w poszczególnych dziedzinach). 

Z drugiej strony, Dacian Ciolos, szef grupy Odnów Europę w Parlamencie Europejskim, powiedział, że poparł nową Komisję, licząc na rozszerzenie mechanizmu CVM na wszystkie państwa UE i szybkiego powołania nowej prokuratury UE, którą poprowadzi Laura Codruta Kovesi, była główna prokurator Krajowego Biura Antykorupcyjnego (DNA).

LUBLANA

KE to nie partia polityczna. Słoweński premier Marjan Šarec powiedział, że nowa Komisja Europejska powinna kierować się zasadami praworządności, a nie zgodnie z logiką ugrupowania politycznego. W opinii szefa rządu poprzednia Komisja faworyzowała Chorwację w sporach między Zagrzebiem a Lublaną.

ZAGRZEB

Unijna prezydencja. Chorwacja przygotowuje się do swojej pierwszej prezydencji w UE, dlatego liczy na owocną współpracę z nową Komisją. Przedmiotem Zagrzebia są trwające negocjacje w sprawie wieloletnich ram finansowych (WRF), ponieważ Zagrzeb jest zdecydowanym zwolennikiem utrzymania obecnego modelu polityki spójności i WPR. Chorwacja ma również nadzieję, że nowa Komisja utrzyma politykę rozszerzenia dotyczącą Bałkanów Zachodnich.

BELGRAD

Polityka otwartych drzwi. Jedyną rzeczą, jakiej Belgrad oczekuje od nowej Komisji Europejskiej, jest utrzymanie „otwartych drzwi” do UE dla państw Bałkanów Zachodnich.

„Oczekujemy dodatkowej zachęty na drodze regionu do UE i włączenia krajów kandydujących do wszystkich debat na temat przyszłości Europy i zmian w procesie rozszerzenia”, powiedziała redakcji EURACTIV Serbia Nataša Dragojlović. „Myślę, że kraje Bałkanów Zachodnich zasługują na taki sam poziom wsparcia, jak wszystkie kraje Europy Wschodniej, które wcześniej przystąpiły do ​​UE” – dodała.