Codzienny briefing z europejskich stolic – czwartek 5 grudnia

The Capitals to codzienny biuletyn EURACTIV z całej Europy.

Zabójstwo Czeczena w Berlinie może pogorszyć relacje Niemiec i Rosji. Polska zadowolona ze szczytu NATO w Londynie. Między innymi o tym piszemy w czwartkowej edycji „The Capitals”.

 

 

BERLIN/LONDYN

Zamach na Czeczena. W środę (4 grudnia) z Niemiec wydalono  dwóch urzędników rosyjskiej ambasady w związku z podejrzeniem o zlecenie zabójstwa Czeczena z gruzińskim paszportem w Berlinie. 

Do incydentu doszło pod koniec sierpnia br. Zelimkhan Khangoshvili był weteranem II wojny czeczeńskiej (1999-2009). Następnie krytykował Rosję za działania zarówno w Gruzji, jak i na Ukrainie. Uciekł do Berlina w 2016 r. ze względu na obawy o swoje życie. 

Jak ogłosili w środę niemieccy prokuratorzy, „istnieją wystarczające dowody”, aby wskazać, że zabójstwo przeprowadzono w imieniu Rosji lub Autonomicznej Republiki Czeczeńskiej (części Federacji Rosyjskiej). Niemiecka prokuratura nie wyklucza, że za zabójstwo Czeczena odpowiedzialna jest ta sama jednostka, która przeprowadziła zamach na Siergieja Skripala. 

Czy Rosja wspierała katalońskich niepodległościowców?

Kanclerz Merkel powiedziała, że ​​rozmawiała podczas szczytu NATO w Londynie z innymi sojusznikami w sprawie decyzji o wydaleniu dyplomatów. Niemiecka kanclerz broniła wydalenia, stwierdzając, że Niemcy „podjęły stosowne środki, widząc brak woli wyjaśnienia sytuacji ze strony rosyjskiej”.

Tymczasem Rosja zapowiedziała podjęcie odpowiednich kroków. Wydalenie naszych dyplomatów jest „bezpodstawne”, powiedział rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow, zaprzeczając jakiemukolwiek zaangażowaniu Rosji. „To absolutnie bezpodstawne insynuacje”, powiedział rosyjskim dziennikarzom. „Jesteśmy zmuszeni do reakcji i wkrótce ona nastąpi”, powiedział rosyjski minister spraw zagranicznych Siergiej Ławrow.

Rosja ostrzega, NATO deklaruje gotowość do obrony, a Turcja stawia ultimatum

WARSZAWA

Jeden za wszystkich… Mimo wewnętrznych napięć, wywołanych m.in. niespodziewanym wycofaniem wojsk USA z północnej Syrii i wypowiedzią prezydenta Francji Emmanuela Macrona o „śmierci mózgu” NATO, uczestnikom jubileuszowego szczytu Sojuszu w Londynie udało się wczoraj przyjąć wspólną deklarację.

NATO potwierdza jedność i zobowiązanie z art. 5

Prezydent Duda: W NATO nie ma żadnego kryzysu. Sekretarz generalny NATO Jens Stoltenberg poinformował w środę (4 grudnia), że uczestnicy szczytu Sojuszu w Londynie uzgodnili aktualizację natowskich planów obronnych dla Polski i państw bałtyckich.W środę w Londynie zakończyło się dwudniowe spotkanie przywódców państw członkowskich NATO, zorganizowane z okazji 70. rocznicy utworzenia Sojuszu. W ocenie prezydenta Andrzeja Dudy było ono sukcesem NATO, ale też zwycięstwem Polski, jeśli chodzi o polskie sprawy w Sojuszu i bezpieczeństwo naszej części Europy.

“Można było w mediach przeczytać przed szczytem, że wewnątrz Sojuszu Północnoatlantyckiego są spory. Stanowczo trzeba podkreślić, że żadnego kryzysu nie ma” – stwierdził wczoraj prezydent Duda na konferencji prasowej zorganizowanej po zakończeniu szczytu NATO. Przyznał przy tym, że rozmowy, które przeprowadził w Londynie, przyniosły mu sporo satysfakcji. “Jest pełna zgoda w sprawie planów kolektywnej obrony dla Polski. Mogę ujawnić, że włączyliśmy się w te negocjacje bardzo mocno” – relacjonował polski prezydent.

ATENY

Margaritas Schinas, odpowiedzialny za promowanie „europejskiego stylu życia” oraz komisarz ds. wewnętrznych Ilva Johansson, odwiedzają dziś Ateny. Rozmowy z przedstawicielami rządu zostaną przede wszystkim poświęcone migracji. 

Źródła rządowe poinformowały grecką redakcję EURACTIV, że wizyta obu komisarzy w pierwszych dniach po zaprzysiężeniu nowej unijnej egzekutywy wskazuje na znaczenie, jakie drużyna Ursuli von der Leyen przyznaje rozwiązaniu kwestii migracyjnej. 

Schinas i Johansson spotkają się z samego rana z premierem Kyriakosem Mitsotakisem, a następnie dojdzie do serii spotkań z ministren ochrony obywateli Michalisem Chrysochoidisem, wiceministrem ochrony obywateli Miguelos Koumichosem oraz wiceministrem pracy, opieki społecznej i spraw społecznych Alkiviadisem Stephanisem. 

MADRYT

Krok do przodu czy dreptanie w miejscu? Trwają rozmowy między Socjalistami (PSOE) a Republikańską Lewicą Katalonii (ERC) wokół sytuacji w Katalonii. Od ich wyniku może zależeć przyszłość koalicyjnego rządu PSOE z lewicową Unidas Podemos (UP). 

Po drugiej rundzie rozmów przedstawiciele obu ugrupowań potwierdzili, że rozmowy zmierzają w dobrym kierunku, aby osiągnąć porozumienie w sprawie rozwiązania sytuacji w regionie. Wciąż nie wiadomo czy do głosowania nad wotum zaufania gabinetu Pedro Sancheza dojdzie przed czy po świętach Bożego Narodzenia.

Hiszpania: Ważą się losy nowego rządu

RZYM

Piosenka nie na miejscu? Giorgia Meloni, liderka prawicowego ugrupowania Bracia Włosi (Fratelli d’Italia), skrytykowała przewodniczącą socjalistów i demokratów (S&D) w Parlamencie Europejskim Iratxe Garcię i komisarzy wywodzących się z tej frakcji za odśpiewanie słynnej na całym świecie antyfaszystowskiej piosenki „Bella Ciao”. Do sytuacji doszło po środowej​​ konferencji prasowej przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen.

BRATYSŁAWA

Brak reformy i dymisja. Minister zdrowia Andrea Kalavská z rządzącego ugrupowania Kierunek Socjalna Demokracja (Smer-SD) złożyła rezygnację ze stanowiska. Powodem decyzji jest fiasko reformy szpitali. Projekt ustawy został wycofany z porządku obrad obecnej – kończącej się już – kadencji parlamentu. 

Ministerstwo Zdrowia pracowało nad reformą od trzech lat, ale projekt zmian spotkał się z wewnętrzną opozycją w partii rządzącej. „Jeśli ktoś przekłada głosowanie w nieskończoność, a następnie wycofuje projekt z porządku obrad i zachowuje się wobec mnie bez szacunku, to jest to trudne, ale mogę z tym żyć. Jednak fakt, że niektórzy zachowują się w ten sposób wobec narodu, jest dla mnie nie do przyjęcia”- powiedziała była już minister Kalavská. 

PRAGA

Emocjonujący tydzień. W poniedziałek (2 grudnia) Ministerstwo Rozwoju Regionalnego potwierdziło, że otrzymało ostateczne sprawozdanie z audytu Komisji Europejskiej w sprawie możliwego konfliktu interesów czeskiego premiera Andreja Babiša. Odmówiono jednak jego opublikowania.

Potwierdzą się informacje o konflikcie interesów premiera Czech?

We wtorek czeskie media poinformowały, że kontrola nie zakończyła się pomyślnie dla szefa rządu. W środę pojawiły się kolejne złe wieści: prokurator generalny Pavel Zeman anulował wcześniejszą decyzję o wycofaniu oskarżenia Babiša podejrzanego o oszustwo ws. unijnych dotacji. 

Mimo to premier odmawia rezygnacji ze stanowiska i wszystkiemu zaprzecza. Powiedział również, że pomimo rzekomego konfliktu interesów weźmie udział w negocjacjach dotyczących budżetu UE na lata 2021-2027 podczas zaplanowanego na przyszły tydzień szczytu przywódców państw członkowskich UE.

KE zapowiada 100 mld euro na inwestycje w solidarną transformację energetyczną

Tymczasem Babiš twierdzi, że jest gotów po raz kolejny zablokować ogłoszenie celu, jakim jest osiągnięcie przez UE neutralności klimatycznej do 2050 r. Poza budżetem będzie to jeden z głównych tematów spotkania przywódców. 

Według czeskiego dziennika „Hospodářské noviny”, szef czeskiego rządu napisał list do Ursuli von der Leyen, twierdząc, że może zmienić zdanie w zamian za większe wsparcie finansowe z UE i ustępstwa ws. rozwój energii.jądrowej. Elektrownie jądrowe są bardzo drogie, a dotacje państwowe muszą zostać zatwierdzone przez Komisję Europejską.

BRUKSELA

Pięć scenariuszy. Lider Partii Socjalistycznej (PS) Paul Magnette zorganizował w środę wieczorem przedstawicieli potencjalnych koalicjantów w celu omówienia projektu przyszłorocznego budżetu. Według informacji istnieje pięć różnych scenariuszy, z których najtrudniejszy opiera się na przywróceniu zrównoważonego budżetu. 

Środowe spotkanie było kolejnym z serii ws. utworzenia nowego rządu federalnego. Od majowych wyborów parlamentarnych w Belgii nie udało się utworzyć stabilnej większości.

SOFIA

Putin oskarża Bułgarię o wstrzymanie Turkish Streamu. Prezydent Rosji Władimir Putin oskarżył Bułgarię o celowe opóźnianie uruchomienia rosyjskiego gazociągu Turkish Stream na jej terytorium. Putin dodał, że Moskwa może w razie potrzeby znaleźć sposób na ominięcie Bułgarii.

Bułgarski premier Bojko Borysow podkreśla, że zarzuty nie są prawdziwe i że Bułgaria buduje wypełnia swoje zobowiązania „budując pięć kilometrów gazociągu dziennie”, ale w przeciwieństwie do Rosji i Turcji „przestrzega procedur UE”.

BUDAPESZT

Węgierskie weto. Na szczycie NATO w Londynie Peter Szijjártó, minister spraw zagranicznych Węgier, oświadczył, że jego kraj umożliwi zbliżenie między NATO a Ukrainą, jeśli Zakarpaccy Węgrzy odzyskają swoje prawa. 

Węgierskie warunki dla Ukrainy w sprawie NATO

Budapeszt twierdzi, że ukraińska ustawa „w sprawie zapewnienia funkcjonowania języka ukraińskiego jako języka państwowego” przyjęta we wrześniu 2017 r. depcze prawo mniejszości etnicznej Zakarpacia do nauki w języku węgierskim.

ZAGRZEB

12 kandydatów. Wczoraj upłynął termin zgłaszania kandydatur w wyborach prezydenckich. Obecna prezydent Kolinda Grabar Kitarović była jedną z ostatnich osób, które złożyły ponad 200 tys. podpisów. Jej główny przeciwnik Zoran Milanović (SDP, S&D) zrobił to tydzień temu.

Miroslav Škoro, cieszący się dużym poparciem kandydat niezależny, nadal ma – według sondaży – szanse na zakwalifikowanie się do II tury wyborów. 

Oprócz „wielkiej trójki” jest kilku kandydatów, których elektorat może okazać się kluczowy w ostatecznej rywalizacji. Są nimi Mislav Kolakušić, Dalia Orešković, Nedjeljko Babić, Ivan Pernar, Dejan Kovač, Ante Đapić, Katarina Peović, Dario Juričan i Slobodan Midžić. Pierwsza tura szóstych wyborów prezydenckich odbędzie się 22 grudnia. Ewentualna dogrywka pomiędzy dwójką kandydatów z największym poparciem przewidziana jest na styczeń 2020 r. 

BELGRAD

Rosja gotowa poprzeć możliwy kompromis w sprawie Kosowa. Prezydent Rosji Władimir Putin oświadczył po spotkaniu z prezydentem Serbii Aleksandarem Vučiciem w Soczi, że stanowisko Moskwy w sprawie Kosowa pozostało niezmienione, ale jest gotowa poprzeć rozwiązania kompromisowe, jeśli będzie ono korzystne dla Belgradu.

Według rosyjskiego prezydenta podstawą do uregulowania problemu musi być rezolucja 1244 Rady Bezpieczeństwa ONZ: „będziemy wspierali każdy kompromis osiągnięty w duchu tej rezolucji. Oczywiście bezwarunkowo wspieramy stanowisko Serbii” – powiedział Putin.

SARAJEWO

Bośnia kontroluje swoją przestrzeń powietrzną. Po raz pierwszy od lat 90. Bośnia całkowicie kontroluje przestrzeń powietrzną. Początkowo w 2014 r. BiH przejęła kontrolę nad przestrzenią powietrzną poniżej 10 tys.metrów.