Codzienny briefing z europejskich stolic – czwartek 2 maja

The Capitals to codzienny biuletyn EURACTIV z całej Europy.

„Deklaracja warszawska” na 15-lecie członkostwa w UE, kraje Wyszehradu chwalą Turcję, a w Bułgarii „afera apartamentowa” może pogrążyć rząd Bojko Borysowa – między innymi o tym piszemy w czwartkowej edycji „The Capitals”.

 

WARSZAWA

Deklaracja warszawska. Podczas spotkania poświęconego 15. rocznicy rozszerzenia UE w 2004 r. 13 państw członkowskich podpisało wczoraj tzw. Deklarację Warszawską

„Jesteśmy wdzięczni, za to, co otrzymujemy od UE, ale chcemy podkreślić, że oddajemy co najmniej tyle samo, otwierając nasze rynki, nasze talenty, a nawet twarde pieniądze w postaci składek, które płacimy”, powiedział premier Polski Mateusz Morawiecki.

W deklaracji stwierdzono, że wszystkie państwa członkowskie powinny uczestniczyć w procesie decyzyjnym UE na tych samych zasadach oraz w duchu współpracy i jedności.

„Potrzebujemy naprawdę silnej Europy, ale Europy silnych państw członkowskich”, zauważył czeski premier Andrej Babisz, dodając, że Rada UE powinna mieć najważniejszy głos we wspólnocie, podczas gdy Komisja Europejska nie powinna być instytucją, która decyduje o wszystkim”.

Babisz skrytykował również fakt, że ujednolicenie rynku wewnętrznego UE nie zostało jeszcze zakończone. Przyznał jednak, że mimo pewnych niepowodzeń, jego kraj nie ma alternatywy dla członkostwa w UE.

Czeski premier skomentował ponadto oświadczenie komisarza UE Jyrki Katainena, który powiedział, że „Polska powinna przestać traktować UE jako bankomat”.

„Nie mogę zrozumieć, jak to możliwe, że komisarz może powiedzieć coś takiego”, dodał Babisz – mający zarzuty za oszustwa w rozliczaniu funduszy unijnych.

Słoweński prezydent Borut Pahor powiedział: „Nie wyobrażam sobie, że przeżyjemy  kolejne 5 lat zastoju w UE”. Dodał, że dzięki rozwojowi gospodarczemu i społecznemu Słoweńcy mają dziś dwie tożsamości: krajową i europejską.

BRATYSŁAWA

Wyszehrad dziękuje Turcji. We wtorek (30 kwietnia) minister spraw zagranicznych Turcji Mevlüt Çavuşoğlu spotkał się w Bratysławie ze swoimi odpowiednikami z Grupy Wyszehradzkiej. Według słowackiego ministra spraw zagranicznych Miroslava Lajčáka Ankara stworzyła skuteczną „zaporę przeciwko nielegalnej migracji do UE”, podczas gdy węgierski szef dyplomacji Peter Szijjarto podkreślił rolę Turcji w wysiłkach na rzecz walki z terroryzmem. „Możemy liczyć na Turcję, nie możemy jednak liczyć ani na UE, ani na ONZ” – powiedział Szijjarto, przypominając, że zarówno UE, jak i ONZ „promują migrację”.

Węgierski minister spraw zagranicznych wezwał również inne kraje UE, aby nie były „hipokrytami” jeśli chodzi o przyszłość UE. Ta, jego zdaniem, jest blokowana „ministerialnymi spotkaniami za zamkniętymi drzwiami”. „Tego typu gra jest lekceważąca dla Turcji […], ponieważ bezpieczeństwo UE zaczyna się od Turcji”.

Tymczasem słoweńskie media opublikowały historię Nordic Monitor sugerującą, że tureccy dyplomaci szpiegowali krytyków prezydenta Recepa Tayyipa Erdoğana w Słowenii.

BRUKSELA

Ulga podatkowa. Przed zbliżającymi się wyborami frankofońska partia ekologiczna Ecolo zaproponowała ulgę podatkową dla zarabiających poniżej 2500 euro miesięcznie. Dałoby to pracownikom o niskich dochodach miesięcznych zysk netto w wysokości 225 euro.

Wzrost antysemityzmu. „Z wyjątkiem Francji, nigdzie indziej w UE Żydzi nie doświadczają tak dużej wrogości na ulicach, jak w Belgii”, wynika z raportu Uniwersytetu Telawiwskiego i Europejskiego Kongresu Żydów. W samej Belgii w zeszłym roku odnotowano 101 przypadków antysemityzmu, w porównaniu z 56 w 2017 r. W raporcie stwierdzono również wzrost agresji w Internecie.

LONDYN

Wyciek danych z Huawei. Sekretarz obrony Gavin Williamson został zdymisjonowany po dochodzeniu w sprawie skandalu dotyczącego wycieku danych ws. Huawei. Podczas niedawnego spotkania Five Eyes (FVEY – sojuszu agencji wywiadowczych z Austalii, Kanady, Nowej Zelandii, Wielkiej Brytanii i USA) na temat bezpieczeństwa pojawiły się doniesienia w sprawie wykorzystania technologii chińskiego giganta telekomunikacyjnego w infrastrukturze sieci 5G.

Williamsona – wciąż zaprzeczającemu, że był źródłem wycieku informacji – zastąpi Penny Mordaunt, wcześniej odpowiedzialna za rozwój międzynarodowy.

BERLIN

Ogólnoeuropejska płaca minimalna. Dziesiątki tysięcy osób uczestniczyło w Niemczech w corocznych marszach z okazji Święta Pracy. Jednym z głównych postulatów był apel o wdrożenie ogólnoeuropejskiej płacy minimalnej, a także poprawa praw do rokowań zbiorowych.

Tour po Afryce Zachodniej. Niemiecka kanclerz Angela Merkel 1 maja rozpoczęła tournée po Afryce Zachodniej (Burkina Faso, Mali i Niger). Podczas wizyty omawiane będą m. in. wysiłki na rzecz bezpieczeństwa i zwalczania terroryzmu w regionie Sahelu.

MADRYT

Centroprawicowe zarządzanie kryzysowe. Po wynikach wyborów z zeszłej niedzieli, w których Partia Ludowa zdobyła 66 mandatów, czyli o 71 mniej niż w poprzednich wyborach, lider ugrupowania Pablo Casado próbuje przywrócić wiarygodność swojej partii jako centroprawicowej siły.

Casado zmienił taktykę przede wszystkim wobec skrajnie prawicowej partii Vox, która po raz pierwszy weszła do parlamentu. Na wtorkowej konferencji prasowej lider PP powiedział, że Vox jest partią prawicową, chociaż podczas kampanii unikał takich określeń.

RZYM

“Zostań w domu, Silvio”. Były premier Silvio Berlusoni przeszedł we wtorek operację niedrożności jelit. Poprzedniej nocy 82-letni były premier miał silne bóle brzucha i nie wziął udziału w imprezie wyborczej jego partii Forza Italia.

Pomimo swojego wieku Berlusconi będzie starał się o miejsce w Parlamencie Europejskim, chociaż jego osobisty lekarz miał zasugerować prasie, że Berlusconi powinien zostać w domu i zapomnieć o wyborach.

ATENY

Nowe sondaże. Centroprawicowa Nowa Demokracja prowadzi według najnowszego sondażu z 27,2 proc. poparciem. Drugie miejsce zajmuje rządząca lewicowa Syriza z 20,7 proc. Greckie media sugerują, że w tygodniach poprzedzających głosowanie do PE, partia premiera Alexisa Tsiprasa może jeszcze więcej stracić, głównie dzięki malejącej liczbie niezdecydowanych wyborców.

Do spadku popularności przyczyniła się m. in. umowa o zmianie nazwy Macedonii Północnej.

SOFIA

Rewelacje o aferze z luksusowymi apartamentami wpłyną na wynik wyborczy. Rządząca partia GERB (Obywatele na rzecz Europejskiego rozwoju Bułgarii) premiera Bojko Borysowa straciła około 6 proc. poparcia i może nie wygrać wyborów do PE. Spadek popularności jest spowodowany „skandalem z apartamentami” i ujawnieniem wykroczeń i oszustw dotyczących defraudacji funduszy unijnych, które miały być wykorzystywane na zakup luksusowych mieszkań.

Europejscy podatnicy stracili dziesiątki milionów euro w wyniku oszustw osób związanych z Programem Operacyjnym „Rozwój obszarów wiejskich” w Bułgarii. W latach 2007-2013 UE przekazała 101 milionów euro na budowę 746 pensjonatów na obszarach wiejskich w najbiedniejszych częściach krajów członkowskich.

Celem programu był rozwój turystyki i promowanie naturalnych siedlisk przyrodniczych. Zamiast tego, większość pieniędzy została wykorzystana na budowę prywatnych willi, niedostępnych dla zwykłych gości. Do tej pory wykryto nieprawidłowości w jednej trzeciej sprawdzonych pensjonatów. Ich właściciele ostaną poproszeni o zwrot funduszy UE.

ZAGRZEB

340 milionów euro z EBI. Chorwacki Bank Odbudowy I Rozwoju (HBOR) oraz Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) podpisały dwie umowy o wartości prawie 340 milionów euro. W 2018 r. wsparcie EBI zwiększyło chorwackie PKB o 0,98 p. procentowych.

BELGRAD

Niezgoda odnośnie porozumienia Belgradu z Prisztiną. Serbski minister spraw zagranicznych Ivica Dacic nie zgadza się z premierem Bośni Denisem Zvizidicem odnośnie jego oświadczenia, że każda zmiana granicy Serbii z Kosowem otworzy „puszkę Pandory” w regionie.

„To, co powiedział, jest bez sensu i śmieszne. Nie dbamy o to, co inni myślą. Kim oni są by zabierać głos w tej kwestii?”, powiedział Dacic.

SARAJEWO

NATO “blokuje” nowy rząd. Dragan Čović,lider chorwackiej Unii Demokratycznej Bośni i Hercegowiny, powiedział, że główną przeszkodą w utworzeniu nowego rządu jest uruchomienie planu na rzecz członkostwa w NATO. Milorad Dodik, serbski przedstawiciel w prezydencji BiH, dodał, że współpraca z NATO jest możliwa, ale członkostwo już nie.