Codzienny briefing z europejskich stolic – czwartek 12 grudnia

The Capitals to codzienny biuletyn EURACTIV z całej Europy.

Rzecznik generalny TSUE oświadczył, że Trybunał nie jest organem, który powinien rozstrzygać kwestie sporu granicznego Chorwacji ze Słowenią. Protesty we Francji nie ustaną po ogłoszeniu szczegółów reformy emerytalnej. Między innymi o tym piszemy w czwartkowej edycji „The Capitals”.

 

 

LUBLANA/ZAGRZEB

TSUE umywa ręce. Według premiera Chorwacji Andreja Plenkovicia opinia rzecznika generalnego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie sporu granicznego między Chorwacją i Słowenią jest krokiem w kierunku porozumienia obu krajów. 

Spór sięga 1991 r., gdy oba kraje ogłosiły niepodległość. Słowenia zablokowała w grudniu 2008 r. negocjacje Chorwacji z Unią Europejską. W listopadzie 2009 r. Zagrzeb zgodził się, by spór został rozstrzygnięty na drodze arbitrażu i obydwa kraje podpisały odpowiednią umowę. Negocjacje z UE zostały wtedy wznowione i 1 lipca 2013 r. Chorwacja stała się 28. państwem członkowskim UE.

Sąd polubowny jednak nie pomógł, bo Zagrzeb wycofał się z postępowania i choć po zmianie składu arbitraż w czerwcu 2017 r. wydał wyrok odnoszący się do wytyczenia granicy morskiej i lądowej obu państw, nie zakończyło to sprawy.

Spór graniczny dotyczy liczącej 19 km kw. zatoki – akwenu wokół słoweńskiego portu Piran, dolnego odcinka rzeki Dragonja na półwyspie Istria i niewielkich rejonów przygranicznych wokół rzeki Mura we wschodniej Słowenii.

Rzecznik generalny TSUE Priit Pikamae oświadczył w środę (11 grudnia), że Trybunał nie jest odpowiednim organem, by rozstrzygać spór graniczny między Chorwacją a Słowenią. Zarekomendował sędziom, by nie rozpatrywali sprawy, a to okazałoby się korzystne dla Chorwacji.

Jego zdaniem UE jest związana prawem międzynarodowym w ściśle określonych przypadkach, np. umowami międzynarodowymi, które zawarła zgodnie z postanowieniami traktatów. Tymczasem ten przypadek do nich nie należy.  „Ustalenie terytorium krajowego nie wchodzi w zakres kompetencji Unii, a tym samym Trybunału Sprawiedliwości”, wskazał rzecznik generalny TSUE.

Słoweński minister spraw zagranicznych, Miro Cerar, powiedział, że „opinia rzecznika jest słabo uzasadniona”. 

To nie koniec protestów. Premier Edouard Philippe ujawnił w środę (11 grudnia) szczegóły dotyczące reformy systemu emerytalnego, jednak nie uspokoiło to nastrojów społecznych. 

Rząd poczynił kilka kompromisów w odniesieniu do pierwotnych zapowiedzi, np. zmniejszając liczbę osób, które zostaną objęte nowymi zasadami emerytalnymi (przesunięcie granicy z urodzonych w 1963 r. na tych z 1975 i młodszych). Mimo tego związki zawodowe nie są usatysfakcjonowane planami rządu. 

Francja strajkuje

Rozpoczęte w ubiegłym tygodniu protesty będą kontynuowane, tymczasem rząd przedstawi gotowy projekt na przełomie grudnia i stycznia – powiedział Edouard Philippe. „Prześlemy go do Rady Ministrów 22 stycznia, a pod koniec lutego zostanie on przedyskutowany w parlamencie ”- dodał.

BERLIN

Mieszane reakcje na Zielony Ład. Politycy Partii Zielonych dobrze przyjęli propozycje Ursuli von der Leyen zaprezentowane w środę (11 grudnia) w ramach Nowego Zielonego Ładu. Podkreślano przede wszystkim o wiele ambitniejszy program od przedstawionego przez rząd federalny paktu klimatycznego. 

KE przedstawiła Nowy Zielony Ład

Politycy Zielonych wezwali Unię Chrześcijańsko-Demokratyczną (CDU), Unię Chrześcijańską (CSU) i Partię Socjaldemokratyczną (SPD) do wyraźniejszego zobowiązania się do osiągnięcia wyższych celów klimatycznych. Zieloni uważają jednak, że pilnej reformy wymaga Wspólna Polityka Rolna (WPR).

Dziś szczegóły ws. Nowego Zielonego Ładu

Przedstawiciele CDU także pozytywnie wypowiadali się o propozycjach nowej Komisji Europejskiej w ramach Zielonego Ładu. Podkreślali przy tym, że UE realizując ambitną politykę klimatyczną musi pamiętać o interesach gospodarczych Wspólnoty. Dieter Kempf, prezes Federacji Przemysłu Niemieckiego (BDI), ostrzegł, że rosnące cele klimatyczne mogą doprowadzić do niepewności dla biznesu i konsumentów.

ATENY

Poprawa stosunków z Serbią. Prezydent Serbii Aleksandar Vuczić spotkał się z premierem Kyriakosem Mitsotakisem i oznajmił, że oba kraje podpiszą umowę o partnerstwie strategicznym. 

Serbia jest gotowa zaakceptować przyjęcie pewnej liczy dzieci uchodźców przebywających w Grecji bez opieki dorosłych, mimo że kraj jeszcze nie jest członkiem UE. Mimo tego prezydent Vuczić powiedział, że jego kraj w pełni popiera Grecję w w jej staraniach o unormowanie polityki migracyjnej. 

Obaj przywódcy wyrazili również zainteresowanie współpracą w dziedzinie surowców, np. zakupu gazu ziemnego. Szczegóły w tej sprawie omówili grecki wiceminister środowiska Dimitris Oikonomou oraz minister energii Serbii Aleksandar Antić. 

MADRYT

Historyczna szansa?

Polityk Republikańskiej Lewicy Katalonii (ERC) powiedział w środę (11 grudnia), że przed Katalonią otwiera się „historyczna szansa” na uzyskanie ustępstw od rządu centralnego w kontekście powiększenia autonomii regionu. Wszystko przez to, że Pedro Sanchez poszukuje wsparcia dla powołania koalicyjnego rządu socjalistów (PSOE) z lewicową Unidas Podemos. 

Hiszpania bez rządu do przyszłego roku?

„Nie możemy się poddać”, powiedział Sergi Sabrià, lider ERC w katalońskim parlamencie. ERC „nie spieszy się”, aby ułatwić powstanie nowego rządu, dopóki żądania polityczne ugrupowania nie zostaną spełnione. Poparcie dla koalicji PSOE/UP lub wstrzymanie się od głosu przez Katalończyków jest niezbędne do przełamania politycznego pata w Hiszpanii. 

Ważą się losy nowego rządu

Do debaty i głosowania w Kongresie Deputowanych dojdzie najprawdopodobniej zaraz po świętach Bożego Narodzenia lub w pierwszych dniach styczniach. Nadal trwają rozmowy między przedstawicielami PSOE i ERC. Katalończycy domagają się m.in. otrzymania od rządu prawa do samostanowienia, a także amnestii dla „więźniów politycznych” – tj. skazanych przez Sąd Najwyższy przywódców niepodległościowych. 

Wyroki dla katalońskich niepodległościowców

BRUKSELA

Minister klimatu i trzej regionalni ministrowie odpowiedzialni za klimat spotkali się na w Madrycie w ramach szczytu ONZ COP25 podczas omawiania krajowego planu na rzecz energii i klimatu na lata 2021-2030, który musi zostać przedstawiony Komisji Europejskiej do końca roku. 

Belgii grozi nieosiągnięcie założeń klimatycznych z powodu niewystarczającego zaangażowania regionu flamandzkiego – jednego z regionów federalnych w Belgii. 

Rząd flamandzki osiągnął w poniedziałek porozumienie w sprawie planu w zakresie energii i klimatu, pakietu 350 środków, które powinny zapewnić, że do 2030 r. Flandria zmniejszy o 32,6 proc. emisje CO2.

Liczba ta utrzyma jest jednak poniżej europejskiego celu 35 proc. Premier regionu flamandzkiego Jan Jambon powiedział, że lokalny plan jest „ambitny, osiągalny i niedrogi”, jednak opozycja jest mniej litościwa. Według posła Bruno Tobbacka z Partii Socjalistycznej (SP.A), Flandria jest „śmieszna”. Jest to tym bardziej bolesne, gdy Komisja Europejska chce podnieść cel do 50 proc. 

LONDYN

Wybory ws. brexitu. Rządząca Partia Konserwatywna jest co prawda faworytem w dzisiejszych wyborach parlamentarnych w Wielkiej Brytanii, ale jej przewaga może być niewielka. Badacze zastrzegają jednak, że wobec dużej zmienności preferencji wyborczych Brytyjczyków i wyjątkowo dużej grupy niezdecydowanych, praktycznie nie można przewidzieć wyniku głosowania.

Brytyjczycy głosują dziś w sprawie brexitu

To już trzeci raz w ostatnich czterech latach brytyjscy wyborcy będą decydować o składzie parlamentu, a tym razem również o dalszych losach brexitu. Lokale wyborcze będą czynne od 08:00 do 23:00 polskiego czasu.

PRAGA

Centrum kosmiczne UE w Pradze. Przyszła agencja UE ds. Programu kosmicznego (EUSPA), która będzie oparta na istniejącej Agencji Europejskiej GNSS, od 2021 r. będzie miała siedzibę w Czechach. Zatrudnienie znajdzie tam od 600 do 700 osób.

GNSS z siedzibą w Pradze zarządza globalnym europejskim systemem nawigacji satelitarnej Galileo. Nowa agencja będzie odpowiedzialna za program Copernicus.