Jedna trzecia gatunków drzew na świecie jest zagrożona wyginięciem

lasy, zagrożone gatunki drzew, Chiny, Brazylia, Polska, Europa, Madagaskar, BGCI

17,5 tys. gatunków drzew jest zagrożonych wyginięciem, podczas gdy 440 gatunków ma mniej niż 50 okazów, wynika z opublikowanego przez Botanic Gardens Conservation raportu. / fot. via unsplash [Ed van duijn]

17,5 tys. gatunków drzew – czyli aż 30 proc. wszystkich na ziemi – jest zagrożonych wyginięciem, a 442 gatunki znajdują się już na skraju wyginięcia – zostało ich mniej niż po 50 osobników każdego z nich, wynika z raportu opublikowanego przez Botanic Gardens Conservation. W ciągu ostatnich 300 lat powierzchnia lasów zmniejszyła się globalnie o około 40 proc.

 

 

Raport opracowany przez Botanic Gardens Conservation International (BGCI) jest zwieńczeniem pięciu lat badań mających na celu zidentyfikowanie głównych luk w wysiłkach na rzecz ochrony drzew. Zbadano w nim 60 tys. gatunków drzew.

Jak podkreślają twórcy raportu, drzewa są kręgosłupem ekosystemu, zapewniając ochronę przed ekstremalnymi warunkami pogodowymi. Ponadto wiele zagrożonych gatunków drzew stanowi siedlisko i pokarm dla milionów gatunków ptaków, ssaków, płazów, owadów i mikroorganizmów.

Jak wskazuje BGCI, największym zagrożeniem dla drzew jest wycinanie lasów pod uprawy.

„Wyginięcie jednego gatunku drzewa może wywołać efekt domina, katalizując utratę innych gatunków”, napisano w dokumencie. Ale do niszczenia bioróżnorodności przyczyniają się także m.in.: wycinki gospodarcze oraz wycinki pod wypas i hodowlę zwierząt, wycinki pod zabudowę mieszkalną, pożary, produkcja energii, plantacje drewna, gatunki inwazyjne czy globalne zmiany klimatyczne.

Przyroda nadal ma przed nami wiele tajemnic – prof. Marcin Zych [WYWIAD]

Przyroda ma wciąż wiele tajemnic, a od roślin moglibyśmy się nauczyć wielu rzeczy, twierdzi prof. Marcin Zych, dyrektor Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Warszawskiego.

Raport sygnałem alarmowym

Badanie wykazało, że 30 proc. (17,5 tys.) gatunków drzew jest obecnie zagrożonych wyginięciem. Oznacza to, że na całym świecie jest dwa razy więcej zagrożonych gatunków drzew niż zagrożonych ptaków, ssaków, płazów i gadów łącznie. Dokładnie 442 gatunki znajdują się już na skraju wyginięcia – zostało ich mniej niż po 50 osobników każdego z nich.

Jak podkreślają eksperci, wśród zagrożonych gatunków znajdują się magnolie i muchówki, które są powszechnie spotykane w lasach deszczowych Azji Południowo-Wschodniej, ale także klony, dęby i hebany.

„Ten raport jest sygnałem alarmowym dla wszystkich na całym świecie, że drzewa potrzebują pomocy”, stwierdził sekretarz generalny BGCI Paul Smith w oświadczeniu. „Każdy gatunek drzewa ma znaczenie – dla milionów innych gatunków zależnych od drzew i ludzi na całym świecie”, dodał.

Tysiące odmian drzew w sześciu krajach świata o największej różnorodności gatunkowej (w Brazylii, Chinach, Indonezji, Kolumbii, Malezji i Wenezueli) jest zagrożonych wyginięciem. W samej Brazylii zagrożonych jest 1788 gatunków.

Z raportu wynika także, że 1 na 5 gatunków drzew jest bezpośrednio wykorzystywanych przez ludzi do produkcji żywności, paliwa, drewna, leków, ogrodnictwa i nie tylko. Do największych zagrożeń dla drzew twórcy badania wyróżnili utratę siedlisk z rolnictwa i wypasu oraz nadmierną eksploatację.

1 na 3 drzewa, które są obecnie pozyskiwane na drewno, jest zagrożone wyginięciem

Raport wskazuje na pojawiające się zagrożenia dla gatunków drzew na całym świecie, jakimi są zmiana klimatu i ekstremalne warunki pogodowe. Wraz ze zmianą temperatury wiele drzew może stracić obszary odpowiedniego siedliska, wynika z badania.

Co najmniej 180 gatunków drzew jest bezpośrednio zagrożonych przez podnoszenie się poziomu morza i ostre zjawiska pogodowe. To zagrożenie jest najpoważniejsze dla gatunków wyspiarskich, w tym magnolii na Karaibach.

„Jest to szczególnie niepokojące, ponieważ na wielu wyspach występują gatunki drzew, których nie można znaleźć nigdzie indziej”, czytamy w dokumencie. Z kolei zwiększone występowanie pożarów jest głównym zagrożeniem dla drzew na Madagaskarze.

W samej Europie 58 proc. drzew jest zagrożonych wyginięciem. Jarząb mączny i jarząb pospolity to najbardziej zagrożone gatunki drzew na kontynencie.

Światowa Organizacja Meteorologiczna: Codziennie przez zmiany klimatu umiera 115 osób

W ostatnich 50 latach znacząco wzrosła liczba katastrof spowodowanych ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi, ale z powodu zmian klimatu tego typu zjawisk będzie więcej. 

Ochrona drzew ma znaczenie

Organizacja BGCI wzywa do działań zabezpieczających przyszłość drzew. Wśród rekomendacji mających na celu ochronę drzew na świecie znalazły się m.in.: troska o lasy i powiększania obszarów chronionych (co najmniej 64 proc. wszystkich gatunków drzew znajduje się przynajmniej w jednym obszarze chronionym).

Utrzymywania zagrożonych gatunków w ogrodach botanicznych, a nasion w bankach nasion, by, w razie potrzeby, można było przeprowadzić ich reintrodukcję w naturze. Zapewnienia odpowiedniej edukacji, by działania polegające na nasadzaniu drzew były ugruntowane w wiedzy naukowej, dzięki czemu odpowiednie gatunki mogą być sadzone we właściwych miejscach oraz zwiększenia środków finansowych na ochronę drzew.