Watykan chce być wolny od jednorazowych produktów z plastiku

Ogrody Watykańskie, źródło: Flickr, fot. Cristiano Ducly (CC BY-NC-ND 2.0)

Tylko do końca roku będzie można na terenie Państwa Kościelnego sprzedawać lub udostępniać jednorazowe produkty z tworzyw sztucznych, takie jak plastikowe słomki, kubeczki, talerzyki lub sztućce. Już teraz są wprowadzane w tej kwestii ograniczenia. Od 2020 r. Watykan chce być bowiem całkowicie wolny od jednorazowego plastiku.

 

Najmniejsze państwo świata, znane powszechnie jako siedziba papieży, chętnie odwiedzane jest nie tylko przez pielgrzymów, ale także zwykłych turystów. Najpopularniejsze miejsca to Bazylika i Plac św. Piotra, Muzea Watykańskie czy Kaplica Sykstyńska. Mniej liczni mogą też zwiedzić Ogrody Watykańskie.

Ale Watykan to także miejsce pracy dla tysięcy osób zatrudnionych w Kurii Rzymskiej, watykańskich mediach czy różnych Kongregacjach. Pracują tu nie tylko obywatele watykańscy, ale także wielu włoskich. To dla nich przeznaczone są znajdujące się na terenie Watykanu sklepy, apteka czy stacja benzynowa. W okolicy Placu św. Piotra są także kramy z pamiątkami czy dewocjonaliami. Od początku przyszłego roku w żadnych z tych miejsc nie będą już dostępne plastikowe kubki, talerzyki czy słomki do napojów, które są jednorazowego użytku.

W Watykanie nie kupisz już papierosów

Watykańscy palacze będą musieli kupować papierosy za granicą. Papież Franciszek wydał bowiem decyzję o całkowitym zakazie sprzedaży wyrobów tytoniowych na terenie Państwa Watykańskiego. Chodzi jednak nie tylko o samych pracowników i mieszkańców Watykanu, ale także o Rzymian, którzy chętnie korzystali …

Symbol wagi międzynarodowej

Choć w przypadku tak niewielkiego państwa jak Watykan wycofanie jednorazowych plastików nie będzie wielką operacją, to jednak ma ona duże znaczenie symboliczne. Za watykańskim przykładem mogą bowiem pójść inne państwa na świecie, nie tylko te katolickie. Decyzję o odejściu od jednorazowego plastiku podjęła też Unia Europejska. Takie jednorazowe produkty z tworzyw sztucznych mają być zakazane w państwach członkowskich od 2021 r.

Watykańskie państwo od ponad dekady stara się być coraz bardziej ekologiczne. Jeszcze za pontyfikatu papieża Benedykta XVI na dachu auli Pawła VI zamontowano wielką farmę paneli słonecznych, która zasila watykańską sieć. Dzięki 2,4 tys. paneli zainstalowanych na powierzchni 5 tys. metrów kwadratowych oświetlenie największej w Watykanie auli audiencyjnej oraz kilku przyległych do niej budynków jest całkowicie ekologiczne.

Również papież Franciszek przykłada dużą wagę do kwestii ochrony środowiska i zmniejszenia emisji CO2. Już za jego pontyfikatu wymieniono całe oświetlenie zarówno Kaplicy Sykstyńskiej, jak i Bazyliki św. Piotra na energooszczędne. Podobnie stało się z iluminacją na Placu św. Piotra.

„Przesłanie klimatologów i ekspertów jest jasne i natarczywe. Musimy działać zdecydowanie, aby położyć kres wszelkim emisjom gazów cieplarnianych najpóźniej w połowie wieku i zrobić jeszcze więcej. Stężenia dwutlenku węgla muszą znacznie spadać, aby zapewnić bezpieczeństwo naszego wspólnego domu. Słyszeliście również, że można to osiągnąć przy niskich kosztach, wykorzystując czystą energię i poprawiając efektywność energetyczną” – mówił w maju Franciszek na spotkaniu z przedstawicielami ONZ w Watykanie.

„Na katastroficzne prognozy nie można dłużej patrzeć z pogardą i ironią. Wobec kryzysu klimatycznego musimy podjąć stosowne decyzje, by uniknąć popełnienia wielkiej niesprawiedliwości wobec biednych i przyszłych pokoleń” – mówił natomiast papież w połowie czerwca podczas zorganizowanego w siedzibie Papieskiej Akademii Nauk sympozjum pod hasłem „Transformacja energetyczna i ochrona naszego wspólnego domu”. Opowiadał wówczas też o wrażeniu jakie zrobiło na nim spotkanie ze słynną nastoletnią szwedzką aktywistką na rzecz ochrony klimatu Gretą Thunberg.

O poszanowanie środowiska naturalnego oraz ochronę klimaty wielokrotnie apelował też poprzednik Franciszka i Benedykta XVII – Jan Paweł II.

Dyrektywa ws. plastikowych śmieci przyjęta

Unijni ministrowie ds. europejskich przyjęli wczoraj dyrektywę, która ustanawia surowsze regulacje dotyczące produktów i opakowań, które należą do 10 najczęstszych kategorii śmieci na europejskich plażach. Wprowadza także obowiązek recyklingu plastikowych butelek.

Rekordy recyklingu i watykańskie kompostowniki

Watykan nie tylko więc zapowiada działania na rzecz środowiska, ale także je realizuje. Już dziś jest w czołówce państw na świecie pod względem recyklingu odpadów. Przetwarzaniu poddawanych jest obecnie aż 98 proc. zebranych w Watykanie śmieci, które nadają się do recyklingu. A jest ich dużo, bo po każdej audiencji generalnej pozostają na Placu św. Piotra tony śmieci – plastikowych butelek po wodzie i napojach, papierowych opakowań czy zniszczonych chorągiewek. Dlatego na placu ustawiono specjalne pojemniki, aby pielgrzymi opuszczając Watykan po nabożeństwach mogli wstępnie posortować swoje śmieci. Wszystkie takie śmieci trafiają do działającego w Watykanie od 3 lat specjalnego eko-centrum, które w 2018 r. dodatkowo rozbudowano.

Ale, jak zapowiada dyrektor watykańskich służb ochrony zieleni i oczyszczania Rafael Ignacio Tornin, „celem jest dojście w 2020 r. do sytuacji, w której przetwarzamy 100 proc. surowców wtórnych”. Ale watykańskim służbom chodzi nie tylko o śmieci z tworzyw sztucznych, papieru czy metalu, ale także o wszelkie inne odpady. „W 2016 r. przetwarzaliśmy ich 35 proc., dziś jest to 55 proc. Docelowo chcemy przetwarzać 75 proc. wszystkich śmieci” – mówił Tornin.

W Watykanie bowiem wiele ze śmieci organicznych z powodzeniem się kompostuje. Np. liście, skoszona trawa czy suche gałęzie z Ogrodów Watykańskich trafiają do kompostowników, a potem jako nawóz wykorzystywane są i w Watykanie, i w letniej papieskiej rezydencji w Castel Gandolfo, gdzie jest m.in. duże gospodarstwo rolne. „Chcemy wprowadzać jak najwięcej elementów gospodarki o obiegu zamkniętym” – tłumaczy Tornin.

Plastikowe morze problemów – odpady z tworzyw sztucznych w środowisku morskim

Jeśli nie zaczniemy działać na poważną skalę, w połowie obecnego stulecia plastik stanie się drugim po wodzie najważniejszym elementem morskiego ekosystemu. Do oceanów trafiło już tyle śmieci z tworzyw sztucznych, że powstają śmieciowe wyspy „plastikowej zupy” wielkie jak kontynenty. Samo …