Smog: Nowy Targ z najgorszym powietrzem w Polsce. Które miasta trują najbardziej?

smog-zanieczyszczenie-powietrza-Polska-europa-unia-europejska-nowy-targ-kraków-małopolska-śląsk-rabka-zdrój-

Przez zanieczyszczenia powietrza żyjemy o 2,2 roku krócej. / fot. via unsplash [Evgeny Nelmin]

Polski Alarm Smogowy opublikował najnowszy ranking najbardziej zanieczyszczonych miejscowości w Polsce. Wśród smogowych liderów nie brakuje uzdrowisk. Zwycięzcą niechlubnego zestawienia jest Nowy Targ.

 

 

Ranking Polskiego Alarmu Smogowego (PAS) tworzony jest co roku na podstawie oficjalnych wyników pomiarów ze stacji Państwowego Monitoringu Środowiska (PMŚ).

Piotr Siergiej: Program Czyste Powietrze działa w bardzo ograniczonym stopniu [WYWIAD]

Widać, że program, który zapowiadano jako remedium na polski smog – i słusznie, bo jeżeli zlikwidujemy 3 mln „kopciuchów”, to również połowa polskiego zanieczyszczenia powietrza zostanie zlikwidowana – działa w bardzo ograniczonym stopniu, podkreśla w rozmowie z EURACTIV.pl Piotr Siergiej …

Ranking Polskiego Alarmu Smogowego

Najnowszy ranking obejmuje dane z 2020 r. Analiza dotyczy wyłącznie miejscowości, w których prowadzone są pomiary PMŚ. Oznacza to, że nie jest znana sytuacja w pozostałych miejscowościach, lecz należy domniemywać, że również w nich jakość powietrza odbiega od obowiązujących norm.

„Odkąd zaczęliśmy analizować wyniki pomiarów i publikować rankingi smogowych liderów nie było sytuacji, w której jedno miasto wygrało we wszystkich kategoriach”, podkreślił Piotr Siergiej, rzecznik PAS.

„Ta sytuacja zmieniła się w najnowszym rankingu. Zarówno średnie roczne stężenie pyłów PM10, liczba dni z powietrzem nienadającym się do oddychania, jak i roczne stężenie rakotwórczego benzo(a)pirenu (BAP) wywindowało podhalański Nowy Targ na pozycję niekwestionowanego smogowego lidera”, dodał.

Bo PAS wziął pod uwagę trzy kategorie. Sklasyfikowano miejscowości z najbardziej rakotwórczym powietrzem, czyli najwyższym stężeniem benzo(a)pirenu, z największą liczbą dni, podczas których przekroczono dobowy poziom dopuszczalny pyłu PM10, a także miejscowości z najwyższym rocznym stężeniem wspomnianego pyłu.

W każdej z kategorii najwyższe lokaty – a więc najgorsza sytuacja – panuje w miastach województw śląskiego i małopolskiego.

Czy Polska zostanie ukarana za zbyt wolną walkę ze smogiem?

Widmo unijnych kar za smog jest coraz bardziej realne. Komisja Europejska ostrzega Polskę, że zbyt wolno walczy ze smogiem, i grozi: jeśli nie zaczniemy szybciej likwidować pieców na węgiel, KE skieruje ponownie sprawę do Trybunału Sprawiedliwości UE. Tym razem z …

The best of, czyli lista największych trucicieli

Zwycięzca niechlubnego rankingu PAS jest – jako się rzekło – Nowy Targ – miasto, w którym odnotowywane jest największe zanieczyszczenie powietrza w całej Unii Europejskiej. Jak informuje PAS władze miasta wraz z Głównym Inspektoratem Ochrony Środowiska (GIOŚ) przeniosły… stację monitoringu powietrza na obrzeża miasta. Stara stacja przestała działać już na początku grudnia.

Wśród smogowych liderów nie brakuje również uzdrowisk – na wysokiej pozycji znalazły się Goczałkowice-Zdrój i Rabka-Zdrój.

W 2020 r. w Nowym Targu było aż 90 dni z poziomem szkodliwych pyłów przekraczającym dopuszczalne normy. Kolejne miejscowości w rankingu – Nowa Ruda i Pszczyna miały 75 takich dni, Sucha Beskidzka – 72, Nowy Sącz – 71.

W zestawieniu 15 miast z największą liczbą dni smogowych są jeszcze cztery małopolskie miejscowości: Zabierzów (67 dni), Oświęcim (65), Skawina (60) i Tuchów (50).

Nowy Targ wygrał też w kategorii miast z najwyższym średnim rocznym stężeniem pyłu PM10. Średnioroczne stężenie pyłu wyniosło tam 42 mikrogramy na metr sześcienny. To jedyne miasto, które przekroczyło dopuszczalne normy krajowe – 40 mikrogramów na metr sześcienny.

Nowy Targ jest też najbardziej rakotwórczym miastem w Polsce! Od 2016 r., czyli odkąd rozpoczęto tam pomiary benzo(a)pirenu, stężenie tego rakotwórczego związku wzrasta z roku na rok.

Według pomiarów PMŚ stężenie BAP w 2016 r. wynosiło 8 nanogramów na metr sześcienny, w 2017 r. już 15 nanogramów, a od 2018 oscyluje wokół 18 nanogramów. To 1800 proc. dopuszczalnej normy!

Polska: Jaki jest rezultat oddychania smogiem? Rakotwórczy czarny węgiel u polskich dzieci

Według Światowej Organizacji Zdrowia wśród 50 miast z najbardziej zanieczyszczonym powietrzem w Europie, 36 znajduje się w Polsce.

W Krakowie dbają o powietrze

W rankingu PAS już drugi rok z rzędu nie ma Krakowa. „To największa poprawa jakości powietrza w rankingach PAS. Widać, że konsekwentna polityka antysmogowa miasta przynosi odczuwalne skutki”, oceniają działacze PAS.

Od września 2019 r. w mieście obowiązuje zakaz palenia węglem, a wcześniej przez ponad pięć lat intensywnie likwidowano piece i kotły węglowe. Jeszcze w 2018 r. Kraków był w 15 miast z najwyższym średniorocznym stężeniem pyłów PM10 – 42,3 mikrogramy na metr sześcienny. Rok później wypadł z 15.

Dla porównania, wobec braku działania władz Nowego Targu – jak przyznaje Magdalena Cygan, aktywistka Nowotarskiego Alarmu Smogowego – w rozmowach mieszkańców Nowego Targu pojawia się nowy trend. Niektórzy poważnie zastanawiają się nad wyprowadzką z miasta w sezonie zimowym, na przykład do Krakowa, mówi.

Na liście smogowych rekordzistów przeważają niewielkie miasta, a nawet wsie np. śląski Godów czy podkrakowski Zabierzów. Zauważalny jest brak dużych metropolii, uznawanych często za najmocniej zanieczyszczone obszary w kraju.

Wśród najbardziej zanieczyszczonych miejscowości pod kątem stężeń rakotwórczego BAP prócz Nowego Targu znajdują się także: Nowa Ruda, Nowy Sącz czy Sucha Beskidzka. W rankingu widnieją również miejscowości uzdrowiskowe: Goczałkowice-Zdrój i Rabka-Zdrój, w której stężenie rakotwórczego benzo(a)pirenu wyniosło aż 900 proc. normy.

 

Więcej informacji

Gdzie trują najmocniej? – smogowy ranking roku 2020

Polski Alarm Smogowy: Najbardziej rakotwórcze powietrze w Polsce

Na szczycie znalazły się miejscowości, w których odnotowano wielokrotne przekroczenia dopuszczalnych norm jakości powietrza.