Rosja gra na czas w sprawie tranzytu gazu przez Ukrainę?

Trójstronne rozmowy nt. tranzytu gazu Rosja-Ukraina-UE. [Europe by satellite]

W poniedziałek odbyły się moderowane przez Brukselę rozmowy między Moskwą i Kijowem na temat przyszłości przesyłu rosyjskiego gazu przez Ukrainę. Strony zgodziły się spotkać ponownie w maju 2019 roku.

 

Rosja i Ukraina mają spotkać się w maju, aby dalej rozmawiać na temat przesyłu gazu, powiedział rosyjski minister energetyki Alexander Novak. W marcu tego roku na Ukrainie odbędą się jednak wybory prezydenckie, których wynik trudno jest dziś przewidzieć i dlatego nie wiadomo, kto zasiądzie do stołu po stronie ukraińskiej oraz czy będzie do tego skłonny.

Poniedziałkowe (21 stycznia) rozmowy dotyczyły tranzytu rosyjskiego gazu przez Ukrainę do Europy, co stanowi źródło ok 3 proc. ukraińskiego produktu krajowego brutto. Prezydent Rosji Władimir Putin stwierdził niedawno, że Moskwa jest gotowa utrzymać tranzyt gazu przez Ukrainę po wygaśnięciu aktualnej umowy z Kijowem (31 grudnia 2019 r.), jeżeli dostawy będą opłacalne.

Przyspieszenie prac nad nowelizacją dyrektywy gazowej

Wiceszef KE ds. unii energetycznej Maroš Šefčovič wyraził nadzieję, że uda się tak przyspieszyć prace nad dyrektywą gazową dotyczącą Nord Stream 2, żeby negocjacje nad ostatecznym kształtem nowych przepisów można było rozpocząć jeszcze przed wyborami do Parlamentu Europejskiego.

Jednak ukraińska państwowa firma energetyczna Naftogaz oskarża Rosję o opóźnianie negocjacji w celu finalizacji budowy gazociągu Nord Stream 2. Planowane przez Rosję podwojenie mocy gazociągu Nord Stream przez Morze Bałtyckie do Niemiec może pomóc Moskwie w zmniejszeniu eksportu przez Ukrainę. To spowodowałoby, że rząd w Kijowie straciłby na opłatach tranzytowych.

Kolejny projekt, Turkish Stream, który ma dostarczyć rosyjski gaz pod Morzem Czarnym na europejskie terytorium Turcji i do krajów UE, jeszcze bardziej podważyłby rolę Ukrainy jako kraju tranzytowego.

W materiałach z poniedziałkowych rozmów wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej Maroš Šefčovič, który przewodniczył trójstronnemu spotkaniu z ukraińskim ministrem spraw zagranicznych Pavlo Klimkinem i Novakiem, przedstawił propozycję, aby oba kraje uzgodniły nową 10-letnią umowę tranzytową z gwarantowaną minimalną roczną przepustowością tranzytu wynosząca 60 miliardów metrów sześciennych na rok i kolejnych 30 w ramach zabezpieczenia.

„Rosja gra na zwłokę i czeka na zmiany polityczne na Ukrainie” – uważa Pavlo Klimkin. Szef ukraińskiej dyplomacji stwierdził, że Ukraina chce umowy na mocy unijnych przepisów, ponieważ przyjęła prawodawstwo europejskie, podczas gdy Rosja naciskała na jeden z dawnych przepisów.

Gazociąg Polska – Słowacja zostanie ułożony z rosyjskich rur

Rosyjski koncern Siewierstal zarobi na dostawach rur do połączenia sieci gazociągów Polski i Słowacji. Ta inwestycja ma zmniejszyć zależność Polski i Słowacji od Gazpromu.
 

Rosyjski koncern metalurgiczny Siewierstal ogłosił, że rozpoczął dostawy rur do gazociągu interkonektora Polska – Słowacja, który ma …

W tweecie na stronie internetowej rosyjskiego ministerstwa energii, Novak napisał jednak, że „obowiązujące prawodawstwo pozwala Ukrainie rozszerzyć istniejące umowy”. Zapewnił też, że na rozmowy jest jeszcze czas. „Do końca roku musimy uzgodnić podejście do tranzytu gazu po 1 stycznia 2020 r. ” – napisał. Zdaniem Šefčoviča „ważna” było deklaracja Novaka, który podkreślił, że Rosja jest gotowa do dalszego korzystania z ukraińskiego szlaku tranzytowego.

Moskwa i Kijów często ścierały się o kwestie energetyczne. Obecnie trwające rozmowy są częścią skomplikowanego i długotrwałego sporu między Gazpromem a Naftogazem. W lutym 2018 r. w Sztokholmie w sądzie arbitrażowym doszło do wydania wyroku, zgodnie z którym każda firma musi zrekompensować straty drugiej strony.

Ostatecznie na swoje wyszedł Naftogaz, który uzyskał 2,56 miliarda dolarów od Gazpromu. Ten jednak kwestionuje decyzję sądu. „Dla Rosjan to wielka przeszkoda” – oceniał Šefčovič. „Trudno jest im wynegocjować dobry kontrakt długoterminowy, gdy nadal walczą przed sądem. Niemniej każdego dnia zbliżamy się do końca 2019 roku, a wtedy aktualna umowa wygasa”- podkreślił unijny komisarz.

Rumunia zaproponuje kompromis ws. Nord Stream 2?

Na dzisiejszym spotkaniu ambasadorów państw UE ws. projektu nowelizacji dyrektywy gazowej Rumunia ma przedstawić kompromisową propozycję ws. budowy Nord Stream 2.