Polska i 7 innych państw chce włączenia gazu do unijnej polityki klimatycznej

Osiem krajów UE chce uwzględnienia energetyki gazowej w planie osiągnięcia neutralności klimatyczne (źródło: Unsplash/American Public Power Association)

Osiem krajów UE chce uwzględnienia energetyki gazowej w planie osiągnięcia neutralności klimatyczne (źródło: Unsplash/American Public Power Association)

Koalicję zawiązały Bułgaria, Czechy, Grecja, Litwa, Polska, Rumunia, Słowacja i Węgry. We wspólnym stanowisku przekazanym Komisji Europejskiej przekonują, że gaz będzie niezbędnym narzędziem dążenia do osiągnięcia przez Unię Europejską neutralności klimatycznej do 2050 r.

 

Osiem unijnych państw zgadza się (w podpisanym przez odpowiedzialnych za energetykę i klimat ministrów dokumencie) z tym, że osiągnięcie do połowy wieku neutralności klimatycznej będzie wymagało stopniowego odchodzenia od wykorzystywania paliw kopalnych.

Jednocześnie zwracają jednak uwagę, że trzeba utrzymać bezpieczeństwo dostaw energii, ale także ceny tej energii, które będą akceptowalne zarówno dla przedsiębiorstw, jak i gospodarstw domowych.

„Polityka energetyczno-klimatyczna Unii Europejskiej powinna uwzględniać istnienie różnic na poziomie krajowym i regionalnym oraz umożliwić stosowanie rozwiązań dostosowanych do nich w celu realizacji neutralności klimatycznej do 2050 r.” – przekonują w podpisanym dziś  (22 maja) stanowisku.

Austria rezygnuje z węgla do produkcji energii

Austria jest drugim państwem w UE, które zdecydowało się na wyeliminowanie węgla ze swojego miksu energetycznego.

Ministrowie: Samo OZE będzie zbyt kosztowne

W tym kontekście ministrowie z pięciu krajów Europy Środkowo-wschodniej oraz dwóch ze wschodniej części Bałkanów przekonują, że „transformacja energetyczna oparta tylko na źródłach odnawialnych nie bierze pod uwagę potrzeby zróżnicowania miksu energetycznego w UE”.

Ich zdaniem, aby uniknąć ryzyka czasowych braków w dostawach energii oraz zapewnić stabilność jej cen, w unijnej polityce klimatyczno-energetycznej należy również uwzględnić energetykę gazową. „Przestawienie się z dnia na dzień całkowicie na energetykę odnawialną będzie będzie bardziej kosztowne niż wykorzystanie także energetyki gazowej” – napisali do KE ministrowie.

Zaapelowali też, aby gaz ziemny uznać za zabezpieczenie dla rozwoju odnawialnych źródeł energii (OZE) i systemu elektroenergetycznego. Wskazali też na pojawienie się nowych technologii, które mogą sprawić, że energetyka gazowa także może doprowadzić do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych.

Unia Europejska sfinansuje tylko zielone gazociągi?

Mimo pandemii unijna egzekutywa cały czas walczy o Europejski Zielony Ład

Wskazanie na biogaz i tzw. gazy odnawialne

W tym kontekście oprócz gazu ziemnego wskazali też na biogaz czy gazy odnawialne (tzw. zdekarbonizowane). Mogłyby one stopniowo zastępować gaz ziemny, ponieważ coraz lepsza i efektywniejsza jest infrastruktura do ich transportu.

„Gaz ziemny może ograniczyć emisje CO2 (które cechuje 60 proc. mniej emisji niż w przypadku węgla), ale także pyłów i innych zanieczyszczeń jak NOx czy SOx (o prawie 99 proc. w stosunku do węgla)” – zachwalają ministrowie.

I przekonują, że „biogaz ma neutralny wpływ na emisję gazów cieplarnianych i jest najszybszą oraz najbardziej opłacalną ścieżką ku gospodarce mniej intensywnej węglowo, poprawy jakości powietrza (spadku przedwczesnych śmierci z tego powodu), a także umożliwia stopniowy i efektywny wkład w cel unijny neutralności klimatycznej do 2050 r.”

Zdaniem ośmiu ministrów postawienie jedynie na OZE sprawi, że transformacja energetyczna stanie się trudniejsza. „Wsparcie ze strony UE dla dalszego rozwoju infrastruktury gazowej przyczyniającej się i usprawniającej transformację energetyczną jest konieczne. Potencjalne zaprzestanie dalszego wsparcia rozwoju infrastruktury gazowej spowoduje, że walka ze zmianami klimatu będzie jeszcze dłuższa i znacznie droższa” – czytamy w dokumencie.

Koronawirus a węgiel: Jak pandemia ułatwia realizację celów Porozumienia Paryskiego

Pandemia koronawirusa odpowiada za spadek globalnego popytu na energię o 6 proc.

Ministrowie przeciw odcinaniu finansowania

Zaapelowano w nim także o unijne wsparcie finansowe dla projektów energetycznych opartych o niskoemisyjne rozwiązania gazowe. W listopadzie ubiegłego roku Europejski Bank Inwestycyjny ogłosił bowiem, że od 2021 r. nie będzie finansować żadnych projektów dotyczących paliw kopalnych.

Ministrowie wskazują jednak, że rozwój niskoemisyjnych technologii gazowych oraz wspierających je rozwiązań (np. pozwalającej magazynować energię technologii power-to-gas) i wywołane przez to obniżenie kosztów samej energii oraz całej transformacji energetycznej będzie miało duże znaczenie w czasie obecnego kryzysu gospodarczego.

„Pandemia COVID-19 będzie miała znaczny wpływ na gospodarkę oraz wydatki inwestycyjne UE i reszty świata. Z tego względu redukcja emisji w gospodarce powinna być prowadzona z maksymalną efektywnością kosztową i pragmatyzmem, poprzez maksymalizację wszelkich synergii z uwzględnieniem doświadczenia i dostępnych rozwiązań” – napisano w dokumencie.

Czy koronawirus zmniejszy ambicje klimatyczne UE?

Dyskusja na temat Europejskiego Zielonego Ładu wyraźnie wyhamowała.

Ekspertka: Widać, że w UE gaz zaczyna być na cenzurowanym

Ekspertka Forum Energii dr Aleksandra Gawlikowska-Fyk przypomina w rozmowie z EURACTIV, że „znaczenie gazu w polskim miksie elektroenergetycznym jest stosunkowo niewielkie i w 2019 r. gaz w Polsce miał tylko 5,7 procentowy udziału w mocy zainstalowanej.”

„A jednocześnie wiemy, że musimy odchodzić od węgla zarówno w energetyce, jak i ciepłownictwie. Sytuacja wielu krajów unijnych jest pod tym względem inna – nie potrzebują ani nowych mocy gazowych, ani nowej infrastruktury. Przy czym widać, że w UE gaz zaczyna być na cenzurowanym, przykładem jest decyzja EBI że już niecałe dwa lata nie finansować projektów gazowych z wyjątkiem nielicznych emitujących poniżej 250 g CO2/kWh” – dodaje.

Jak mówi ekspertka „to jest właśnie kontekst zainicjowanego przez Polskę listu – apelu do Komisji Europejskiej, przypominającego, że cały nasz region potrzebuje pewnej swobody w podejściu do projektów gazowych, które – zdaniem sygnatariuszy – muszą powstawać.”

Mimo to dr Gawlikowska-Fyk uważa, że inicjatywa 8 krajów ma pewne szanse na powodzenie. „W samej KE dyskusja o roli gazu na pewno trwa. Polska i inne kraje mają szanse na negocjacje z Komisją, szczególnie jeśli będą podkreślać przejściową rolę tego paliwa i zwracać uwagę na konieczność przestawienia się w przyszłości na zielony gaz” – mówi.

Jej zdaniem potrzebne są jednak jeszcze inne działania. „Musimy sobie jasno zdawać sprawę z tego, że potrzebny jest konkretny plan transformacji energetyki. Musimy mieć pomysł jak wycofać się z węgla, ale także jaka ma być przyszła rola gazu w Polsce w kontekście neutralności klimatycznej” – podkreśla dr Gawlikowska-Fyk.

Czechy: Kopalnia Turów z nielegalnie przedłużoną koncesją na wydobycie węgla?

Nawet 30 tys. osób w Czechach może stracić dostęp do wody z powodu przedłużenia wydobycia węgla w kopalni Turów