Jaki jest bilans paryskiego porozumienia klimatycznego?

klimat, COP21, Paryż, porozumienie klimatyczne, paryskie porozumienie klimatyczne

Głównym celem paryskiego porozumienia klimatycznego z 2015 r. – pierwszego w historii międzynarodowe porozumienie w sprawie klimatu – jest utrzymanie wzrostu średniej temperatury na świecie znacznie poniżej 2°C oraz dążenie do utrzymania jej na poziomie 1,5°C powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej. / Foto: Iga Gozdowska via flickr [WeMeanBusiness]

Dziś (12 grudnia) mija 5 lat od przyjęcia paryskiego porozumienia klimatycznego. Z raportu ośrodka SYSTEMIQ wynika, że umowa wpływa pozytywnie na światowe rynki i przyspiesza inwestycje w niskoemisyjne źródła energii. Jednak niemieckie stowarzyszenie Urgewald przekonuje, że ostatnie lata były stracone dla wysiłków o ratowanie klimatu.

 

 

Głównym celem paryskiego porozumienia klimatycznego z 2015 r. – pierwszego w historii międzynarodowe porozumienie w sprawie klimatu – jest utrzymanie wzrostu średniej temperatury na świecie znacznie poniżej 2°C oraz dążenie do utrzymania jej na poziomie 1,5°C powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej.

Jak dokonać zielonej transformacji regionów węglowych?

Transformacja energetyczna to duże wyzwanie dla obszarów, które  pozyskują energię głównie z paliw kopalnych.

UE uczciła pięć lat Paryża zwiększeniem ambicji klimatycznych

W przededniu rocznicy Rada Europejska zdecydowała o zwiększeniu celu ograniczenia emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. do „co najmniej 55 proc”.

W opublikowanym przez firmę doradczą SYSTEMIQ raporcie Efekt Paryża: Jak porozumienie klimatyczne zmienia światową gospodarkę po raz pierwszy oceniono tempo i skalę zmian, jakie miały miejsce od podpisania w 2015 r. dokumentu.

„Globalny długoterminowy cel porozumienia paryskiego – osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r. – stał się punktem odniesienia dla rządów i aktorów finansowych. W 2015 r. przywódcy światowi rozpoczęli wspólną podróż. Wiemy, że temperatury na świecie i globalne emisje wciąż rosną, ale niniejszy raport powinien dać nam nadzieję na to, że porozumienie paryskie działa”, przekonuje Laurence Tubiana, architektka porozumienia paryskiego, obecnie dyrektor European Climate Foundation (ECF).

Czy paryskie porozumienie działa, jak przekonuje szefowa ECF? Autorzy innego rocznicowego raportuPięć straconych lat. – opracowywanego przez niemieckie stowarzyszenie Urgewald we współpracy z 18 organizacjami pozarządowymi przekonują, że sektor finansowy nadal zapewnia na dużą skalę finansowanie – jakby nie obowiązywało żadne międzynarodowe porozumienie klimatyczne – inwestycji związanych z paliwami kopalnymi.

Autorzy wybrali tylko 12 najbardziej szkodliwych projektów związanych z ropą, gazem czy węglem. Ich realizacja jest nie tylko zagrożeniem dla środowiska, ergo założeń porozumienia paryskiego, ale jednocześnie – co jest równie ważne – łamie prawa człowieka mieszkańców lokalnych społeczności, naraża ich na utratę zdrowia oraz przynosi wiele innych negatywnych konsekwencji dla ekosystemów.

UE porozumiała się ws. nowego, ambitnego celu klimatycznego do 2030 r.

Nowy cel oznacza, że UE przyspiesza na swojej drodze do neutralności klimatycznej, którą zamierza osiągnąć do 2050 r.

Pozytywy porozumienia paryskiego

Z raportu SYSTEMIQ wynika, że inwestycje w niskoemisyjne rozwiązania i ich wdrażanie znacznie przyspieszyły. Analitycy przekonują, że w ciągu najbliższej dekady świat czeka gwałtowny rozwój tych technologii, co przełoży się na stworzenie 35 mln miejsc pracy netto. Do 2030 r. niskoemisyjne rozwiązania staną się konkurencyjną ofertą w sektorach odpowiadających za 70 proc. światowych emisji.

Z dokumentu wynika, że chociaż emisje gazów cieplarnianych i temperatury na świecie cały czas rosną, stopniowo dochodzi do przyspieszenia rozwoju niskoemisyjnych technologii we wszystkich sektorach gospodarki.

Dzieje się tak m.in. dzięki gwałtownie spadającym kosztom energii słonecznej i wiatrowej. Na wielu rynkach już są one bardziej rentowne od paliw kopalnych. Do 2030 r. dla sektorów odpowiadających za 70 proc. emisji na świecie dostępne będą coraz bardziej konkurencyjne rozwiązania niskoemisyjne, m.in. w branży ciężkiego transportu drogowego, ogrzewania i rolnictwa.

Neutralność klimatyczna: Wielkopolska Wschodnia chce być pierwsza w Polsce. Jak tego dokona?

„To nie PR. Mamy to wszystko dokładnie przemyślane”, podkreśla współautor strategii.

Ceny energii z OZE spadają w zawrotnym tempie

„Przy odpowiednim wsparciu politycznym zeroemisyjne technologie i modele biznesowe mogą do 2030 r. stać się bardziej konkurencyjne od tradycyjnych branż opartych na spalaniu paliw kopalnych. Inteligentne kraje, spółki, inwestorzy i miasta wiedzą, że bilans ryzyka uległ zmianie. Chcą wyprzedzić krzywą zmian, wykorzystać szansę na stworzenie nowych miejsc pracy, poprawę zdrowia publicznego i generowanie wartości – i nie znaleźć się za burtą”, komentuje raport Jeremy Oppenheim, wspólnik-założyciel SYSTEMIQ.

Jeszcze w 2014 r. Międzynarodowa Agencja Energetyczna (IEA) prognozowała, że średnie ceny energii słonecznej osiągną 0,05 USD/kWh do 2050 r. Jednak zajęło to tylko 6 lat. Podkreśla się, że słońce i wiatr są najtańszą formą pozyskiwania prądu w krajach o ponad 70-procentowym udziale w światowym PKB. W 2019 r. te źródła produkcji odpowiadały za dwie trzecie nowych mocy dodanych.

Słowacja: Zielona transformacja sektora samochodowego to być albo nie być dla branży

Jeżeli Słowacja nie nadąży za transformacją ekologiczną, rynek motoryzacyjny może utracić rolę, jaką pełni teraz dla PKB kraju.

Co w praktyce oznacza „efekt” Paryża?

Eksperci przekonują, że paryskie porozumienie przyczyniło się do znacznego przyspieszenia realizacji tzw. zielonych inwestycji.

Obecnie bowiem już 121 państw wdraża albo opracowuje plany osiągnięcia neutralności klimatycznej. Poza UE są to m.in. Chiny, największy emitent zanieczyszczeń do atmosfery na świecie, Japonia, Korea Południowa czy Wielka Brytania, której ambicje klimatyczne przewyższają plany UE.

Już ponad 1,5 tys. spółek wartych 12,5 bln dolarów przyjęło własne cele neutralności klimatycznej, a właściciele aktywów wycenianych na 1,5 bln dolarów dążą do dostosowania swoich portfeli inwestycyjnych do celu ograniczenia globalnego ocieplenia do 1,5°C.

Jednocześnie m.in. trwają prace nad rozwojem 200 samolotów elektrycznych, a komercyjne loty elektryczne mają być możliwe w połowie lat najbliższej dekady. Z kolei w Chinach, Szwecji, Szwajcarii, Holandii i UE trwają projekty pilotażowe w obszarze niskoemisyjnej produkcji stali i cementu.

A kolejne państwa – jak np. niedawno Dania w imię dążenia do neutralności klimatycznej – rezygnują z przyznania nowych koncesji na poszukiwanie podmorskich złóż ropy naftowej.

Dania rezygnuje z poszukiwań ropy naftowej na Morzu Północnym

Duński parlament zatwierdził decyzję rządu o rezygnacji z przyznania nowych koncesji na poszukiwanie podmorskich złóż ropy naftowej. To część bardzo ambitnego planu redukcji emisji CO2 do 2030 r. aż o 70 proc. i osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r.

 

Dania jest …

Na czym polega pięć straconych lat?

Jednak poza rzeczywistością opisywaną przez SYSTEMIQ nadal istnieje także ta opisywana przez stowarzyszenie Urgewald oraz koalicję NGO-sów. Autorzy Pięciu straconych lat, piszą że bez zaprzestania wsparcia branży finansowej inwestycji wydobycia i eksploatacji paliw kopalnych, trudno będzie o jakiekolwiek ograniczenie emisji szkodliwych substancji do atmosfery.

Autorzy raportu przytoczyli 12 inwestycji, m.in. wydobycie gazu ziemnego w Mozambiku, nowe projekty elektrowni węglowych w Chinach, rozbudowę infrastruktury węglowej na Filipinach, wydobycie ropy i gazu na Morzu Barentsa w Norwegii, inwestycji w ropę i gaz oraz budowę rurociągu we wschodniej części Morza Śródziemnego czy wydobycie gazu i ropy na morzu w Wielkiej Brytanii.

Ich zdaniem realizacja inwestycji przyczyni się do znacznego zmniejszenia dostępnego dla ludzkości tzw. budżetu węglowego (więcej o nim piszemy TUTAJ). Budżet węglowy to ilość CO2, którą ludzkość może wprowadzić do atmosfery, aby nie dopuścić do wzrostu temperatury powyżej określonego poziomu.

Dwanaście opisywanych przez Urgewald  inwestycji mają łącznie wygenerować 175 gigaton dodatkowych emisji CO2. To z kolei niemal połowa z 395 gigaton budżetu węglowego, jaki dostępny jest dla ludzkości, jak szacują naukowcy, jeśli chce zatrzymać ocieplanie się planety na poziomie do 1,5°C.

Brazylia: Wylesianie Puszczy Amazońskiej najszybsze od 12 lat

Wycinka największego lasu deszczowego na Ziemi znów poważnie przyspiesza. W ciągu ostatniego roku zniknęło ponad 11 tys. kilometrów kwadratowych Puszczy Amazońskiej, która rozciąga się na obszarze dziewięciu państw Ameryki Południowej. Odpowiada za to przede wszystkim Brazylia, do której należy 60 …

Biliony dolarów na inwestycje w paliwa kopalne

Wspomnianych inwestycji nie byłoby bez ogromnych nakładów globalnych firm inwestycyjnych. Zainwestowali one 1,1 bln dolarów w akcje i obligacje 133 spółek lobbujących za realizacją projektów związanych z paliwami kopalnymi.

Wśród największych inwestorów jest m.in amerykańska firma BlackRock, która wiosną br. została zatrudniona przez Komisję Europejską do doradzania… w zakresie konstruowania zielonych regulacji dla unijnych banków. Rzecznik Greenpeace Polska Marek Józefiak powiedział wówczas w rozmowie z EURACTIV.pl, że taki wybór „jest nieporozumieniem”.

BlackRock to amerykańska, ale działająca globalnie korporacja zarządzająca inwestycjami. Jest to – jak sama o sobie pisze – „największa na świecie spółka specjalizująca się w zarządzaniu aktywami, doradza inwestorom w budowaniu lepszej sytuacji finansowej”.

Tylko od stycznia 2016 r. instytucje finansowe udzieliły także 1,6 bln dolarów wsparcia w postaci pożyczek i gwarancji na opisane projekty dotyczące paliw kopalnych. Łącznie od podpisania porozumienia paryskiego daje to kwotę 2,7 bln dolarów finansowania paliw kopalnych – przypomnijmy: SYSTEMIQ pisze, że właściciele aktywów wycenianych na 1,5 bln dolarów dążą do dostosowania swoich portfeli inwestycyjnych do celu ograniczenia globalnego ocieplenia do 1,5°C.

W ostatnich pięciu latach pieniądze otrzymały największe spółki, jak BP, ExxonMobil, Petrobras czy State Grid Corporation of China.

Zdaniem autorów raportu tylko 12 opisanych przypadków udowadnia, że świat wielkich finansów – banków, funduszy inwestycyjnych – bez względu czy projekty dotyczą Europy, Ameryki Południowej lub Azji, działa jakby żadne międzynarodowe porozumienie klimatyczne nie obowiązywało.

 

Więcej informacji:

Five Years Lost Report

The Paris Effect how the climate agreement is REshaping the global economy