Największe źródło odpadów w UE? Ziemia wydobywana na placach budowy

UE, odpady, plac budowy, ziemia

Według danych Eurostatu to odpady ziemne są największym problemem Europy/ fot. Tomas B. [pixabay]

Ziemia wydobywana na placach budowy jest największym źródłem odpadów w Europie. 80 proc. odpadów ziemnych mogłoby być przeznaczone do ponownego użycia, jednak Unia Europejska nie stworzyła jeszcze odpowiednich regulacji, pisze Frédéric Simon z EURACTIV.com.

 

 

Większość z nas odpady kojarzy ze śmieciami piętrzącymi się na ulicach lub składowanymi na wysypiskach. Jednak według danych Eurostatu to odpady ziemne są największym problemem Europy.

Unia Europejska żegna się z plastikiem. Krok ku zielonej transformacji?

Unia Europejska wprowadza rozwiązania mające ograniczyć wpływ plastiku na środowisko.

Przyczyną brak regulacji?

“We Francji każdego roku wytwarza się 150 milionów ton odpadów ziemnych. To pięć razy więcej niż odpadów z gospodarstw domowych” – powiedział w rozmowie z EURACTIV.com Emmanuel Cazeneuve, założyciel i prezes francuskiej firmy Hesus. Jego start-up zajmuje się zagospodarowaniem i utylizacją odpadów budowlanych.

W świetle unijnego prawa ziemia wydobywana na placach budowy to odpad, dlatego jest składowana na wysypiskach. Jednak ok. 80 proc. odpadów ziemnych nie jest zanieczyszczonych i mogłoby bezpiecznie zostać wykorzystane ponownie. W tym celu UE musiałaby wprowadzić system monitorowania.

“Nie mamy jasnego obrazu sytuacji na poziomie europejskim, ponieważ nie istnieją bazy danych ani system monitorowania wydobywanej ziemi” – stwierdził Cazeneuve. Informacje na ten temat gubią się zazwyczaj w statystykach na temat odpadów przemysłowych.

Ponadto, na wysypiskach nie obowiązują procedury kontrolne, co umożliwia nielegalne wyrzucanie zanieczyszczonych ziem pochodzących ze starych terenów przemysłowych. “Niektóre budynki wzniesiono na zanieczyszczonej glebie. Dlatego teraz wybuchają skandale, którym łatwo można byłoby zapobiec” – twierdzi Cazeneuve. 

Europejski Zielony Ład a bezpieczeństwo żywności

Europejski Zielony Ład ma głęboko zmienić sposób, w jaki funkcjonuje unijna gospodarka. Dotyczy to także rolnictwa i rybołówstwa, a w związku z tym także produkcji czy sprzedaży żywności. Dlatego Komisja Europejska opracowała strategię „Od pola do stołu”.
 

Europejski Zielony Ład został …

Jakie działania planuje UE?

Składowanie odpadów ziemnych było jak dotąd pomijane w planach Unii Europejskiej związanych z ochroną środowiska. Unijni decydenci dopiero zaczynają zajmować się tym problemem.

W marcu 2020 r. UE wprowadziła plan działania dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym, która zakłada, że konieczność ponownego wykorzystania zużytych materiałów. Komisja Europejska wymieniła odpady budowlane wśród siedmiu sektorów wymagających pilnej uwagi, obok m. in. sprzętu elektronicznego i tworzyw sztucznych.

Promocja “bezpiecznego, zrównoważonego wykorzystania wydobytych ziem w obiegu zamkniętym” widnieje na liście działań, które Komisja zobowiązuje się podjąć. W tym roku ma zostać przedstawiona strategia “budowania zrównoważonego środowiska”, ale nie wiadomo, czy wprowadzi obowiązek monitorowania odpadów ziemnych.

Czy UE osiągnie swoje cele dot. recyklingu opakowań z tworzyw sztucznych?

Europejski Trybunał Obrachunkowy (ETO) ostrzega, że jest duże zagrożenie, że Unia Europejska nie osiągnie swoich celów dotyczących recyklingu opakowań z tworzyw sztucznych. Tymczasem od przyszłego roku większości tego typu odpadów nie będzie już można eksportować.

 

W przyjętej przez Komisję Europejską w 2018 …

Oszczędności dla firm budowlanych

Cazeneuve uważa, że duże firmy budowlane zaoszczędziłyby, gdyby zamiast wywozić ziemię ciężarówkami do odległych wysypisk, mogły zużyć ją na innych, bliżej położonych placach budowy. Niektóre kraje wprowadziły już rozwiązania w tym zakresie. 

W belgijskiej Flandrii wydobywana ziemia podlega rejestracji w państwowej bazie danych. To koszt 5 eurocentów za metr sześcienny ziemi, ale firmy budowlane oszczędzają wtedy na opłatach związanych z transportem i składowaniem odpadów na wysypisku. Również we Francji funkcjonuje specjalna baza danych TERRASS.

Ograniczenie wydatków dla przedsiębiorstw na poziomie unijnym będzie możliwe, jeśli UE zobowiąże państwa członkowskie do monitorowania ilości odpadów ziemnych. “Uważam, że takie mechanizmy moglibyśmy rozszerzyć na całą Unię” – powiedział Cazeneuve.

Ekologiczne budownictwo przyszłości: Czy stanie się opłacalne?

W ciągu najbliższych 3 lat NCBR chce opracować technologię projektowania oraz budowania tanich w utrzymaniu, modułowych budynków jedno- i wielorodzinnych.

Ograniczenie zanieczyszczeń wsparciem dla środowiska

Oszczędności dla przedsiębiorców to tylko jeden pozytywny aspekt. Nie bez znaczenia jest także ograniczenie zanieczyszczeń. Obecnie zagospodarowanie i transport odpadów ziemnych odpowiada za ok. 7 proc. całkowitej emisji dwutlenku węgla podczas budowy. 

Przykładem odpowiedzi na ten problem jest projekt Earth Cycle stworzony przez francuskie miasto Servan we współpracy z Urban Innovative Actions. Jego pomysłodawcy założyli, że odpady ziemne będzie można wykorzystać do tworzenia nowych materiałów budowlanych, takich jak np. cegły. W ten sposób zmniejszono by częstotliwość transportu odpadów na wysypiska i spełniono wymogi gospodarki o obiegu zamkniętym, ponieważ takie materiały byłyby biodegradowalne.

Recykling gleby to jedna z wielu inicjatyw służących przystosowaniu placów budowy do standardów ochrony środowiskowych. Podejmowane są także próby opracowania technologii ograniczającej wytwarzanie szkodliwych substancji w czasie produkcji cementu.

Firmy budowlane zaczęły poważnie traktować ten pomysł, a Cazeneuve przewiduje, że już niedługo to samo stanie się w przypadku gospodarowania odpadami.