Atom i gaz narzędziem polityki klimatycznej UE? Bruksela ma nowe propozycje

komisja-europejska-europejski-zielony-lad-dokument-propozycje-gaz-energia-jadrowa-elektrownia-energetyka-ekologiczne-odnawialne-zrodla-energii-oze-transformacja-emisje-co2-atom

Na zdjęciu przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen [Licencja: (CC-BY-4.0)] [European Parliament]

Komisja Europejska chce włączyć energię gazową i jądrową do kryteriów dotyczących zrównoważonego rozwoju, informuje EURACTIV.com. Propozycja spotyka się jednak z krytyką ze strony środowisk ekologicznych. 

 

 

Z dokumentów Komisji Europejskiej, do których dotarł EURACTIV.com wynika, że KE chce, aby energia gazowa i jądrowa były włączone do tzw. taksonomii Unii Europejskiej.

Unijna taksonomia ma na celu ustanowienie jednolitej klasyfikacji działań na rzecz zrównoważonego rozwoju. Dzięki niej ułatwione ma być zidentyfikowanie, która działalność gospodarcza wspiera zrównoważony rozwój. W tym celu ustalone mają być odpowiednie kryteria dla poszczególnych działalności.

Niedawno przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen poinformowała, że Komisja wkrótce przedstawi propozycje dotyczące gazu i energii jądrowej, jako część zbioru zasad dotyczących finansowania ekologicznego w Unii.

„Potrzebujemy więcej odnawialnych źródeł energii. Są tańsze, bezemisyjne i rodzime”, napisała von der Leyen na Twitterze po ostatnim unijnym szczycie, na którym liderzy państw dyskutowali o rosnących cenach energii i krokach, które można w związku z tym podjąć.

Dodała, że „potrzebujemy też stabilnego źródła – jądrowego, a w okresie przejściowym – gazowego” i zapowiedziała przedstawienie propozycji w zakresie taksonomii.

Unijni przywódcy chcą działań Brukseli ws. cen energii. Polska obwinia Gazprom

Według Polski za obecną sytuację na rynku energii odpowiada rosyjski Gazprom.

Gaz jako surowiec przejściowy

W projekcie dokumentu określono szczegółowe kryteria techniczne, które muszą być spełnione, aby gaz mógł zostać zakwalifikowany jako surowiec przejściowy, zgodnie z unijnymi zasadami zrównoważonego finansowania.

Zgodnie z projektem, aby elektrownie gazowe i zakłady kogeneracyjne były zakwalifikowane jako zrównoważone inwestycje, nie mogą emitować więcej niż 100 g CO2 na kilowatogodzinę.

Kryterium to jest takie samo jak przedstawione w ubiegłym roku, jednak wtedy zostało odrzucone przez grupę dziesięciu krajów UE, które zagroziły zawetowaniem tej propozycji, argumentując, że jest ona zbyt rygorystyczna.

W nowym dokumencie określono dodatkowe kryteria kwalifikujące elektrownie gazowe jako „działalność przejściową”, wraz z klauzulą ich wygaśnięcia (do 31 grudnia 2030 r.).

Dla elektrowni gazowych zaproponowano kryterium bezpośrednich emisji niższych niż 340 g CO2/kWh oraz rocznych emisji niższych niż 700 kg CO2/kW.

Z kolei dla zakładów kogeneracyjnych kryterium emisji wynosi mniej niż 250-270 g CO2e (ekwiwalent dwutlenku węgla) na kWh w cyklu życia i oszczędność energii pierwotnej w wysokości 10 proc. w porównaniu do oddzielnej produkcji ciepła i energii elektrycznej.

UE chce wyprzedzić Azję w produkcji akumulatorów. Bruksela stawia na ekologiczne rozwiązania

W jaki sposób UE stanie się światowym liderem w produkcji ekologicznych baterii?

Propozycje dotyczące energii jądrowej

Jeśli chodzi o energię jądrową, dokument opiera się na zaleceniach Wspólnego Centrum Badawczego UE (JRC), które w w lipcowym sprawozdaniu stwierdziło, że energia jądrowa jest bezpieczna, a zatem kwalifikuje się do uwzględnienia jej w ramach taksonomii.

Nie zawarto jednak szczegółowych kryteriów dotyczących zrównoważonego rozwoju, a jedynie podzielono działalność związaną z produkcją energii jądrowej na cztery kategorie.

Pierwsza kategoria obejmuje eksploatację elektrowni jądrowych, czyli produkcję energii elektrycznej, w tym budowę, uruchomienie, eksploatację i likwidację.

Druga obejmuje składowanie lub unieszkodliwianie odpadów radioaktywnych lub wypalonego paliwa jądrowego, trzecia wydobywanie i przetwarzanie uranu, a czwarta przetwarzanie zużytego paliwa jądrowego.

Podwyżki cen prądu i gazu w Europie. Receptą powstanie Unii Energetycznej?

Drastyczne podwyżki cen energii w całej Europie powodują wzrost kosztów energii dla konsumentów.

Krytyka wobec Komisji

Środowiska ekologiczne już skrytykowały proponowane kryteria, uznając je za „radykalnie słabsze” od poprzednich planów, przygotowanych przez Komisję.

„Taka propozycja byłaby szkodliwa dla unijnego zrównoważonego finansowania i Europejskiego Zielonego Ładu. Musi zostać stanowczo odrzucona przez KE i wszystkie państwa członkowskie muszą się jej przeciwstawić”, powiedział Henry Eviston, rzecznik ds. zrównoważonego finansowania w Biurze Polityki Europejskiej WWF. 

Przeciwniczką włączenia energii gazowej i jądrowej do taksonomii UE jest też Elise Attal, szefowa ds. polityki UE w organizacji Principles for Responsible Investment (PRI), wspieranej przez ONZ.

W niedawnym komentarzu dla EURACTIV wskazała, że „projekt unijnej taksonomii zrównoważonego rozwoju ma na celu określenie, które rodzaje działalności gospodarczej są ekologiczne, a nie które sektory gospodarki są potrzebne do przejścia na gospodarkę zeroemisyjną do 2050 r.”, stwierdziła.