Czy Unia Europejska powinna poświęcić Zielony Ład kosztem ratowania gospodarek?

Zdjęcie via unsplash.com @mlightbody

Koronawirus SARS-CoV-2 dał paradoksalnie odetchnąć środowisku na całym świecie, ale wraz z zatrzymaniem produkcji przemysłowej smog nie zniknął z Polski. Jaka powinna być gospodarka po kryzysie? Czy Unia Europejska powinna poświęcić Zielony Ład kosztem ratowania gospodarek?

 

 

Prezentowane w mediach zdjęcia przejrzystej wody w weneckich kanałach obiegły przed kilkunastoma dniami świat jako dowód pozytywnych skutków epidemii koronawirusa SARS-CoV-2 dla środowiska. Natura być może złapała drugi oddech, ale nadal nie brakuje czynników szkodzących środowisku.

Komisja Europejska podtrzymuje plan zwiększenia celu redukcji emisji CO2 do 2030 r. do 50-55 proc. w porównaniu do poziomów z 1990 r., jednak nie brakuje głosów wzywających do zmiany harmonogramu Europejskiego Zielonego Ładu na rzecz ratowania gospodarek państw członkowskich.

Koronawirus: Sytuacja w Polsce, Europie i na świecie – AKTUALIZACJA

Najnowsze informacje na temat pandemii koronawirusa w Polsce, Europie i na świecie – TEKST NA BIEŻĄCO AKTUALIZOWANY

Czystsze powietrze

Natura wykorzystuje okoliczności dla regeneracji. Zdjęcia z Wenecji są tylko jednym z symptomów pozytywnych zmian. Podobne obserwacje poczyniono w Chinach, gdzie analitycy zauważyli, że dzięki zamknięciu produkcji przemysłowej i ograniczeniu transportu publicznego emisje CO2 spadły tam nawet o jedną czwartą. W samej tylko prowincji Hubei – pierwszym ognisku koronawirusa SARS-CoV-2 – powietrze miało się na tyle polepszyć, by uratować życie co najmniej 4 tys. dzieci oraz 73 tys., osób powyżej 70. roku życia. Takie szacunki przedstawił Marschall Burke z Uniwersytetu Stanforda.

Zmiany na europejskim niebie zaobserwowała również Europejska Agencja Kosmiczna, która udostępniła pod koniec marca mapy zanieczyszczenia powietrza nad niektórymi europejskimi stolicami. Wynika z nich, że stężenie tlenków azotu (NO2) nad Madrytem, Paryżem i Rzymem było w marcu br. zdecydowanie mniejsze niż w analogicznym okresie ubiegłego roku.

Jerzy Buzek: Polska musi w końcu opracować strategię energetyczną

„Musimy w końcu opracować strategię energetyczną dla naszego kraju. Czekamy na nią już cztery lata. Rząd zobowiązuje się, że ją stworzy, ale cały czas to odwleka” – w rozmowie z EURACTIV.pl mówi Jerzy Buzek*.
 

Zapraszamy również do odsłuchania rozmowy:

https://soundcloud.com/user-235833575/jerzy-buzek-wywiad-euractivpl

 

Karolina Zbytniewska, EURACTIV.pl: …

Zanieczyszczenia to masowy zabójca

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) szacuje na 10 mln liczbę zgonów rocznie na całym świecie z powodu zanieczyszczenia powietrza, z czego ponad 40 tys. osób umiera w Polsce z powodu chorób wywołanych smogiem. Światowa Organizacja Zdrowia informuje ponadto, że aż 91 proc. globalnej populacji żyje w miejscach, gdzie normy jakości powietrza określone przez WHO są przekroczone dwukrotnie.

Jakość powietrza, ważna na co dzień, jest nie bez znaczenia także w obliczu zagrożenia koronawirusem SARS-CoV-2. Eksperci przypominają casus epidemii SARS z lat 2002-2004 w Chinach. Przeprowadzono wówczas szereg badań, które miały na celu sprawdzenie związku między zanieczyszczeniami powietrza a ryzykiem zachorowań na koronawirusa.

„Udowodniono wówczas silne skorelowanie problemu zanieczyszczenia powietrza z kolejnymi przypadkami zachorowań. Można oczywiście spekulować czy podobnie jest w przypadku obecnej epidemii. Na analizy przyjdzie jeszcze czas, jednak wydaje się, że jest to bardzo prawdopodobne. Przecież powietrze gorszej jakości odbija się na odporności organizmu”, mówi w rozmowie z EURACTIV.pl Piotr Siergiej z Polskiego Alarmu Smogowego.

KE proponuje wpisanie neutralności klimatycznej do unijnego prawa

Komisja Europejska chce zapisania w unijnym prawodawstwie zobowiązania do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r.

Polska smogiem stoi

Polepszenie jakości powietrza nad Europą i Chinami nie jest tak samo odczuwalne nad polskim niebem. Chociaż dane wskazują na spadek zużycia energii, to nad Wisłą ograniczenie produkcji przemysłowej oraz ruchu samochodów nie przełożyło się na poprawę jakości powietrza w dużych miastach.

„Wynika to z faktu, że w Europie już dawno poradzono sobie z tzw. kopciuchami oraz wszystkimi innymi formami ogrzewania mieszkań, które przyczyniały się do zanieczyszczania powietrza. Z kolei w Polsce to wciąż tzw. niska emisja – produkowana przez gospodarstwa domowe – wpływa na produkcję smogu. Nawet połowa zanieczyszczeń, którą obserwują w Polsce pochodzi z domów”, dodaje Piotr Siergiej.

Podczas gdy ekonomiści mówią o spodziewanej recesji, o coraz gorszych wskaźnikach PMI (Purchasing Managers’ Index), – aktywności finansowej dla poszczególnych państw członkowskich UE – z punktu widzenia środowiska i klimatu wygląda to nieco inaczej. Po światowym kryzysie 2009 r. zanotowano obniżenie emisji energii o 1,4 proc. Jednak już w kolejnym roku wzrosły one o ponad 5 proc., znacznie przekraczając wcześniejsze spadki. To zasługa zwiększonego popytu i chęci nadrobienia zaległości w produkcji przemysłowej.

"Siada" gospodarka, spada zużycie prądu. Gdzie najbardziej?

Część przemysłu jeszcze pracuje normalnie, spadek zapotrzebowania dotyczy na razie głównie usług i transportu.

UE nie porzuci Zielonego Ładu

Czy kolejna zapaść gospodarcza nie posłużyły poszczególnym rządom na poluzowanie ekologicznych zobowiązań kosztem środowiska? Wszak w ubiegłym tygodniu europoseł PiS Krzysztof Jurgiel wystosował apel do przewodniczącego Parlamentu Europejskiego oraz premiera Mateusza Morawieckiego o zawieszenie wdrażania Europejskiego Zielonego Ładu – sztandarowego programu Komisji Europejskiej na rzecz przeciwdziałania zmianom klimatycznym.

Były minister rolnictwa w rządzie Beaty Szydło przekonuje, że reguły i kompromisy zawarte wcześniej obecnie trzeba zawieszać. „Zwracam się do Pana Premiera z wnioskiem o podjęcie inicjatywy w celu pilnej weryfikacji zasady Zielonego Ładu. Nie dlatego, że nie służy ona dobremu celowi, ale dlatego, że z wielu ważnych problemów, które przed nami stoją musimy wybrać najważniejsze”.

„Nie wydaje mi się, aby UE „odpuściła” kwestię Europejskiego Zielonego Ładu kosztem planów ratujących gospodarkę. Z KE dochodzą zapewnienia kontynuowania prac, a np. komisarz ds. rolnictwa Janusz Wojciechowski powiedział, że stymulowanie gospodarki po kryzysie musi być realizowane z poszanowaniem dla środowiska, a więc bardziej ekologiczne”, mówi w rozmowie z EURACTIV.pl Marek Józefiak, rzecznik prasowy Greenpeace Polska.

Szczyt klimatyczny COP26 przełożony na 2021 r.

Szczyt klimatyczny COP26 w Glasgow został przełożony z listopada 2020 r. na połowę przyszłego roku.

Potrzeba ekologicznych działań

Unia Europejska rzeczywiście nie ma zamiaru porzucać EZŁ w obliczu koronawirusa, jednak z obozu Europejskich Konserwatystów i Reformatorów (EKR) dochodzą głosy, które domagają się zwolnienia tempa unijnej polityki klimatycznej, aby wszelkie siły i środki skierować na ratowanie pogrążającej się w recesji gospodarki. Pisze o tym na portalu BiznesAlert europosłanka PiS i EKR Izabela Kloc.

Według Marka Józefiaka to droga donikąd. „Epidemia pokazała nam jak jedno zagrożenie jest w stanie zdestabilizować świat. Zmiana klimatu określana jest przez naukowców jako mnożnik zagrożeń, dlatego tym bardziej potrzebujemy zielonego wyjścia z kryzysu i zerwania z dotychczasową polityką wspierania biznesów powodujących wysokie emisje gazów cieplarnianych. Przed polskim rządem, ale także każdym innymi, rysuje się następująca alternatywa: wspieranie interesów społeczeństwa albo brudnego biznesu jak koncernów np. energetycznych czy lotniczych kosztem bezpiecznej przyszłości nas wszystkich”.

Koronawirus: Co z pomocą z UE dla Polski?

Prezydent Andrzej Duda kolejny raz powiedział, że Polska nie dostała z UE żadnej dodatkowej pomocy na łagodzenie skutków pandemii koronawirusa. KE wystąpiła tymczasem do polskich władz o “skorygowanie ostatnich niedociągnięć w komunikacji”.

Podobnie uważa Piotr Siergiej, którzy przekonuje, że w interesie wszystkich na świecie jest odbudowa gospodarki w kierunku zielonych źródeł. Przedstawiciel Polskiego Alarmu Smogowego podkreśla, że walka o lepszy klimat i czystsze środowisko jest również elementem wzmacniania odporności ludzi. „Możemy wyobrazić sobie wzrost niechęci do globalizacji – i jakkolwiek to oceniać – w kontekście zwiększenia samowystarczalności gospodarek może to przynieść pozytywne efekty. Np. w ramach powrotu do samowystarczalnej produkcji energii. Zamiast przekonywać o potrzebie kupowania źródeł kopalnych, lepiej jest zainwestować np. w odnawialne źródła energii. To korzyść dla zdrowia, ale także dla bezpieczeństwa energetycznego kraju”.

Z kolei Marek Józefiak zwraca uwagę na wpływ epidemii koronawirusa na decyzje niektórych rządów. „Zaledwie w kilka dni po odwróceniu negatywnego trendu zachorowań rząd Korei Południowej podjął decyzję o zwiększeniu ambicji w działaniach na rzecz osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r.”.

„Do podobnej sytuacji doszło na Słowacji, gdzie nowy minister środowiska apeluje o zwiększenie ambicji w sprawie zmniejszenia emisji CO2 o 65 proc. zamiast proponowanych przez UE 55 proc. względem poziomu z 1990 r. Również z największej gospodarki Europy, z Niemiec, słyszymy zapewnienia o tworzeniu zielonego, niskoemisyjnego programu stymulacji gospodarki po koronawirusie”, wylicza rzecznik Greenpeace.

Eurobarometr: Ochrona środowiska priorytetem dla większości Europejczyków

Z najnowszego badania Eurobarometru wynika, że zdecydowana większość Europejczyków opowiada się za działaniami na rzecz ochrony środowiska. Mieszkańcy państw UE  są gotowi na wzięcie współodpowiedzialności za działania na rzecz klimatu razem z przedsiębiorstwami, przemysłem oraz z rządami krajowymi.

 

 
Opublikowane we wtorek …