Włochy: Premier Giuseppe Conte podaje się do dymisji. Co zrobi prezydent Mattarella?

Giuseppe Conte, Włochy, premier

Giuseppe Conte (na zdj.) jest premierem Włoch od 2018 r. Najpierw pełnił tę funkcję w koalicyjnym rządzie Ruchu Pięciu Gwiazd z Ligą, a następnie z Partią Demokratyczną. Sam Conte nie należy do Ruchu, ale związany jest z tym ugrupowaniem. / Zdjęcie: Facebook, Giuseppe Conte, @GiuseppeConte64

Premier Włoch Giuseppe Conte składa dymisję. Decyzja jest konsekwencją osłabienia rządu po odejściu z koalicji partii Italia Viva Matteo Renziego. O dalszych krokach zadecyduje prezydent Sergio Mattarella – niewykluczone jednak, że głowa państwa powierzy Contemu misję utworzenia jego trzeciego już rządu.

 

Jak przekazała kancelaria premiera, dziś o godz. 9:00 ma rozpocząć się posiedzenie rządu, podczas którego Giuseppe Conte oficjalnie poinformuje swoich ministrów o planowanej dymisji gabinetu. Następnie uda się do Pałacu Kwirynalskiego, gdzie złoży rezygnację na ręce prezydenta Sergio Mattarelli.

Włochy: Rząd Giuseppe Contego z wotum zaufania. Żółto-czerwona koalicja pozostanie u władzy

Koalicję rządzącą poparło 156 senatorów, a przeciwko zagłosowało 140. Do osiągnięcia przez rząd większości absolutnej zabrakło pięciu głosów.

Kryzysu ciąg dalszy

Ustąpienie Contego to kolejny epizod trwającego od dłuższego czasu kryzysu politycznego w Rzymie, który rozpoczął się od konfliktu dwóch głównych partii rządzących, Ruchu Pięciu Gwiazd (M5S) i Partii Demokratycznej (PD) z mniejszym koalicjantem, ugrupowaniem Italia Viva byłego premiera Matteo Renziego.

U podłoża sporu stały się nieporozumienia co do szczegółów krajowego planu odbudowy gospodarczej oraz wykorzystania środków przysługujących Włochom w ramach nowego unijnego funduszu „Next Generation EU”. W połowie stycznia Renzi postanowił wraz ze swoim utworzonym w 2019 r. ugrupowaniem Italia Viva opuścić koalicję rządzącą, wycofując z rządu swoich ministrów.

Odejście Italia Viva pozbawiło pozostałych koalicjantów większości w parlamencie, wymuszając na Contem wystąpienie z wnioskiem o wotum zaufania. Dzięki poparciu części deputowanych i senatorów niezależnych lub pochodzących ze środowisk centrowych w obu izbach udało mu się zdobyć większość, jednak nie na tyle dużą, by można było mówić o stabilności „ocalałego” rządu. Wysiłki szefa rządu, który próbował przekonać do koalicji przynajmniej taką ilość senatorów, by osiągnąć większość bezwzględną, nie przyniosły większego rezultatu.

Eksperci wiążą jednak decyzję Contego o ustąpieniu z głosowaniem nad sprawozdaniem ministra sprawiedliwości Alfonso Bonafedego. Pojawiły się obawy, że tym razem koalicja może nie zebrać większości. To z kolei przyspieszyłoby dymisję Contego. Uprzedzenie wydarzeń miało na celu zachowanie przez premiera większej kontroli nad sytuacją i zwiększenia szansy utrzymania władzy przez obecną koalicję. Wobec dymisji rządu nie dojdzie bowiem do wspomnianego głosowania.

Włochy: Kryzys rządowy. Partia Matteo Renziego opuszcza koalicję

Pozostałe partie rządzące nie kryją irytacji postawą koalicjanta. „To błąd, za który zapłacą wszyscy”, uważa wiceszef Partii Demokratycznej Andrea Orlando.

Rząd wytrzymał półtora roku

Obecny rząd został powołany we wrześniu 2019 r. po upadku poprzedniego gabinetu, również z Contem na czele, który Ruch Pięciu Gwiazd współtworzył z partią Liga Matteo Salviniego. Kierownictwo M5S porozumiało się wówczas z Demokratami oraz małym ugrupowaniem Wolni i Równi (LeU) i te trzy partie wspólnie utworzyły nowy gabinet.

Początkowo PD, próbując ugrać jak najwięcej na umowie koalicyjnej z Ruchem, nie chciała się zgodzić, by Giuseppe Conte pozostał na stanowisku premiera także w nowym rządzie. W obliczu przedłużającego się impasu w rozmowach między oboma ugrupowaniami i nacisków „pięciogwiazdkowców” ostatecznie przystała jednak na takie rozwiązanie.

Niedługo później z Partii Demokratycznej odszedł były lider ugrupowania i premier w latach 2014-2016 Matteo Renzi oraz grupa innych członków PD, którzy założyli nową partię Italia Viva pod przewodnictwem Renziego.

Trzeci gabinet Giuseppe Contego, a może gabinet bez Contego?

Teraz decyzja w sprawie przyszłości koalicji M5S-PD należy do prezydenta Mattarelli, który rozpocznie konsultacje z poszczególnymi partiami. Po złożeniu dymisji przez Contego może on powierzyć mu misję stworzenia kolejnego rządu, już trzeciego z Contem na czele. Zdaniem mediów jest to bardzo prawdopodobny scenariusz. Wskazuje się nawet, że właśnie z takim założeniem premier podał się do dymisji. Gotowość do sformowania kolejnego wspólnego rządu deklarują zarówno członkowie Ruchu, jak i Demokraci.

Jak jednak zauważa „La Repubblica”, pytanie brzmi, czy w takiej sytuacji oba ugrupowania zdecydują się na zaproszenie do powrotu do koalicji Italia Viva. W ubiegłym tygodniu Matteo Renzi twierdził, że jest otwarty na możliwość wznowienia współpracy, pod warunkiem spełnienia jego postulatów związanych z reformami gospodarczymi kraju. Opcję powrotu do koalicji z Renzim zgodnie odrzuciły jednak M5S i Partia Demokratyczna, stwierdzając, że szef Italia Viva jest „niegodny zaufania”.

Możliwe, że swój powrót Renzi uzależni od deklaracji pozostałych koalicjantów znaczących zmian w rozdziale resortów i składzie rady ministrów w porównaniu z poprzednim rządem. Może domagać się większej niż dotychczasowe liczby ministerstw dla członków swojej partii albo wręcz zastąpienia Giuseppe Contego na czele rządu inną osobą.

Taki scenariusz póki co wykluczają wszyscy pozostali koalicjanci, którzy od początku kryzysu solidarnie opowiadają się za Contem. „Ruch Pięciu Gwiazd w tym trudnym dla kraju momencie opowiada się po stronie premiera Contego”, zapewnił lider M5S Vito Crimi. „Conte jest najlepszą osobą, aby wyprowadzić kraj z pandemii i kryzysu gospodarczego”, wtórował mu Danilo Toninelii, minister infrastruktury i transportu w pierwszym rządzie Contego.

O poparcie dla Giuseppe Contego zaapelował też były szef ugrupowania, dotychczasowy minister spraw zagranicznych Luigi Di Maio. „Kraj przechodzi przez jeden z najtrudniejszych momentów w swojej historii i znajduje się właśnie w absurdalnym kryzysie rządowym, wywołanym przez czyjś egoizm”, napisał na Twitterze, odwołując się do Renziego. „Potrzebujemy teraz jedności, wszyscy musimy zgromadzić się wokół Giuseppe Contego. Z determinacją idźmy dalej”, wezwał.

Nawet Demokraci, inaczej niż półtora roku temu, konsekwentnie podkreślają swoje wsparcie dla szefa rządu. Zdaniem przewodniczącego PD Nicoli Zingarettiego to właśnie Conte zapewnił koalicji równowagę i przetrwanie w kryzysie. „Jeśli ktoś uważa, że zrobiłby to lepiej, niech spróbuje zdobyć poparcie większości w parlamencie”, powiedział Zingaretti na antenie Radia Immagina. „Potrzebujemy Contego, nie ma powodu, by go wymieniać”, stwierdził z kolei Goffredo Bettini w telewizji La 7, dodając, że obecny premier „wzmocnił kraj i sprowadził go z powrotem na europejskie tory” po ponad roku rządów z eurosceptyczną Ligą.

Włochy: Koalicjanci kłócą się o unijne miliardy. Dojdzie do upadku rządu?

We Włoszech odbędą się przedterminowe wybory parlamentarne w trakcie pandemii koronawirusa?

Berlusconi wyklucza współpracę z koalicją, chce rządu jedności narodowej

W ostatnich tygodniach zaczęto wysuwać spekulacje co do możliwego dołączenia do koalicji rządzącej, w zamian za Italia Viva, Forza Italia. Rozważania na ten temat podsyciło oddanie głosu przez niektórych parlamentarzystów tego ugrupowania za wotum zaufania dla rządu.

Szef FI Silvio Berlusconi stanowczo uciął jednak doniesienia. „Nie prowadzimy żadnych negocjacji dotyczących jakiegokolwiek wsparcia rządu”, oświadczył, cytowany przez „La Repubblica”. Wykluczył, by koalicja rządząca mogła liczyć na „niebieski ratunek” (od głównej barwy partii) w postaci poparcia nawet pojedynczych senatorów Forza Italia.

Rozwiązanie kryzysu 84-letni były premier pozostawia głowie państwa, jednak osobiście uważa, że najlepszą opcją byłoby powołanie przez Mattarellę rządu jedności narodowej. „Jeśli centrolewica nie zgodzi się na taki scenariusz, to w ostateczności trzeba będzie rozpisać wybory”, uważa Berlusconi.

Szef Ligi Matteo Salvini w obliczu dymisji rządu wezwał całą centroprawicę do rozmów w celu utworzenia wspólnego frontu i wypracowania strategii działania. Dziś ma odbyć się spotkanie, w którym wezmą udział przedstawiciele Ligi, Forza Italia, partii Bracia Włosi (FdI) Giorgii Meloni, a także mniejsze ugrupowania Unia Centrum (UDC), Noi con l’Italia oraz Cambiamo!.

Włochy: Partia Silvio Berlusconiego rozpocznie współpracę z rządem? / STOLICE

Codzienny briefing z europejskich stolic – 20 listopada.

Po Estonii i Holandii rząd upada we Włoszech

To już trzeci w tym miesiącu upadek rządu w Unii Europejskiej. Wcześniej o ustąpieniu zdecydował premier Estonii Jüri Ratas, którego Partia Centrum zawarła już koalicję z pozostającą dotychczas w opozycji Partią Reform. Na czele nowego rządu stanie szefowa tego ugrupowania Kaja Kallas. Do dymisji podał się także premier Holandii Mark Rutte. Obecna koalicja pozostanie jednak u władzy do marcowych wyborów.

Od czasów II wojny światowej Włochami kierowało już 66 rządów.