Wielka Brytania: Zmiany w rządzie, odchodzi minister finansów

Minister Spraw Wewnętrznych Wielkiej Brytanii Sajid Javid, źródło: Flickr, fot. Richter Frank-Jurgen

Sajid Javid, źródło: Flickr, fot. Richter Frank-Jurgen (CC BY 2.0)

Premier Wielkiej Brytanii Boris Johnson przeprowadził zapowiadaną od dawna rekonstrukcję swojego rządu. Największym zaskoczeniem jest odejście ministra finansów Sajida Javida. Ten jednak sam poprosił o swoją dymisję.

 

Boris Johnson zapowiadał zmiany w swoim rządzie krótko po tym, jak 12 grudnia jego Partia Konserwatywna zdecydowanie wygrała wybory do Izby Gmin. Z rekonstrukcją chciał jednak poczekać do chwili aż Wielka Brytania opuści ostatecznie Unię Europejską.

Zmiany w rządzie miały być techniczne i służyć głównie konsolidacji pewnych uprawnień wewnątrz gabinetu, aby lepiej przygotować go do negocjacji nad nową umową handlową z UE. Tymczasem wszystko zamieniło się w polityczną sensację, gdy okazało się, że rząd opuści wpływowy dotąd minister finansów (a w rządzie Theresy May minister spraw wewnętrznych) Sajid Javid.

Przyczyny dymisji Javida

Minister finansów to de facto osoba nr 2 w brytyjskich rządzie, która ma do odegrania kluczową rolę w procesie negocjacyjnym z Brukselą. Dlatego brytyjskie media umieszczały Javida (obok szefowej MSW Priti Patel i szefa MSZ Dominica Raaba) wśród tych ministrów, którzy jako jedyni mają się nie obawiać dymisji.

Początkowo nic nie zapowiadało politycznego trzęsienia ziemi. Boris Johnson ogłosił nazwiska wszystkich ministrów, których chce wymienić (m.in. minister środowiska Theresę Villiers, minister biznesu i energii Andreę Leadsom, minister kultury, cyfryzacji i sportu Nicky Morgan czy ministra ds. Irlandii Północnej Juliana Smitha) i niebawem miał podać nazwiska ich następców. Wtedy okazało się, że Sajid Javid sam poprosił o swoją dymisję.

Było to zaskoczeniem także dlatego, że minister finansów miał na początku marca przedstawić projekt nowego budżetu państwa, a jego zespół pracował nad tym już od dłuższego czasu. Jak jednak tłumaczy dr Krzysztof Winkler z Grupy Badawczej „Britannia” na Uniwersytecie Warszawskim, Javid poczuł się dotknięty zmianami narzuconymi jego resortowi.

„Premier zadecydował o wymianie całego zespołu doradców ministra finansów. Wiele wskazuje, że stoi za tym najbardziej zaufany doradca Borisa Johnsona Dominic Cummings. Taka zmiana de facto podporządkowałaby kluczowy teraz resort finansów głównego strategowi brexitu i kwestie finansowe oddawałaby w dużej mierze kancelarii szefa rządu” – tłumaczy ekspert.

Wielka Brytania: Premier chce budowy mostu między Szkocją a Irlandią Północną

Premier Wielkiej Brytanii ogłosił plany wielkich inwestycji, jakie mają zostać zrealizowane po brexicie. Oprócz 30-kilometrowego mostu między Szkocją a Irlandią Północną to także kolej dużych prędkości, jaka miałaby połączyć Londyn z północną Anglią.

 

Plany zbudowania mostu przez Morze Irlandzkie istniały już …

Więcej władzy dla Cummingsa

48-letni Cummings to szara eminecja na Downing Street i prawa ręka Johnsona. To właśnie ten specjalista od kampanii wyborczych miał być mózgiem całej kampanii na rzecz wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej. Przypisuje się mu także większość ostrych kampanijnych zagrywek, a zwłaszcza pomysł kontrowersyjnych autobusów z hasłami o tym, ile pieniędzy po brexicie zamiast do kasy UE trafi do systemu brytyjskiej publicznej służby zdrowia (NHS).

Tymczasem Javid, choć lojalnie w rządach Theresy May i Borisa Johnsona realizował brexit, znany był jako zwolennik miękkiego rozstania z UE. W 2016 r. należał w Partii Konserwatywnej do skrzydła tzw. Remainersów, czyli przeciwników brexitu. W kamapnii przed referendum namawiał do głosowania za pozostaniem w UE.

„Boris Johnson zwiera szyki przed negocjacjami nad umową handlową z UE. Obawiał się m.in. przecieków z zespołu negocjacyjnego do mediów. Takie przecieki to w brytyjskiej polityce długa tradycja. Z rządu Theresy May wyleciał kiedyś ważny minister obrony Gavin Williamson, bo wypuścił do mediów krytyczny raport od bezpieczeństwie sieci 5G. Był przeciwny dopuszczaniu do tego projektu chińskiego koncernu Huawei. Teraz Johnson i Cummings obawiali się, że może dochodzić do podobnych zagrywek w kontekście negocjacji z Brukselą. Dlatego zespół doradców Javida miał być w pełni lojalny wobec Downing Street, a Javida oburzyło to, że miałby się de facto podporządkować Cummingsowi” – tłumaczy dr Winkler.

Wielka Brytania: Będą zmiany w zwolnieniach warunkowych

Po tym, jak w ostatnich miesiącach doszło w Londynie do dwóch ataków terrorystycznych przeprowadzonych przez osoby warunkowo zwolnione z więzienia za przestępstwa związane z terroryzmem, premier Wielkiej Brytanii zapowiedział szybkie zmiany prawne. Izba Gmin przyjęła je w zaledwie jeden dzień.

 

Według …

Kim jest nowy minister finansów?

Następcą urodzonego w rodzinie imigrantów z Pakistanu Javida został jego dotychczasowy zastępca 39-letni Rishi Sunak. Ten posiadający indyjskie korzenie młody polityk nie ma wielkiego doświadczenia. W Izbie Gmin zasiada zaledwie od 2015 r., a w rządzie od 2018 r. – najpierw jako podsekretarz stanu w ministerstwie budownictwa, a potem jako wiceminister finansów.

Sunak jest jednak zaufanym człowiekiem Johnsona, dwukrotnie zastępował premiera podczas telewizyjnych debat na tematy gospodarcze przed grudniowymi wyborami do Izby Gmin. To także gorący zwolennik brexitu i polityk dopuszczający rozstanie z UE na twardych warunkach. Jego zastępcą w resorcie finansów zostanie Stephen Barclay, który do końca stycznia kierował resortem ds. brexitu, ale to ministerstwo zostało rozwiązane wraz z wyjściem Wielkiej Brytanii z UE.

W rządzie nie znalazło się w ramach rekonstrukcji wiele nowych twarzy. Ministrem biznesu i energii został dotychczasowy minister rozwoju lokalnego Alok Sharma. Jego natomiast zastąpiła wiceminister obrony Anne-Marie Trevelyan. Zamiast Nicky Morgan (która od grudnia zasiada w Izbie Lordów) resortem kultury, cyfryzacji i sportu pokieruje Oliver Dowden, a ministrem środowiska dotychczasowy wiceszef tego resortu George Eustice.

Na miejsce zdymisjonowanego prokuratora generalnego Geoffreya Coxa przyjdzie pełniąca do niedawna funkcję wiceminister ds. brexitu Suella Braverman. Nowym ministrem ds. Irlandii Północnej został zaś dotychczasowy wiceminister spraw wewnętrznych Brandon Lewis.

Premier Szkocji w Brukseli: Uzyskamy niepodległość!

Premier lokalnego rządu Szkocji oświadczyła w Brukseli, że jej rząd podjął już kroki w kierunku organizacji referendum na temat niepodległości. Nicola Sturgeon przekonywała, że Szkoci chcą członkostwa ich kraju w Unii Europejskiej.

 

Szkocka premier spotkała się w Brukseli z głównym unijnym …