Viktor Orbán jednym z „Drapieżników Wolności Prasy” według Reporterów bez Granic

Viktor Orban, wegry-nieliberalna-demokracja-orban-wybory-marki-zay-soros-fidesz-munk-zakaria

Premier Węgier Viktor Orban. / Foto via [Photo via Flickr]

Organizacja pozarządowa Reporterzy bez Granic (RSF) opublikowała w poniedziałek (5 lipca) listę 37 szefów państw i rządów, którzy “przyczyniają się w szczególnie drastyczny sposób do bezwzględnego tłumienia wolności prasy.” Zadebiutował na niej węgierski premier, Viktor Orbán, który jest jednocześnie pierwszym i jedynym liderem UE na liście.  

 

Zdaniem RSF, Viktor Orbán wraz ze swoją partią Fidesz “stopniowo przejmował kontrolę nad węgierskim krajobrazem medialnym” od czasu dojścia do władzy w 2010 r., zaś sympatyzujący z rządem biznesmeni zagarniają rynki zbytu i atakują niezależne media. W raporcie podkreślono, że od 2017 r. regionalna prasa na Węgrzech należy w całości do przedsiębiorców zaprzyjaźnionych z liderem Fideszu.  

W wykazie nazwano węgierskiego premiera jako “samozwańczego orędownika nieliberalnej demokracji”. Oceniono także, że jego metody obejmują oszustwa polityczno-ekonomiczne, dyskredytowanie oraz autocenzurę.” 

Jednocześnie, tegoroczny Światowy Indeks Wolności Prasy, także opracowany przez RSF, umieścił Węgry na 92. miejscu spośród 180 krajów.  

Tamas Deutschczłonek a zarazem założyciel partii Fidesz napisał na Facebooku, że jest to część “ostatniej fali ataków na Węgry”. 

Światowy Indeks Wolności Prasy 2021: Polska, Węgry i Słowenia "czarnymi owcami" UE

Jakie tendencje w światowym dziennikarstwie w pandemicznym roku 2020 odnotowali Reporterzy bez Granic?

Dla niektórych “drapieżników” to nie pierwszyzna

Na liście znalazło się w sumie 37 nazwisk, z czego 20 zostało wyszczególnione już przy okazji poprzednich zestawień “Drapieżników Wolności Prasy” (Press Freedom Predators), które są publikowane od 20 lat.  

Są to m.in. prezydent Syrii Baszar al-Assad oraz Ali Chamenei, najwyższy przywódca irańskiej rewolucji islamskiej. Obydwaj uwzględnieni zostali także na liście “drapieżników” już w 2001 r., tak samo jak Władimir Putin i Aleksander Łukaszenko, przywódcy Rosji i Białorusi.  

W przypadku Putina oceniono, że jego ulubione cele stanowią niezależne media, zaś metodę drapieżną – nacjonalistyczny autorytaryzm. Lider Białorusi, która zajęła 158. miejsce w Światowym Indeksie Wolności Prasy, stosuje według RSF metodę terroru państwowego, zaś jego ulubionymi celami są niezależni dziennikarze.  

Poza nimi, RSF uwzględniła takich “drapieżników” jak Paul Kagame, Kim Jong Un czy Narendra Modi.  

Poland in Focus: Press freedom under attack in Central and Eastern Europe?

We invited Pavol Szalai, Head of EU/Balkans Desk at Reporters Without Borders, to discuss the press freedom situation in Europe with a special focus on the Eastern European region.

Nowe nazwiska na liście

Poza Orbanem, po raz pierwszy w zestawieniu znalazł się następca tronu Arabii Saudyjskiej, Mohammed bin Salman, stojący na czele monarchii nietolerującej wolności prasy. Jak podaje RSF, jego represyjne metody to szpiegostwo oraz groźby, a także tortury a nawet morderstwa, jak było w przypadku Dżamala Chaszodżdżiego.

Inny charakter “drapieżnika” prezentuje brazylijski prezydent, Jair Bolsonaro. W jego przypadku zwrócono uwagę na niezwykle agresywną i wulgarną politykę, skierowaną w szczególności wobec dziennikarzy, politologów oraz nieprzychylnych mu sieci telewizyjnych. Bolsonaro, którego kraj zajmuje 111. miejsce w Światowym Indeksie Wolności Prasy, bardzo często przedstawia media jako wroga państwa.  

Jak uratować wolność mediów w Polsce i na Węgrzech? Debata Reporterów bez Granic

W debacie organizowanej przez Reporterów bez Granic dyskutowała Karolina Zbytniewska i Gabor Polyak.

Wyjątkowe zestawienie

O szczególności tegorocznej listy świadczy nie tylko obecność Viktora Orbána, pierwszego w historii zestawienia przywódcy kraju UE. W tym roku po raz pierwszy uwzględnia ona także dwie kobiety. Są nimi Carrie Lam oraz Sheikh Hasina 

Lam stoi na czele rządu Hongkongu. W ostatnich miesiącach udowodniła, że popiera politykę chińskiego prezydenta Xi Jinpinga (który także znalazł się w zestawieniu) wobec mediów – w ostatnich tygodniach doszło do zamknięcia wiodącej niezależnej gazety w Hongkongu, Apple Daily, a także uwięzienia jej założyciela i jednocześnie laureata nagrody RSF Press Freedom 2020, Jimmy’ego Lai. W zestawieniu RSF za główne cele Lam uznano nadawców publicznych oraz niezależne media. 

Hongkong: Najpopularniejszy prodemokratyczny dziennik ukazał się po raz ostatni

Dziennik naraził się władzom za sprawą wspierania protestów przeciw ograniczaniu autonomii dawnej brytyjskiej kolonii.

Kolejna z kobiet, Sheikh Hasina, od 2009 r, pełni rolę premier Ludowej Republiki Bangladeszu. Jej reelekcję w 2014 r. umożliwił fakt, że opozycji odmówiono dostępu do mediów. Wprowadzona przez Hasinę w 2018 r. ustawa o bezpieczeństwie cyfrowym umożliwiła nękanie dziennikarzy i blogerów nieprzychylnych władzom – w ciągu pierwszych dwóch lat jej istnienia, stanowiła powód ścigania ok. 400 osób. Według RSF, ustawa ta stanowi skuteczne narzędzie przy narzucaniu autocenzury.