Sudan przekaże w końcu byłego dyktatora Omara al-Baszira Międzynarodowemu Trybunałowi Karnemu

Były dyktator Sudanu Omar al-Baszir, źródło: Wikipedia/khamenei.ir (CC BY 4.0)

Były dyktator Sudanu Omar al-Baszir, źródło: Wikipedia/khamenei.ir (CC BY 4.0)

Były sudański prezydent oskarżany jest o kierowanie ludobójstwem, zbrodniami wojennymi i zbrodniami przeciw ludzkości w czasie wojny domowej w Darfurze. MTK poszukuje go w związku z tym od 12 lat.

 

Omar al-Baszir rządził Sudanem twardą ręką przez 30 lat – od 1989 r. do 2019 r., po tym jak z grupą innych oficerów przeprowadził zamach stanu. Dwa lata temu utracił jednak władzę także w wyniku zamachu stanu, który zwieńczył trwające od 2018 r. antyprezydenckie protesty i zamieszki wywołane przez pogarszający się stan gospodarki i gwałtownie rosnące koszty życia.

Ludobójstwo w Darfurze

Sudański dyktator oskarżany był o wiele zbrodni, jakie jego armia miała popełniać podczas II wojny sudańskiej, a także konfliktu zbrojnego w położonym na zachodzie kraju Darfurze, zamieszkanym zarówno przez dominujących w kraju Arabów, jak i ludność czarnoskórą.

To właśnie niearabscy mieszkańcy tego regionu chwycili w 2003 r. za broń, aby przeciwstawić się dominacji Arabów i rządu w Chartumie. Ale władze centralne odpowiedziały na to nie tylko wysłaniem tam regularnej armii, ale także tzw. Dżandżawidów, bojówek złożonych z członków koczowniczych plemion.

Oddziały te wykazywały się szczególną brutalnością wobec cywilów i nierzadko dopuszczały się czystek etnicznych i palenia całych wsi. Miejscową ludność mordowali i gwałcili, a ich dobytek rabowali.

Według szacunków ONZ ostatni konflikt w Darfurze kosztował życie co najmniej 300 tys. osób, a 2,5 mln osób musiało opuścić swoje domy. Konflikt zakończył się podpisaniem porozumienia pokojowego dopiero w październiku ubiegłego roku, a przedstawiciele darfurskich elit objęli stanowiska we władzach w Chartumie. Region jednak dalej jest niespokojny.

UE przekaże pomoc finansową do Sudanu

Unia Europejska przekaże kolejną transzę pomocy finansowej dla Sudanu. Chodzi o 30 mln euro, które zostaną przeznaczone na cele humanitarne, głównie na wsparcie zakupu żywności dla potrzebujących.

 

UE jest głównym zagranicznym darczyńcą dla Sudanu. Tylko od 2011 r. przekazała dla potrzebujących …

Al-Baszir ścigany przez MTK 12 lat

Porozumienie ws. Darfuru podpisał już nowy sudański rząd. Sam al-Baszir siedział już wtedy w więzieniu. W grudniu 2019 r. został skazany na dwa lata więzienia za korupcję i pranie brudnych pieniędzy, ale zapowiadano wobec niego akty oskarżenia o zbrodnie wojenne, m.in. właśnie w Darfurze, a także ws. zamachu stanu z 1989 r.

Za to samo byłego sudańskiego dyktatora od 2009 r. ścigał Międzynarodowy Trybunał Karny (MTK). Wydano nawet za al-Baszirem list gońcy, ale ten nie robił sobie z tego nic, skrzętnie jedynie unikając wizyt w krajach, w których mógłby zostać zatrzymany i przekazany do Hagi.

Gdy już przestał być prezydentem Sudanu, nowe władze także nie kwapiły się, aby go oddać pod osąd MTK. Zapowiadały, że zrobią to same i na swoim terytorium. Ostatecznie jednak, pod naciskiem społeczności międzynarodowej, zgodziły się na przekazanie al-Baszira do Hagi w lutym ubiegłego roku.

Ale od tamtego czasu al-Baszir wciąż był więzieniu w Chartumie, a sudańska prokuratura dalej szykowała nowe akty oskarżenia przeciw niemu. To irytowało MTK, które domagało się realizacji ubiegłorocznej decyzji. Przedstawiciele Trybunału jeździli też w tej sprawie do Chartumu.

Sudan Południowy: Najmłodsze państwo świata jest niepodległe już od 10 lat, ale wciąż boryka się konfliktami i klęskami żywiołowymi

Sudan Południowy oderwał się od Sudanu 9 lipca 2011 roku. Ale miniona dekada nie przyniosła mu sukcesu.

Dowódca Dżandżawidów też stanie przed MTK

Ostatecznie dziś (11 sierpnia) sudański rząd ogłosił, że ostatecznie spełni swoją obietnicę i wyda byłego dyktatora do Hagi. Stało się tak w czasie wizyty, jaką w Chartumie składa główny prokurator MTK Karim Khan. „Potwierdzam, że będziemy wydawać trybunałowi w Hadze wszystkich poszukiwanych ludzi” – oświadczył szef sudańskiej dyplomacji Mariam al-Mahdi.

Wcześniej do MTK sam zgłosił się jeden z najważniejszych dowódców Dżandżawidów z czasów wojny w Darfurze – Ali Muhammad Ali Abd al-Rahman, znany też pod swoim wojennym pseudonimem Ali Kuszajb.

Wiadomo już, że to on będzie pierwszą w historii MTK osobą oskarżoną o zbrodnie w Darfurze. Postawiono mu w tej sprawie 31 zarzutów, w tym dotyczące morderstw, gwałtów i stosowania tortur.