Słowacja: Opozycja triumfuje, Smer-SD oddaje władzę

Igor Matovicz i kierownictwo OLaNO, źródło: Facebook/OBYČAJNÍ ĽUDIA a nezávislé osobnosti (CC BY 2.0)

Opozycyjny, konserwatywny ruch Zwyczajni Ludzie i Niezależne Osobistości (OLaNO) wygrał wczorajsze wybory parlamentarne na Słowacji. Według wyników z 99,9 proc. komisji wyborczych na to ugrupowanie zagłosowało 25 proc. wyborców. Rządzący dotąd lewicowy Smer-SD poparło 18,3 proc. głosujących.

 

Ruch OL’aNO (Obyčajní Ľudia a nezávislé osobnosti) powstał w 2010 r. jako organizacja społeczna. Jego członkowie startowali wówczas w wyborach parlamentarnych z list konserwatywnej partii Wolność i Solidarność (SaS). Zajmowali na jej listach ostatnie miejsca. Wówczas przedstawicielom OL’aNO udało się wywalczyć cztery mandaty w 150-osobowej Radzie Narodowej. 

Po wczorajszych (29 lutego) wyborach będzie to ugrupowanie (w 2011 r. przekształcone w regularną partię polityczną) będzie mieć prawdopodobnie 53 posłów. Smer-SD może zaś liczyć na 38 mandatów.

Na trzecim miejscu znalazła się głosząca konserwatywne i antyimigranckie hasła antysystemowa partia Sme Rodina (Jesteśmy Rodziną), którą poparło 8,2 proc. wyborców, co da jej 17 mandatów. Czwarta była nacjonalistyczna i skrajnie prawicowa Partia Ludowa Nasza Słowacja pod wodzą Mariana Kotleby – 8 proc. głosów i również 17 mandatów.

W Radzie Narodowej znajdzie się jeszcze konserwatywno-liberalna Wolność i Sprawiedliwość (SaS) z 6,2 proc. poparcia i 13 wywalczonymi mandatami oraz założona przez byłego prezydenta Andreja Kiskę centrowa partia Za Ludi (Na rzecz Ludzi) z poparciem na poziomie 5,8 proc. i z 12 mandatami.

Słowacja: Zabójstwo sprzed dwóch lat zmieni skład parlamentu?

Popełnione 2 lata temu morderstwo dziennikarza śledczego Jana Kuciaka i jego narzeczonej wciąż budzi wielkie emocje na Słowacji. Złość Słowaków bez wątpienia przełoży się na wyniki sobotnich wyborów parlamentarnych.

 

Sondaże przed wyborami wskazują na duży spadek poparcia dla rządzącej od 2012 …

Liberałowie poza parlamentem

Wielkimi przegranymi wyborów okazali się liberałowie. Koalicja dwóch ugrupowań – Postępowej Słowacji (PS) oraz Spolu (Razem) – nie przekroczyła progu wyborczego dla koalicyjnych list wyborczych, który wynosi na Słowacji 7 proc. Do wejścia do Rady Narodowej zabrakło jej zaledwie 0,04 proc. p.p. poparcia.

Jeszcze niedawno wydawało się, że partie liberalne zawojują słowacką scenę polityczną. Sojusz PS/Spolu triumfował wyraźnie w ubiegłorocznych majowych wyborach do Parlamentu Europejskiego. Tamten triumf wydarzył się na fali marcowego zwycięstwa w wyborach prezydenckich kandydatki tego właśnie obozu politycznego Zuzany Czaputovej.

Z parlamentu znikną także Ruch Chrześcijańsko-Narodowy (KDH), który uzyskał poparcie 4,7 proc. wyborców, nacjonalistyczna Słowacka Partia Narodowa (SNS), którą poparło 3,1 proc. oraz odwołująca się zarówno do Słowaków, jak i słowackich Węgrów partia Most-Hid, którą wybrało tylko 2 proc. wyborców. Po raz pierwszy od 1989 r. w słowackim parlamencie nie będzie żadnego ugrupowania reprezentującego mniejszość węgierską.

Słowacja: Pierwszy wyrok ws. zabójstwa dziennikarza śledczego

Pierwszy z oskarżonych o zorganizowanie i przeprowadzenie zabójstwa znanego dziennikarza śledczego Jana Kuciaka usłyszał wyrok. Zoltana Andrusko skazano na 15 lat więzienia. Proces pozostałej czwórki oskarżonych ciągle się toczy.

 

Sąd w Pezinku pod Bratysławą uznał Zoltana Andrusko za winnego udziału w …

Kara dla socjaldemokratów

Największym przegranym wyborów jest – mimo dotkliwej porażki liberałów – jednak Smer-SD. Partia ta rządzi Słowacją od 2006 r. z zaledwie dwuletnią przerwą w latach 2010-2012. Jeszcze kilka lat temu na socjaldemokratów chciało głosować nawet 40 proc. Słowaków. Ugrupowanie to jednak dziś większości ludzi na Słowacji kojarzy się z aferami korupcyjnymi i nadużywaniem władzy.

Przełomowym momentem było zabójstwo dziennikarza śledczego Jana Kuciaka w lutym 2018 r. Został on zastrzelony w swoim własnym domu wraz z narzeczoną Martiną Kusznirovą. Kuciak ujawnił wiele skandali korupcyjnych i podatkowych, a także powiązań między politykami partii rządzącej a biznesmenami. W ostatnim, opublikowanym już po jego śmierci reportażu opisał to jak bliscy doradcy premiera Roberta Fico osłaniają politycznie włoskich gangsterów wyłudzających na wschodniej Słowacji unijne dopłaty rolne.

O zlecenie zabójstwa oskarżony jest co prawda już wcześniej siedzący w areszcie z powodu innych zarzutów kontrowersyjny biznesmen Marian Koczner, o którym Kuciak pisał najwięcej, ale gniew słowackiego społeczeństwa uderzył głównie w rządzącą partię. Młody dziennikarz długo przed śmiercią otrzymywał groźby, ale słowackie państwo nie potrafiło zapewnić  mu bezpieczeństwa.

Przez Słowację przetoczyły się ogromne antyrządowe protesty, a premier Fico podał się do dymisji. Zastąpił go ówczesny wicepremier Peter Pellegrini. Dymisję złożyli również minister spraw wewnętrznych Robert Kaliniak oraz szefowie służb policyjnych. MSW stało się tak gorącym resortem, że szukanie następcy Kaliniaka trwało wiele tygodni, a jeden z jego następców podał się do dymisji po zaledwie kilku dniach urzędowania.

Słowacja: Ruszył proces ws. zabójstwa dziennikarza śledczego

W Pezinku pod Bratysławą rozpoczął się proces czwórki oskarżonych o zorganizowanie i przeprowadzenie zabójstwa dziennikarza śledczego Jana Kuciaka oraz jego narzeczonej. Sąd podtrzymał akt oskarżenia i wyznaczył kalendarz kolejnych rozpraw.

 

27-letni Jan Kuciak oraz jego narzeczona Martina Kusznirova zginęli od strzałów …

Kim jest prawodpodobny nowy premier Słowacji?

Lider partii OL’aNO i prawdopodobny przyszły premier Słowacji Igor Matovicz jeszcze w kampanii wyborczej nie ukrywał, że liczy na dotkliwą porażkę partii rządzącej. „Mieliśmy dwa cele – pokonać mafię Smeru i zabrać wyborców Marianowi Kotlebie. Jest już jasne, że nam się to wszystko udało. Ze Smer-SD nie będę rozmawiał o żadnej współpracy. Z mafią się nie rozmawia” – powiedział Matovicz po ogłoszeniu wstępnych wyników.

Zapowiedział, że rozmowy koalicyjne przeprowadzi z liderem parti Sme Rodina Borisem Kollarem. To ugrupowanie także mocno poprawiło swój wynik wyborczy w porówaniu z wyborami z 2016 r. „Wyniki pokazują, że Słowacy kazali nam posprzątać kraj” – stwierdził Matovicz.

Lider partii OL’aNO ma 46 lat i jest absolwentem zarządzania na Uniwersytecie Komeńskiego w Bratysławie. Pracował jako manager w spółce wydającej regionalne czasopisma. Od 2010 r. zasiada w Radzie Narodowej. Znany jest z krytyki słowackiego establishmentu i kreowania się na prospołecznego polityka „z ludzką twarzą”. Przez dużą część słowackich politologów uznawany jest za populistę. W wielu wypowiedziach ostro krytykuje korupcję.

Znany jest także z barwnych wystąpień medialnych. Kiedy forsował ustawowe zezwolenie na stosowanie w terapii uzależnień od narkotyków stosowania tzw. syntetycznej heroiny, przyszedł do studia telewizyjnego z workiem strzykawek, które rozsypał dookoła.

Słowacja: Były premier trafi do więzienia?

Robert Fico, który do marca 2018 r. pełnił funkcję szefa słowackiego rządu, znalazł się w opałach. Policja poinformowała o skierowaniu wobec niego wniosku do prokuratury o formalne postawienie mu zarzutów „pochwalania czynów karalnych” oraz „szerzenia nienawiści na tle etnicznym lub …