Portugalia: Wybory w kraju premiera iluzjonisty

Premier Portugalii António Costa / Zdjęcia via twitter @antoniocostapm

Reformy socjalne, zmniejszenie długu publicznego oraz trochę… szczęścia, stoją za sukcesem premiera António Costy. Ta mieszanka może doprowadzić rządzących Portugalią socjalistów do zwycięstwa w dzisiejszych (6 października) wyborach parlamentarnych – przekonuje Maciej Pawłowski analityk Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.

 

 

Światowa prasa przy okazji dzisiejszych wyborów parlamentarnych w Portugalii rozpływa się nad reformami dokonanymi w ciągu ostatniej kadencji rządu. Cztery lata mniejszościowego gabinetu Partii Socjalistycznej (PS) pod kierownictwem Antónia Costy to pasmo sukcesów, udanych reform gospodarczych i stabilizacji kraju (bez nacjonalizmów i migracji). Premierowi, nazywanemu przez niektórych wielkim iluzjonistą – ze względu na jego zdolności polityczne – nie przeszkadzają ani skandale, ani tragiczna w skutkach fala pożarów sprzed dwóch lat, zwraca uwagę Maciej Pawłowski analityk Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych (PISM), a przy odrobinie szczęścia jego ugrupowanie ma szansę na zdobycie samodzielnej większości w parlamencie – dodaje ekspert.

Portugalia, czyli o wymieraniu turystycznego eldorado

Ostatnie dni w Portugalii upływają pod znakiem protestów budżetówki oraz kryzysu rządowego. Jednak Portugalczyków, równie co sprawy bieżące, martwi fatalny stan gospodarki oraz niepokojące prognozy demograficzne.
 

Mniejszościowy rząd António Costy to jeden z nielicznych przykładów w UE – poza Hiszpanią, Rumunią, …

Ekonomia wg Antónia Costy

Partia Socjalistyczna rządzi choć wcale nie wygrała wyborów w 2015 r. Stało się tak na skutek niemożności zbudowania stabilnej koalicji po prawej stronie sceny politycznej i wsparciu otrzymanemu przez PS od Bloku Lewicy (BE) czy Unitarnej Koalicji Demokratycznej (PCP – sojuszu komunistów i radykalnych zielonych). W ciągu czterech lat António Costa stał się symbolem udanego reformowania kraju, do czego wydatnie przyczynia się aktywna polityka społeczna. A przecież jeszcze kilka lat temu Portugalia znajdowała się nad przepaścią – podłączona do kroplówki międzynarodowych instytucji finansowych (KE, MFW, EBC), przypomina Maciej Pawłowski z PISM.

Na początek garść statystyk: Zamiast cięć wydatków socjalnych i podwyżek podatków z czasów rządów prawicy, zwiększenie płacy minimalnej z 500 do 600 euro czy obniżenie VAT-u na produkty spożywcze z 23 do 13 proc. Costa obrał inną drogę niż poprzednicy – podkreśla analityk PISM-u – poprzez nakręcanie wzrostu gospodarczego przez wewnętrzną konsumpcję. To przynosi efekty, ale premier miał także trochę szczęścia, dodaje Maciej Pawłowski. Ostatnie lata to bowiem boom turystyczny w Portugalii, który przyczynia się do wzrostu zatrudnienia i PKB.

Portugalia chce ściągnąć z powrotem emigrantów

Socjalistyczny rząd Portugalii zapowiedział wprowadzenie programu specjalnych ulg podatkowych dla osób, które opuściły kraj w chwili wybuchu kryzysu finansowego, a teraz zdecydują się wrócić. Takie osoby mogą również otrzymać zwrot części kosztów podróży powrotnej, a także dopłatę do wynajmowania mieszkania.
 
Nowe …

Zarzuty o nepotyzm

Polityka nakręcania konsumpcji w połączeniu z ożywieniem gospodarczym w Europie przyniosła efekty: deficyt finansów publicznych spadł z 4,4 proc. do 0,5 proc. Dług obniżył się ze 129,8 proc. PKB do 116 proc., a bezrobocie spadło z ponad 12 proc. do 6,3 proc. Duży udział w tych sukcesach ma minister finansów Mário Centeno. Ekonomista ceniony na brukselskich korytarzach a od dwóch lat przewodniczący Eurogrupy.

Rządowi nie przeszkadzają żadne afery czy skandale, jak te dotyczące zarzutów o nepotyzm w związku z zasiadaniem w gabinecie Costy ministra pracy José Antónia da Silvy oraz jego córki Mariany Vieiry da Silvy, odpowiedzialnej za sprawy prezydium rządu i modernizacji administracji. Opozycja przypomina także o innym ministerialnym duecie: małżeństwie Any Pauli Vitorino (minister od spraw morskich) oraz szefa resortu spraw wewnętrznych Eduadro Cabrity. Jednak ani wspomniane kontrowersje, ani zarzuty o nieodpowiednią reakcję państwa podczas fali pożarów sprzed dwóch lat (zginęło wówczas ponad 100 osób) nie zmniejszają notowań socjalistów.

Bezrobocie w strefie euro najniższe od ponad 10 lat

Unijne biuro statystyczne Eurostat poinformowało, że stopa bezrobocia w strefie euro spadła w sierpniu tego roku do poziomu 7,4 proc. To najniżej od ponad dekady, czyli od maja 2008 r., gdy Europa zaczęła już odczuwać skutki kryzysu finansowego jaki wybuchł …

Krytyka opozycji

Partia Socjaldemokratyczna (PSD; wbrew pozorom to ugrupowanie chadeckie) oraz Partia Ludowa (CDS-PP) próbowały podczas kampanii wyborczej atakować rząd za niewydolny system służby zdrowia, transportu publicznego i infrastruktury – ogólnie rzecz biorąc braku inwestycji publicznych. Ponadto związki zawodowe (CGTP) wyprowadziły wiosną na ulicę nauczycieli niezadowolonych z powodu braku podwyżek. Costa przekonywał wówczas, że nie ma na nie środków, a ewentualna zgoda uruchomiłaby spiralę żądań innych grup zawodowych.

I rzeczywiście, za rządów Costy spadła liczba łóżek w szpitalach. Wzrosła jednak liczba zatrudnionych lekarzy, a obecne problemy służby zdrowia to skutek zaniedbań wielu poprzednich rządów – twierdzi Maciej Pawłowski. Premier (w przeszłości burmistrz Lizbony) jednak nie reaguje na krytykę opozycji i obiecuje znaczne przyspieszenie inwestycji publicznych, w tym m.in. rozbudowę metra, zakup nowego taboru dla komunikacji publicznej w największych miastach – Lizbonie i Porto. Costa zamierza także dokonać deregulacji zawodów, obniżyć CIT a także przyciągnąć start-upy, wymienia ekspert PISM-u. Wśród propozycji rządu nie brakuje także oferty dla rodzin, jak wsparcie w budowie mieszkań.

USA obłożyły cłami produkty z UE

Stany Zjednoczone opublikowały listę produktów z Unii Europejskiej, które obłożone zostaną cłami odwetowymi. To efekt zwycięstwa jakie USA odniosły nad UE na forum Światowej Organizacji Handlu (WTO) w sporze dotyczącym dotacji dla koncernu Airbus.
 

Biuro amerykańskiego Przedstawiciela ds. Handlu Roberta Lighthizera …

Europejska Portugalia

Jak pozycjonuje się Portugalia Costy na arenie europejskiej? Maciej Pawłowski podkreśla, że Lizbona wspiera w Brukseli inicjatywy Hiszpanii i Francji dotyczące polityki migracyjnej czy klimatu. Costa ma dobre osobiste relacje zarówno z premierem Pedro Sanchezem, jak i prezydentem Emmanuelem Macronem. Lizbona opowiada się także za oddzielnym budżetem strefy euro, zwiększeniem nakładów na politykę rolną czy spójności – wylicza analityk PISM.

Jak zauważa Maciej Pawłowski, Portugalia wysunęła ciekawą z polskiego punktu widzenia propozycję utworzenia Funduszu na rzecz Przemian Środowiska. Ma on służyć wsparciu firm (głównie małych i średnich przedsiębiorstw) w procesie dekarbonizacji gospodarek. Stanowi to interesujące pole do budowania mostów między Lizboną a Warszawą. Ponadto, Portugalia opowiada się za nieco innym podejściem Komisji w stosunku do państw członkowskich, postulując m.in. nagradzanie państw z niskim deficytem (w Portugalii 0,5 proc.) w miejsce karania.

Estonia: Zero emisji do 2050 r.

Zmniejsza się liczba państw, które blokują zapis o osiągnięciu neutralności klimatycznej przez UE do 2050 r. Polskę, Czechy i Węgry opuściła właśnie Estonia.
 

 

Znaczna większość państw członkowskich zgodziła się w czerwcu br. na sformułowanie w konkluzji szczytu UE w Brukseli celu …

Wyborcza arytmetyka

Maciej Pawłowski podkreśla, że najważniejszym pytaniem wyborczej niedzieli jest niepewność o to czy socjalistom uda się zdobyć większość w Zgromadzeniu Republiki. António Costa przekonuje, że większość parlamentarna zapobiegnie blokadzie prac legislacyjnych i za przykład podaje polityczny klincz w sąsiedniej Hiszpanii. Partia Socjalistyczna z 37 proc. głosów może liczyć na 108-116 miejsc w 230-osobowym parlamencie (PS zdobyła 86 mandatów w 2015 r.), a więc może jej zabraknąć kilku lub kilkunastu głosów do zdobycia większości bezwzględnej.

W przypadku niepowodzenia socjaliści mogą liczyć – pomimo krytyki niektórych posunięć – na głosy Bloku Lewicy z 10 proc. poparciem dającym 16-18 miejsc. Rządu najprawdopodobniej nie poprą komuniści, wypominający Coscie zbyt mało progresywną politykę. Istnieje jeszcze możliwość utworzenia gabinetu z ekologami z ugrupowania Ludzie-Zwierzęta-Przyroda (PAN). W wyborach do Parlamentu Europejskiego zdobyli oni 5,1 proc. głosów. Teraz ich poparcie waha się między 4-4,5 proc. Szacunki dają zielonym 4 mandaty, które mogą okazać się wystarczające – konkluduje Maciej Pawłowski.

Dokąd zmierza Kosowo po wyborach?

Dzisiejsze wybory (6 października) do parlamentu Kosowa, będą piątymi od czasu ogłoszenia niepodległości. Proces wyborczy jest okazją do refleksji nad sytuacją gospodarczą, wszechobecną korupcją i relacjami z Serbią – zwraca uwagę Marta Szpala z Ośrodka Studiów Wschodnich.
 

 

Kiedy w 2008 roku …