Obchody 41. rocznicy Porozumień Sierpniowych. Premier: „To była niesamowita erupcja wolności i solidarności”

Iluminacja na fasadzie Pałacu Prezydenckiego z okazji 41 rocznicy podpisania porozumień sierpniowych, źródło Marek Borawski KPRP

Iluminacja na fasadzie Pałacu Prezydenckiego z okazji 41 rocznicy podpisania porozumień sierpniowych, źródło Marek Borawski KPRP

Wczoraj w Gdańsku odbyły się rocznicowe uroczystości zorganizowane przez władze regionu i Europejskie Centrum Solidarności z udziałem m.in. byłego prezydenta i legendarnego przywódcy “Solidarności” Lecha Wałęsy. Z kolei po południu w obchodach zorganizowanych przez władze krajowe z NSZZ „Solidarność” uczestniczył premier Mateusz Morawiecki.

 

Natomiast urzędujący prezydent Andrzej Duda obchodził tę rocznicę nie w Gdańsku, gdzie porozumienia były wtedy podpisywane, ale oddzielnie – w Hucie Warszawa w Warszawie.

Wałęsa: Zniszczą kompletnie nasze zwycięstwo

“Czuliśmy wielkie zwycięstwo, więc trzeba o tym pamiętać, trzeba dziękować tym, którzy w tym uczestniczyli. Trzeba też widzieć, że tamte zdarzenia kończyły wielką epokę podziału Polski, Europy i świata – na bloki, na granice, na państwa. Technologia, którą zbudowaliśmy wymagała większych struktur i to ona zmuszała nas do walki, by usunąć bariery w kierunku rozwoju”, przypominał w Gdańsku były prezydent Lech Wałęsa.

Nawiązując natomiast do teraźniejszości przyznał, że w czasie prezydentury jemu też przeszkadzało wiele instytucji, ale – jak podkreślił –  do głowy mu nie wpadło, by je likwidować. “A oni, teoretycy, wpadli na pomysł: co przeszkadza – to usuwać. Na razie mieli zamiar tylko jedną rzecz usunąć, tylko z tym usuwaniem to jest tak, że jak jedno usuniesz, to musisz drugie usuwać i tak usuwają, aż zniszczą kompletnie nasze zwycięstwo”, ostrzegł legendarny przywódca “Solidarności”.

W gdańskich obchodach rocznicowych uczestniczyli również m.in. Bogdan Lis, Bożena Rybicka-Grzywaczewska, prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz oraz marszałek woj. pomorskiego Mieczysław Struk. W tych uroczystościach uczestniczyła również wiceszefowa KE Věra Jourová.

Dziś 40. rocznica podpisania Porozumień Sierpniowych

Uczestnicy wydarzeń sprzed 40 lat są podzieleni w kwestii dziedzictwa ówczesnej “Solidarności”: jedni twierdzą, że są dwie i to przeciwstawne, a drudzy – że jest to jedna i ta sama “Solidarność”. Jubileuszowe obchody organizują: rząd, samorząd Gdańska, ECS i IPN. 

Jourová: Wtedy w Gdańsku zaczął się kruszyć blok wschodni 

“Nie mam wątpliwości, że wydarzenia sierpnia osiemdziesiątego roku zapisane są już na zawsze nie tylko w historii Polski, ale także całej Europy”, oświadczyła we wtorek w Gdańsku wiceszefowa KE Věra Jourová. Podkreśliła, że blok wschodni zaczął się kruszyć w tym  mieście, bo właśnie tu “polscy stoczniowcy wyjęli pierwszą cegłę z Muru Berlińskiego”.

“Te wydarzenia doprowadziły do zniesienia podziału Europy. Dzisiejsza Europa, dzisiejsza Unia, nie byłaby takie, jakie są, bez Gdańska, bez Polski i bez wydarzeń z sierpnia 1980 r.”,  powiedziała unijna komisarz po polsku (dużą część swojego wystąpienia wygłosiła właśnie w naszym języku).

Przyznała też, że dla niej, jako Czeszki, Solidarność pozostaje do dziś wielką inspiracją. “Spoglądam w przeszłość, bo wiedza o niej, pomaga w podejmowaniu trafnych decyzji na przyszłość. Chciałabym, by wydarzenia, które miały początek w Polsce, nie zostały zapomniane i ciągle przypominały jak cenna dla człowieka jest wolność wyboru”, podkreśliła Jourová.

Premier:  To była niesamowita erupcja wolności i solidarności

Premier Mateusz Morawiecki podkreślił w swoim wystąpieniu w czasie rocznicowych uroczystości zorganizowanych w Gdańsku przez władze krajowe wspólnie z NSZZ „Solidarność”, że „Solidarność” powstała “wielkim wysiłkiem poprzednich pokoleń: robotników, inteligentów, studentów, rolników, którzy walczyli na najróżniejszych barykadach”. “Oczywiście ’56, ’68, ’70, ale chyba najbardziej bezpośrednią iskrą były wielkie protesty robotnicze 1976 roku i to, co po nich nastąpiło”, ocenił premier.

Według niego “protesty lipcowe i Sierpień 80’ to niesamowita erupcja wolności i solidarności”. “Ideały Solidarności były i są ponadczasowe, bo to właśnie z ideałów Solidarności wynika to, że dziś wiemy, że stawianie wobec siebie dobra osobistego i wspólnego to fałszywa alternatywa. Dobro wspólne i jednostki są ze sobą bardzo bezpośrednio splecione”, oświadczył wczoraj w Gdańsku.

Zdaniem szefa rządu chociaż zawarte wtedy porozumienie “wielu wydawało się naiwne”, to jednak “oddawało i oddaje coś więcej – wielką wartość porozumienia, której nośnikiem jest Solidarność i ideały, które wraz z Solidarnością pielęgnujemy”.

W rocznicę podpisania Porozumień Sierpniowych Morawiecki podziękował też tym z ówczesnej strony rządowej, którzy zrozumieli, że powinno ono mieć trwały charakter. “21 postulatów sierpniowych zostało wyrytych nie w kamieniu, ale przede wszystkim w naszych sercach. Postulaty były czymś więcej niż tylko żądaniami społecznymi, gospodarczymi czy politycznymi. Te ponadczasowe idee doprowadziły Polskę do niepodległości”, podkreślił szef rządu.

Apelował ponadto o porozumienie ponad podziałami. “W coraz trudniejszych okolicznościach geopolitycznych porozumienie i polska Solidarność są znów niezwykle potrzebne. Wierzę, że my – Polacy – chcemy i potrafimy takie porozumienie zbudować!”, powiedział Mateusz Morawiecki.

Od dziś w Brukseli Esplanada "Solidarności 1980"

"Jestem zaszczycony, że promenadzie przy Parlamencie Europejskim w Brukseli mogę nadać nazwy poświęcone związkowi zawodowemu Solidarność, który przyczynił się do obalenia komunizmu i powtórnego zjednoczenia kontynentu oraz Simone Veil, byłej przewodniczącej Parlamentu Europejskiego i byłej więzień niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego …

Prezydent: To był wspaniały triumf wolności i solidarności

“Mam ten zaszczyt, że mogę dziś oddać hołd robotnikom Sierpnia 1980 r., którzy tutaj, w Hucie Warszawa, ale i w całej Polsce zażądali praw dla ludzi pracy, elementarnej realizacji zobowiązań międzynarodowych”, mówił Andrzej Duda w Hucie Warszawa.

Prezydent podkreślił, że wielki strajk, który trwał latem 1980 roku, zmienił Polskę, a najbardziej ten sierpniowy. Przypomniał przy tym “o polskich sierpniach wielkiego przełomu i walki o wolność”: o sierpniu 1920 roku, czyli Bitwie Warszawskiej, która odwróciła losy wojny przeciwko bolszewikom; o sierpniu 1944 roku, o Powstaniu Warszawskim – “wielkim zrywie do wolności, w pragnieniu odrodzenia niepodległej ojczyzny”, i o sierpniu kolejnego pokolenia – właśnie w 1980 roku. “Nie byłoby pewnie dziś wolnej Polski, gdyby nie wszystkie te trzy sierpnie. Każdy z nich ma swoją niezwykłą historyczną wartość”, powiedział Andrzej Duda dziękując wszystkim, “którzy tę wartość w sierpniu 1980 roku napisali”.

W przesłaniu do uczestników i organizatorów obchodów prezydent podkreślił natomiast, że  wydarzenia sierpniowe “były wspaniałym triumfem wolności i solidarności, dwóch ideałów tworzących rdzeń polskiego etosu narodowego i państwowego”. Przypomniał także, że protestowało wtedy  ponad 700 tys. pracowników z niemal 700. zakładów w prawie całym kraju.

“Jestem przekonany, że dziedzictwo sierpnia 1980 roku jest i pozostanie dla nas cenną inspiracją. Niech wolnościowy, braterski, na wskroś polski duch tamtych pamiętnych wydarzeń towarzyszy nam na co dzień. A szczególnie w chwilach, gdy razem decydujemy o losie Rzeczypospolitej”, zakończył Andrzej Duda.

Buzek: 30-lecie "Solidarności" rocznicą radosnego, wspaniałego wydarzenia

„Przeżywamy rocznicę radosnego, wspaniałego wydarzenia” – dodał były premier oceniając, że „niewiele jest takich wydarzeń w naszej trudnej historii”. „To dla mnie wielki zaszczyt, że mogę stanąć przed wami ponownie tutaj na zjeździe mojej Solidarności” – podkreślił Buzek, który wcześniej …

Krzywonos: Nie widzę różnicy między sierpniem 2021 a sierpniem 1980

“W 1980 r. walczyliśmy o wolność, niezależność prasy i godność. Dzisiaj nadal walczymy o te same rzeczy”, powiedziała Onetowi Henryka Krzywonos, jedna z osób, która przyczyniła się do zwycięstwa strajkujących w gdańskiej stoczni. W jej ocenie “to wszystko się powtarza”.

“Nie patrzyliśmy, kto skąd przychodzi. Wszyscy byliśmy razem. Każdy miał swoje postulaty. Ludzie chcieli wolnych związków zawodowych, wolności słowa i szacunku. To były spójne życzenia, które później znalazły się wśród 21 postulatów”, wspominała opozycjonistka w czasach PRL i sygnatariuszka Porozumień Sierpniowych. Dziś posłanka KO jest zdania, że “jesteśmy w trudnej sytuacji” i “musimy coś zmienić”. “Nie mówię, żeby wychodzić na ulicę, bo to też nie jest dobre”, zastrzegła.

Porozumienia Sierpniowe

41 lat temu władze PRL zgodziły się zrealizować 21 postulatów (w tym utworzenie niezależnych, samorządnych związków zawodowych, nazwanych później Solidarność) strajkujących robotników kończąc wielomiesięczne strajki, które miały miejsce w różnych miejscach kraju. Dzień ten został ustanowiony Dniem Solidarności i Wolności obchodzonym co roku 31 sierpnia, który ma służyć upamiętnieniu wydarzeń z sierpnia 1980 roku.

Wydarzenia te okazały się być jednym z przełomowych momentów w historii nie tylko Polski, ale całej Europy. Stanowiły bowiem początek zmian ustrojowych na naszym kontynencie, a ich konsekwencją było nie tylko kolejne porozumienie zawarte przy Okrągłym Stole, ale również  m. in. upadek muru berlińskiego, symbolu zimnej wojny i podziału Niemiec (runął po niemal 28 latach w nocy z czwartku 9 listopada na piątek 10 listopada 1989 r.)