Polska wyłamała się z jednolitego frontu UE ws. brexitu?

By Jonathan Rolande via Flickr

Szef polskiego MSZ Jacek Czaputowicz zaproponował ograniczenie tzw. backstopu na granicy Wielkiej Brytanii z Irlandią do pięciu lat. Irlandzki minister spraw zagranicznych Simon Coveney odniósł się do tego pomysłu krytycznie, a brytyjska premier Theresa May zapowiedziała, że przyjrzy się propozycji.

 

Natomiast brytyjskie i irlandzkie media uznały wypowiedź polskiego ministra za „wyłamanie się z linii UE” ws. Irlandii i ujawnienie wewnątrzunijnych podziałów.

Czaputowicz proponuje ograniczenie  backstopu do pięciu lat

W opublikowanym w poniedziałek wywiadzie dla „Rzeczypospolitej” Jacek Czaputowicz powiedział, że gdyby Irlandia zwróciła się do UE o ograniczenie backstopu – czyli mechanizmu awaryjnego dla Irlandii Północnej – do „powiedzmy pięciu lat”, to impas w negocjacjach ws. brexitu byłby przezwyciężony. Szef polskiej dyplomacji przyznał przy tym, że byłoby to co prawda mniej korzystne dla Irlandii, ale i tak korzystniejsze niż wyjście Wielkiej Brytanii z UE bez umowy.

Brexit: Co dalej?

Odrzucenie przez Izbę Gmin projektu umowy brexitowej między Wielką Brytanią a Unią Europejską skomplikowało proces opuszczania przez Brytyjczyków UE. Istnieje teraz kilka – mniej lub bardziej prawdopodobnych – scenariuszy.
 
1. Brexit bez umowy, czyli tzw. no-deal brexit
To bardzo prawdopodobny rozwój wydarzeń. …

Proszony później przez dziennikarzy w Brukseli o potwierdzenie propozycji Czaputowicz przyznał, że rozmawiał o tym zarówno z ministrem spraw zagranicznych  Irlandii Simonem Coveney`em, jak i z szefem brytyjskiej dyplomacji Jeremym Huntem. “Myślę, że mogłoby to być jednym z rozwiązań i powinno być przedyskutowane przez UE” – powiedział. Zastrzegł jednak, że nie wie, czy Irlandia jest gotowa taką propozycję przyjąć. “Ale myślę, że mogłoby to odblokować dalsze negocjacje” – dodał

Coveney: To propozycja z grudnia i niezgodna ze stanowiskiem Irlandii

Tymczasem szef irlandzkiego MSZ odniósł się do pomysłu Czaputowicza krytycznie. “Wyraziłem się bardzo jasno, że ograniczenie czasowe tej reasekuracji, a więc backstopu, ostatecznie oznacza, że to wcale nie jest backstop” – powiedział Coveney. “Nie sądzę, aby odzwierciedlało to myślenie Unii w odniesieniu do umowy o brexicie” – ocenił. Irlandzki minister przypomniał też, że polski minister mówił o tej kwestii już podczas swojej grudniowej wizyty w Dublinie.

Coveney przyznał, że rozumie, iż w związku z tym, że bardzo wielu Polaków mieszka w Irlandii i Wielkiej Brytanii Czaputowicz stara się znaleźć rozwiązania dla brexitu. “Uważam jednak, że to (główny negocjator UE ds. brexitu) Michel Barnier, (szef KE) Jean-Claude Juncker, (szef Rady Europejskiej) Donald Tusk mówią w imieniu Unii Europejskiej” – podkreślił zaznaczając, że jest to również stanowisko Irlandii.

Reakcje na głosowanie w Izbie Gmin nad umową brexitową

Głosowanie w Izbie Gmin nad projektem umowy regulującej warunki brexitu było bacznie obserwowane w wielu europejskich stolicach. W komentarzach dominuje nadzieja, że uda się jeszcze wypracować porozumienie między Wielką Brytanią a UE.
 

Jako jeden z pierwszych na wynik głosowania w Izbie …

Wtórował mu minister spraw zagranicznych Niemiec Heiko Maas. “Zgadzam się całkowicie z moim irlandzkim kolegą, który już ogłosił, co o tym sądzi” – powiedział dziennikarzom w Brukseli. Wezwał przy tym 27 pozostałych państw członkowskich UE do jedności w tej sprawie.

May się przyjrzy

Tymczasem brytyjska premier Theresa May zapowiedziała, że „przyjrzy się dokładniej” sugestiom szefa polskiej dyplomacji dla Irlandii Północnej. “Zawsze dobrze współpracowaliśmy z polskim rządem w tej i innych kwestiach w ramach Rady Europejskiej” – przypomniała i zapewniła, że po wyjściu z UE nadal chce “kontynuować tak bardzo bliskie relacje z Polską”.

Wielka Brytania: Przygotowania na wypadek brexitu bez umowy

Rząd brytyjski wzmaga przygotowania na wypadek opuszczenia Unii Europejskiej bez umowy rozwodowej. Wśród planów znalazło się m.in. postawienie w stan gotowości oddziału wojska, który miałby szybko rozwiązywać ewentualne kłopoty logistyczne i transportowe.
 
Do brexitu zostało równo 100 dni. Wielka Brytania opuści …

Media: “Polski rząd się wyłamał”

„Irish Independent” w głównym artykule na ten temat w serwisie internetowym napisał, że „taki rozwój wydarzeń poważnie zmartwi urzędników w Dublinie”, a słowa szefa MSZ „podkopują” składane przez innych unijnych liderów deklaracje solidarności z Irlandią. W podobnym tonie zareagował „Irish Times”, uznając, że postawa polskiego ministra „będzie postrzegana jako odejście od jedności 27 państw członkowskich w sprawie backstopu”.

Również brytyjski „The Telegraph” na swojej strony internetowej zauważył, że wypowiedź Czaputowicza wskazuje na rosnące obawy unijnych liderów przed zmuszaniem Wielkiej Brytanii do zaakceptowania backstopu. Może to bowiem “doprowadzić do wyjścia z UE bez umowy, paradoksalnie tworząc twardą granicę, na której uniknięcie to rozwiązanie miało pozwolić”.

Gazeta przypomina przy tym, że polski minister ds. europejskich Konrad Szymański już we wrześniu wyrażał obawy dotyczące doprowadzenia do bezumownego brexitu przez brak porozumienia ws. Irlandii. „Było to natychmiast skontrowane przez stanowiące rdzeń (UE) kraje wagi ciężkiej, jak Francja, Holandia i Niemcy” – podkreśla brytyjski dziennik zwracając jednak uwagę, że  „to pierwszy raz, kiedy polski rząd publicznie wyłamał się wobec innych państw UE w sprawie kłopotliwej kwestii backstopu”. Także „The Guardian” uznał, że słowa polskiego ministra są „wyraźnie oderwane od reszty bloku (UE)” i przypomniał, że Polska „pozostaje w sporze z KE ws. reformy sądownictwa”.

Zagrożenie tzw. twardą granicą między Irlandią Północną i Irlandią

Kontrowersyjny mechanizm awaryjny dla Irlandii Północnej (tzw. backstop)  zakłada, że w razie braku innego porozumienia z UE Zjednoczone Królestwo będzie zmuszone do pozostania w unii celnej i w części regulacji dotyczących wspólnego rynku UE, co może doprowadzić do utworzenia tzw. granic regulacyjnych między Wielką Brytanią a wchodzącą w jej skład Irlandią Północną. Taki mechanizm uchroniłby granicę między Irlandiami przed zamknięciem, a w efekcie również przed groźbą destabilizacji procesu pokojowego na wyspie, uregulowanego porozumieniem wielkopiątkowym z 1998 roku.

Brytyjska Izba Gmin odrzuciła bowiem w zeszłym tygodniu wynegocjowany przez rząd Theresy May z UE projekt umowy wyjścia Wielkiej Brytanii ze Wspólnoty. Jeśli nie uda się zyskać większości dla umowy proponowanej przez May lub jakiegokolwiek innego rozwiązania, to o północy z 29 na 30 marca, na mocy art. 50 traktatu o UE, Zjednoczone Królestwo automatycznie “wypadnie” ze Wspólnoty bez żadnej umowy.

Wśród możliwych scenariuszy wyjścia z impasu – poza bezumownym brexitem – rozważane są: powtórzenie głosowania w parlamencie po uzyskaniu dalszych zapewnień politycznych ze strony UE, przedłużenie procedury wyjścia ze Wspólnoty na mocy art. 50 traktatu, organizacja drugiego referendum lub rozpisanie przedterminowych wyborów parlamentarnych.

Szczyt UE: Nie będzie nowych negocjacji na temat brexitu

Przywódcy 27 państw członkowskich potwierdzili na szczycie w Brukseli, że nie ma mowy o ponownym otwarciu negocjacji między UE a Wielką Brytanią. Dali jednak oficjalne gwarancje, że budzący spory na Wyspach tzw. mechanizm awaryjny dla Irlandii Północnej będzie tymczasowy, a …