USA: Joe Biden podpisał pierwsze rozporządzenia / AKTUALIZACJA

USA, Joe Biden, Donald Trump, wybory, ambasador, Janusz Reiter

Joe Biden Foto via flickr [jlhervàs]

Kilka minut przed południem czasu wschodnioamerykańskiego (ok godz. 18:00 w Polsce) w środę (20 stycznia) Joe Biden został zaprzysiężony jako 46. prezydent Stanów Zjednoczonych. Demokrata podpisał już pierwsze rozporządzenia.

 

 

  • Podczas pierwszej konferencji prasowej po inauguracji nowego prezydenta główny epidemiolog USA Anthony Fauci rozmawiał z dziennikarzami o zmianie, która nastąpi teraz w postrzeganiu pandemii przez administrację. Przyznał, że zgadzają się z Joe Bidenem, co do potrzeby “przejrzystej, otwartej i uczciwej” komunikacji z Amerykanami w sprawie koronawirusa. “Wszystkie nasze działania będą oparte na nauce” – stwierdził Fauci. Poprzedni prezydent Donald Trump nie liczył się ze zdaniem swojego doradcy oraz ignorował zasięg pandemii.
  • Prezydent Joe Biden zaczął koordynować wysiłki federalne mające na celu walkę z pandemią COVID-19 już w pierwszym dniu urzędowania. Rozporządzenie podpisane dziś przez Bidena ustanowia specjalną komisję, która będzie pracowała nad przyspieszenia testów w kierunku koronawirusa, rozwiązaniem problemu niedoborów dostaw, ustanowieniem protokołów dla podróżujących i skierowaniem pomocy dla najbardziej dotkniętych społeczności mniejszościowych.
  • Brytyjski dziennik „Daily Mail” poinformował, że prezydent Joe Biden usunął z Gabinetu Owalnego popiersie Winstona Churchilla i zastąpił je wizerunkami pastora Martina Luthera Kinga oraz Rosy Parks, którzy walczyli z segregacją rasową.
  • Joe Biden podczas wideorozmowy zaprzysiągł swoich przyszłych współpracowników. Przyznał, że mają dużo pracy przed sobą, ale wierzy w nich, bo wie że są oddani państwu. Jednocześnie zaznaczył, że oczekuje od nich pokory i przyzwoitości, ponieważ tych wartości w ostatnim czasie brakowało. “Jeśli kiedykolwiek usłyszę, że nie traktujecie swoich kolegów z szacunkiem, obiecuję wam, że od razu was zwolnię” – ostrzegł prezydent Biden.
  • Podczas specjalnego programu “Celebrating America” trzej byli prezydenci Stanów Zjednoczonych skomentowali inaugurację, mówiąc o znaczeniu pokojowego przekazania władzy i potrzebie jedności. “Musimy słuchać nie tylko osób, z którymi się zgadzamy, ale też tych, z którymi się różnimy”- powiedział Barack Obama. 44. prezydent zwrócił się także do Joe Bidena słowami: “Joe, jestem z ciebie dumny”. Podobnie jak George Bush: “Panie prezydencie (….) pana sukces jest naszym sukcesem”. Bill Clinton stwierdził, że jest to nowy początek – teraz Biden poprowadzi kraj, a naród jest gotowy pójść za nim.
  • Około godz. 12:00 czasu lokalnego (18:00 czasu polskiego) w środę (20 stycznia) Joe Biden złożył przysięgę. Od wczoraj jest on 46. prezydentem USA.
  • Zapis kilkugodzinnych uroczystości w Waszyngtonie można obejrzeć np. tutaj ⇓
  • Kończymy relację na dziś! Rano EURACTIV.pl przybliży realpolitik nowej administracji Bidena, czyli plany w polityce zagranicznej USA kandydata na sekretarza stanu Antonego Blinkena. Będzie m.in. o Chinach, Ujgurach, Izraelu i nie tylko. Sylwetkę Blinkena prezentujemy tutaj.O następcy Mike’a Pompeo mówi się „Amerykanin w Paryżu”. Polecamy lekturę!
  • Rano odnotujemy także pierwszą decyzję Joego Bidena ws. paryskiego porozumienia klimatycznego. To była jedna z obietnic wyborczych prezydenta USA.
  • Sądząc po pożegnaniu przez Gretę Thunberg Donalda Trumpa można w ciemno założyć, że decyzja Bidena ws. porozumienia klimatycznego z 2015 r. przypadnie szwedzkiej aktywistce klimatycznej do gustu.

  • 100 dni Bidena. Nowy prezydent ma wezwać wszystkich Amerykanów do noszenia masek ochronnych przez pierwsze 100 dni jego prezydentury. Już wcześniej Biden zapowiedział, że jego celem jest zaszczepienie w tym okresie 100 milionów Amerykanów.
  • Całe przemówienie Joego Bidena TUTAJ (po angielsku).
  • A w ten sposób w Senacie przywitano wiceprezydent Kamalę Harris.

  • Premier Izraela Beniamin Netanjahu jako jeden z nielicznych na świecie nie zapomniał podziękować Donaldowi Trumpowi za 4 lata jego rządów. Trudno się dziwić. Polityka Waszyngtonu w ostatnich latach była wyraźnie proizraelska. USA uznały m.in. Jerozolimę za stolicę Izraela oraz doprowadziły do unormowania relacji państw arabskich z państwem żydowskim. TUTAJ wyjaśniamy dokładnie rolę USA w bliskowschodniej układance. Być może Trump doczeka się docenienia wysiłków na tym polu za kilka-kilkanaście lat?

  • Ale w imię przysłowia le roi est mort, vive le roi!; Netanjahu nie zapomniał o gratulacjach dla duetu Biden-Harris. Biorąc pod uwagę liczbę udostępnień i polubień dla obu postów (stan na 2:15 w nocy w czwartek), to Trump wzbudza cieplejsze uczucia wśród Izraelczyków – a w każdym razie śledzących aktywność premiera Izraela na Twitterze.

  • Joe Biden podpisał w środę w Gabinecie Owalnym dokładnie 17 rozporządzeń. Dotyczą one m.in. polityki wobec epidemii koronawirusa, klimatu i imigracji. Dziewięć dokumentów dotyczy wycofania lub zmiany decyzji podjętych przez Donalda Trumpa. Biden wstrzymał fundusze na budowę muru na granicy z Meksykiem oraz proces wycofywania USA ze Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Wśród dokumentów znajduje się tekst znoszący zakaz podróży do USA dla obywateli siedmiu muzułmańskich krajów.
  • Epistolografia wiecznie żywa. Donald Trump zerwał z tradycją i nie był obecny na uroczystości zaprzysiężenia swojego następcy, jednak 45. prezydent USA dopełnił innej tradycji. Zostawił swojemu następcy… list. Znalazł się on na biurku w Gabinecie Owalnym. Treść listu nie została opublikowana. Poprzez pozostawienie noty dla swojego następcy Trump kontynuuje tradycję zapoczątkowaną w 1989 r. przez ustępującego ze stanowiska prezydenta Ronalda Reagana. Opuszczając Biały Dom Reagan zostawił w nim list dla swojego następcy – George’a H.W. Busha. 
  • Album rodzinny. Nowy prezydent USA ma po matce irlandzkie korzenie, po ojcu – francuskie, angielskie i irlandzkie. Joe Biden ma na drugie imię Robinette. To pozostałość po francuskich przodkach, a dokładnie to nazwisko panieńskie jego babci, jak sam przyznał w 2008 r. Imię Robinette padło z ust Bidena w trakcie składania przysięgi w środę przed Kapitolem. Prezydent Francji Emmanuel Macron posiada z kolei tradycyjne „drugie” imiona: Jean-Michel Frédéric.
  • Tak jak pisaliśmy wcześniej, wiceprezydent Kamala Harris formalnie przyjęła przysięgę w środę (20 stycznia) po południu od trzech nowych senatorów, zaledwie parę godzin po jej własnej inauguracji na nowy urząd. Oznacza to, że Demokraci oficjalnie przejmują kontrolę nad Senatem po raz pierwszy od czasu, gdy stracili izbę w wyborach w 2014 r.
  • Na początku tego miesiąca Georgia wybrała dwóch Demokratów – wielebnego Raphaela Warnocka i Jona Ossoffa – do Senatu USA, co pozwoliło zmienić układ sił w izbie wyższej Kongresu. Trzecim nowym senatorem jest Alex Padilla, były sekretarz stanu Kalifornii powołany do Senatu przez demokratycznego gubernatora Gavina Newsoma. Zastąpił on… Kamalę Harris.

Z cyklu: gratulacje z całego świata; tym razem szef Światowej Organizacji Zdrowia (WHO)
Tedros Adhanom Ghebreyesus.

  •  Poniżej dostępny jest zapis z pierwszego briefingu prasowego w trakcie kadencji nowego prezydenta USA. W roli głównej rzeczniczka Białego Domu Jen Psaki.

  • Joe Biden nie traci czasu. Prezydent USA podpisał pierwsze rozporządzenia w trakcie swojej 4-letniej kadencji. Dotyczą one m.in. powrotu USA do porozumienia klimatycznego z Paryża z 2015 r. oraz noszenia masek ochronnych w budynkach federalnych. Powrót do porozumienia klimatycznego to odwrócenie decyzji Donalda Trumpa z 2017 r. A to – jak zapewniali – współpracownicy Bidena dopiero początek.
  • Dziś wiceprezydent Kamala Harris odebrała przysięgę od trójki nowych senatorów. Dwoje z nich to zwycięzcy niedawnej wyborczej dogrywki w Georgii. Senatorami z tego stanu zostali Raphael Warnock Jon Ossoff. Ich wygrana daje Demokratom większość w Senacie. Demokraci kontrolują także Izbę Reprezentantów. TUTAJ piszemy o tym jak sukces w Georgii może przełożyć się na proces legislacyjny w USA. Joe Biden ma przed sobą dwa lata spokojnych rządów.
  • Sukcesu Demokratów w Georgii nie byłoby bez Stacey Abrams. Kim jest kobieta, która pomogła wygrać Demokratom i zapewniła im przewagę w Senacie? 
  • Z cyklu: gratulacje z całego świata; tym razem premier Wielkiej Brytanii Boris Johnson. 

  • Oczy całego świata były dziś zwrócone na wystąpienie 46. prezydenta USA, ale nie brakuje głosów, że to 22-letnia poetka Amanda Gorman „skradła show” Joemu Bidenowi. Gorman odczytała przygotowany specjalnie na te okazję utwór „Wzgórze, na które się wspinamy” (ang. „The Hill We Climb”), który napisała pod wpływem szturmu na Kapitol 6 stycznia. „Bycie Amerykaninem to coś więcej niż dziedziczona przez nas duma. To przeszłość, w którą wchodzimy i to, jak ją naprawiamy”, mówiła Gorman. „Odbudujemy się, pogodzimy i ozdrowiejemy”, wybrzmiały przed Kapitolem słowa wiersza. Poniżej można obejrzeć całe wystąpienie Gorman (via „The Guardian”). Czy w przyszłości poetka otrzyma Nagrodę Nobla z literatury, jak jej rodaczka Louise Glück w 2020 r.?
  • Do gratulacji, które napływają z całego świata dla Joego Bidena dołączył także „Trump tropików” – określany tym mianem ze względu na styl uprawiania polityki oraz dobre relacje z Donaldem Trumpem – czyli prezydent Brazylii Jair Bolsonaro.

  • A tak według dziennikarki CNN Betsy Klein ma prezentować się kalendarz Joego Bidena na kolejne dni. Będzie się działo!

  • Niemal połowa miejsc w administracji Joego Bidena zajmą kobiety. To historyczne osiągnięcie jeśli chodzi o liczbę pań w gabinecie amerykańskiego prezydenta. Jak wyliczył francuski „Le Monde” kobiety będą stanowiły 45,8 proc. składu gabinetu Bidena, tyle samo, co przedstawiciele mniejszości etnicznych. W pierwszej kadencji Obamy i Trumpa liczby te wynosiły odpowiednio: 33,3 proc. i 16,7 proc. w przypadku kobiet oraz 41,7 proc. i 12,5 proc. wśród mniejszości. Tymczasem wspomniane grupy stanowią 51 proc. i 28 proc. amerykańskiej populacji.  
  • Biały Dom ma od dziś nowych gospodarzy. Joe i Jill Bidenowie są już w siedzibie prezydenta USA.

  • Szacuje się, że 58 mln osób posługuje się w Stanach Zjednoczonych językiem hiszpańskim. Oficjalna strona Białego domu ma od dziś – po trzech latach przerwy – swoją hiszpańskojęzyczną wersję. Zwyczaj tłumaczenia oficjalnej strony internetowej Białego Domu na drugi po angielskim najczęściej używany język w USA przerwał w 2017 r. Donald Trump.
  • „Przekonaliśmy się, że demokracja jest cenna. Demokracja jest krucha. I w tej godzinie, moi przyjaciele, demokracja przetrwała, powiedział tuż po zaprzysiężeniu 46. prezydent USA Joe Biden.
  • „Europa jest gotowa na nowy początek”, zapowiada szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen

  • … Szef Europejskiej Partii Ludowej oraz były przewodniczący Rady Europejskiej Donald Tusk także:

  • Kamala Harris została pierwszą kobietą, pierwszą ciemnoskórą i pierwszą osobą pochodzenia południowoazjatyckiego nominowaną na urząd wiceprezydenta USA. „Może będę pierwszą kobietą na tym stanowisku, ale na pewno nie ostatnią”, zapowiedziała.  TUTAJ prezentujemy sylwetkę nowej wiceprezydent USA.  
  • Jakie będą obowiązki Kamali Harris, gdzie będzie urzędować i gdzie zamieszka? Na te pytania odpowiadamy TUTAJ. 
  • „Przed nami wszystkimi i przed Bogiem daję wam słowo, że będę bronił was, bronił Ameryki i bronił konstytucji. Razem napiszemy amerykańską historię nadziei, a nie strachu. Jedności, a nie podziałów – powiedział w swoim przemówieniu Joe Biden po tym, gdy został zaprzysiężony na 46. prezydenta USA.
  • Nowego prezydenta USA do Niemiec zaprosił już prezydent RFN Frank-Walter Steinmeier. W dniu inauguracji Joego Bidena wyraził on nadzieję na bliższą współpracę z USA.
  • A w ten sposób na Twitterze oficjalne konto Białego Domu zapowiada prezydenturę Joego Bidena. Praca, praca i jeszcze raz współdziałanie. Taka będzie nowa prezydentura?

  • Około godz. 21:00 polskiego czasu Joe Biden, Kamala Harris i kilku byłych prezydentów USA złożyli wieniec przy grobie Nieznanych Żołnierzy na cmentarzu wojskowym w Arlington.
  • Gratulacje wystosował również polski prezydent Andrzej Duda. „Moje najszczersze gratulacje dla Joego Bidena w związku z zaprzysiężeniem na 46. prezydenta Stanów Zjednoczonych. Cieszę się na bliską współpracę z Panem, Panie Prezydencie, nad dalszym wzmacnianiem strategicznego partnerstwa polsko-amerykańskiego. Niech Bóg błogosławi Polskę i niech błogosławi Amerykę!”, napisał Duda.
  • Życzenia składają też inni europejscy przywódcy. „To wspaniały dzień dla demokracji, sięgającej daleko poza amerykańskie granice”, napisał premier Włoch Giuseppe Conte. Premier Szwecji Stefan Löfven podkreślił natomiast konieczność współpracy Europy ze Stanami Zjednoczonymi w takich obszarach, jak „umacnianie demokracji, multilateralizm, bezpieczeństwo Europy i świata oraz transformacja ekologiczna, która przyczyni się do tworzenia nowych miejsc pracy”.
  • „Najlepsze życzenia w tym szczególnym dniu dla Amerykanów! Jesteśmy razem. Będziemy silniejsi mierzyć się z wyzwaniami obecnego czasu, silniejsi będziemy budować naszą przyszłość, silniejsi będziemy także chronić naszą planetę. Witamy z powrotem w porozumieniu paryskim!”, zwrócił się na Twitterze do Bidena i Harris prezydent Francji Emmanuel Macron, odnosząc się do planów prezydenta USA powrotu do porozumienia klimatycznego podpisanego w Paryżu w 2015 r.
  • Joe Biden z małżonką, Kamala Harris z mężem oraz byli prezydenci i byłe pierwsze damy USA przybyli na Narodowy Cmentarz w Arlington, najważniejszą nekropolię w USA. Spoczywają na nim amerykańscy żołnierze wszystkich wojen, w których udział brały Stany Zjednoczone. Nowy prezydent złożył wieniec przy grobie nieznanego żołnierza.
  • Moskwa liczy na rozmowy o rozbrojeniu nuklearnym z nową administracją w Waszyngtonie. „Rosja opowiada się za przedłużeniem na okres pięciu lat układu rozbrojeniowego nowy START zawartego z USA w 2011 r. i liczy, że nowa administracja w Waszyngtonie zajmie bardziej konstruktywne stanowisko w dialogu na ten temat” – oświadczyło rosyjskie MSZ po zaprzysiężeniu Joe Bidena.
  • Polski prezydent Andrzej Duda pogratulował Joe Bidenowi objęcia urzędu prezydenta USA. „Moje najszczersze gratulacje dla Joe Bidena z okazji zaprzysiężenia na 46. prezydenta USA. czekam na naszą bliską współpracę, wzmacnianie strategicznego partnerstwa polsko-amerykańskiego. Niech Bóg błogosławi Polskę i Amerykę” – napisał na Twitterze Duda. Jednak – inaczej niż wielu europejskich przywódców – nie pogratulował wiceprezydent Kamali Harris.
  • Joe Biden w Kapitolu podpisuje formalnie dokumenty związane z początkiem jego prezydentury, w tym tzw. Proklamację Dnia Zaprzysiężenia czy pierwsze nominacje dla członków swojego gabinetu. Potem nowy prezydent USA – jako zwierzchnik sił zbrojnych  – dokona przeglądu ich gotowości, a potem uda się na cmentarz wojskowy Arlington, aby złożyć wieniec przed Grobem Nieznanego Żołnierza. Będą tam także wszyscy żyjący byli prezydenci oraz ich małżonki, z wyjątkiem Donalda Trumpa i jego żony Melanii.
  • A tymczasem Chiny nałożyły sankcje na 28 Amerykanów, w tym byłego sekretarza stanu Mike’a Pompeo i byłych doradców Donalda TrumpaJohna Boltona i Steva Bannona. W ostatnim dniu prezydentury Trumpa Pompeo oskarżył Chiny o ludobójstwo na Ujgurach. Kandydat na nowego sekretarza stanu Antony Blinken podczas wczorajszego (19 stycznia) przesłuchania w Senacie też określił chińskie działania wobec Ujgurów mianem „ludobójstwa”.
  • „Nie ma czasu do stracenia, jeśli chodzi o rozwiązanie kryzysów, przed którymi stoimy. Dlatego dzisiaj wybieram się do Gabinetu Owalnego, aby od razu przystąpić do stanowczych działań na rzecz natychmiastowej pomocy dla amerykańskich rodzin”, napisał Joe Biden na Twitterze w swoim pierwszym wpisie z oficjalnego konta prezydenta USA.
  • Gratulacje złożył Bidenowi także sekretarz generalny NATO Jens Stoltenberg, przypominając, że silny Sojusz Północnoatlantycki „służy zarówno Stanom Zjednoczonym, jak i Europie, gdyż bez współpracy nie poradzimy sobie ze stojącymi przed nami wyzwaniami”. „Dziś rozpoczyna się nowy rozdział i cieszę się na naszą bliską współpracę”, oświadczył Norweg.
  • „Życzę prezydentowi Joemu Bidenowi i wiceprezydent Kamali Harris wszystkiego najlepszego w ich wysiłkach na rzecz uzdrowienia kraju i wyprowadzenia go z pandemii. Nadszedł czas na przywrócenie przewidywalności i zdrowego rozsądku i ożywienia stosunków między UE a USA”, napisał na Twitterze przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel.
  • Gratulacje w związku z zaprzysiężeniem złożył Joemu Bidenowi i Kamali Harris premier Izraela Benjamin Netanjahu. Zwracając się do Bidena, przypomniał o „przyjaźni łączącej od kilku dekad” obu polityków. „Oczekuję na współpracę nad dalszym wzmacnianiem sojuszu amerykańsko-izraelskiego, szerzeniem pokoju między Izraelem i światem arabskim i walki ze wspólnymi zagrożeniami”, jedno z których w opinii Netanjahu stanowi postawa Iranu.
  • Nowa wiceprezydent USA Kamala Harris pożegnała opuszczającego Kapitol swojego poprzednika Mike’a Pence’a.
  • „Gotowa do służby”, napisała na Twitterze Kamala Harris już z oficjalnego konta wiceprezydenta Stanów Zjednoczonych.
  • Joe i Jill Biden oraz Kamala Harris i Doug Emhoff pożegnali się ze zgromadzonymi i opuścili platformę, na której odbywała się ceremonia, przy akompaniamencie orkiestry. Potem pożegnania rozpoczęli pozostali uczestnicy uroczystości.
  • Młoda poetka Amanda Gorman wyrecytowała swój wiersz „The Hill we Climb”.
  • „Zawsze będę bronić Ameryki. Niech Bóg ją błogosławi. Niech chroni naszych żołnierzy. Dziękuję ci, Ameryko”, zakończył Joe Biden.
  • Joe Biden zwrócił się do przywódców i obywateli na całym świecie z obietnicą odbudowania sojuszy, których częścią są Stany Zjednoczone. Następnie poprosił o minutę ciszy, aby uczcić wszystkich, którzy zmarli w wyniku pandemii koronawirusa. „Będziemy oceniani, zarówno wy, jak i ja, z tego, jak poradziliśmy sobie z kryzysami naszej ery”, oświadczył.
  • Biden powtórzył zapowiedź, że będzie prezydentem wszystkich Amerykanów, zarówno swoich zwolenników, jak i przeciwników.
  • „Razem możemy ponownie uczynić Amerykę wiodącą siłą dobra na świecie”, oświadczył  nowy prezydent. „Musimy traktować wszystkich z szacunkiem i godnością. Przestać krzyczeć i obniżyć temperaturę sporu. Bez jedności nie ma pokoju, a jedynie nieporządek, nie ma rozwoju, a jedynie złość, nie ma narodu”.
  • Biden zapowiedział walkę z rasizmem, politycznym ekstremizmem i wewnętrznym terroryzmem. „Będziemy walczyć z tymi zjawiskami i pokonamy je”, obiecał.
  • Joe Biden odniósł się także do pandemii koronawirusa, w wyniku której „życie w ciągu roku straciło tylu Amerykanów, ile odniosło śmierć od czasów II wojny światowej, wielu straciło pracę, a setki tysięcy przedsiębiorstw zostało zamkniętych”.
  • „Mamy wiele do zrobienia. Wiele do naprawy, do zmiany, do uzdrowienia, ale też do zbudowania i do zyskania”, zwrócił się Biden do Amerykanów.
  • „Historia Ameryki nie spoczywa na barkach jednej osoby ani kilku osób, ale na barkach nas wszystkich”, mówi Biden.
  • Joe Biden rozpoczął swoją pierwszą przemowę w roli prezydenta. „Demokracja jest cenna, ale i krucha. Dziś demokracja odnosi kolejne zwycięstwo”, powiedział nowy prezydent USA.
  • Joseph Robinette Biden Jr. złożył przysięgę, obejmując tym samym urząd prezydenta Stanów Zjednoczonych.
  • Nowa wiceprezydent Stanów Zjednoczonych Kamala Devi Harris złożyła przysięgę. To pierwsza kobieta na tym stanowisku.
  • Modlitwę przed inauguracją odmówił o. Lee Jeremiah O’Donovan, prywatnie zaprzyjaźniony z Joem Bidenem. Hymn Stanów Zjednoczonych odśpiewała natomiast Lady Gaga.
  • Następnie głos zabrał republikański senator Roy Blunt.
  • Jako pierwsza przemówiła na Kapitolu jedna z najbardziej wpływowych osób w Partii Demokratycznej senator Amy Klobuchar. „To jest dzień, w którym nasza demokracja wstaje, otrzepuje się z kurzy i robi to, co Ameryka zawsze robiła” – powiedziała. Klobuchar nazwała dzisiejszy dzień „dniem świętowania pierwszej kobiety, osoby czarnoskórej i pochodzenia azjatyckiego na stanowisku wiceprezydenta USA”.
  • Na Kapitolu zjawiają się już goście uroczystej inauguracji prezydenckiej Joe Bidena. Są tam m.in. byli prezydenci Barack Obama, George W. Bush i Bill Clinton, a także byli wiceprezydenci oraz sędziowie federalnego Sądu Najwyższego. Najwyższym rangą obecnym na uroczystości przedstawicielem ustępujących władz jest wiceprezydent Mike Pence. Na miejscu są też już Joe Biden i Kamala Harris.
  • Szczegółowy program dnia: 11:15 (17:15 w Polsce) – początek uroczystości: inwokacja, przysięga wierności, hymn, recytacja poezji, występ muzyczny. 11.55 – przysięga wiceprezydent Kamali Harris. 12:00 – przysięga Joego Bidena. Biden, Harris i byli prezydenci złożą wieniec na grobie nieznanych żołnierzy w Arlington. Joe i Jill Biden w eskorcie wojskowej jadą do Białego Domu.
  • Kolejni politycy przybywają na Kapitol na zaprzysiężenie Bidena. Wśród nich są m.in senator Bernie Sanders, ale i Republikanie: ich przywódca w Senacie Mitch McConnell. Wśród gości są także byli prezydenci: George W. Bush, Barack Obama, a także Bill Clinton. 
  • Ekipa Joego Bidena ogłosiła, że jeszcze dziś podpisze on kilkanaście rozporządzeń dotyczących polityki imigracyjnej, ochrony środowiska, a przede wszystkim walki z pandemią koronawirusa, który zabił już ponad 400 tys. Amerykanów, i jego skutkami dla gospodarki.
  • Przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel zapowiedział dziś w Parlamencie Europejskim, że zaproponuje Joemu Bidenowi pakt dla silnej Europy i silnych Stanów Zjednoczonych, który obejmie współpracę wielostronną, walkę z koronawirusem; zmianami klimatu, odbudowę gospodarczą i kwestie bezpieczeństwa. Zaprosił także nowego prezydenta na nadzwyczajnie posiedzenie Rady Europejskiej. Więcej szczegółów TUTAJ.
  • Z kolei wysoki przedstawiciel UE do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Josep Borrell – podobnie jak wielu europarlamentarzystów – stwierdził, że nowe relacje z USA muszą opierać się na “dialogu między równymi partnerami”.
  • „To, co łączy Amerykanów to wiara w pewien zespół wartości, co symbolicznie nazywamy American Dream. Ta wiara się załamała i twardy rdzeń, który spajał Amerykanów, zaczął topnieć. Będzie niesłychanie trudno o uśmierzenie nastrojów społecznych, ale wierzę, że to jest możliwe, powiedział w rozmowie z EURACTIV.pl Janusz Reiter, założyciel i przewodniczący Rady Centrum Stosunków Międzynarodowych oraz były ambasador RP w USA i Niemczech.
  • Przed nowym prezydentem trudne zadanie. USA w ostatnich latach stały się krajem, gdzie obserwuje się znaczną polaryzację życia politycznego, czego przykładem są ostatnie wydarzenia związane z wtargnięciem zwolenników Donalda Trumpa na Kapitol czy ubiegłoroczne protesty ruchu Black Lives Matters. Z sondażu przeprowadzonego na zlecenie CNN wynika, że ponad połowa wyborców Partii Republikańskiej nie wierzy, że Biden wygrał wybory uczciwie.
  • Joe Biden wraz z żoną pojawił się na Kapitolu około 16:30. Na inauguracji zjawił się także ustępujący wiceprezydent Mike Pence.
  • „Walczyłem w trudnych bitwach, bo po to mnie wybraliście”, przekonuje Donald Trump w szumnym pożegnalnym przemówieniu. „Cztery lata temu rozpoczęliśmy wielki projekt odbudowy naszego kraju i odnowienia jego ducha. Naszą misją było sprawić, by Ameryka znów stała się wielka”, powiedział Donald Trump w pożegnalnym przemówieniu zamieszczonym we wtorek na YouTubie.
  • Kim są najbliżsi współpracownicy Joego Bidena? Łukasz Gadzała, ekspert ds. stosunków międzynarodowych w rozmowie z EURACTIV.pl zaznacza, że największą różnicą między administracją Bidena w stosunku do administracji Trumpa jest doświadczenie osób zasiadających na najwyższych stanowiskach. „Poza Jamesem Mattisem (sekretarz obrony), reszta osób miała dość ograniczone doświadczenie w działalności na arenie międzynarodowej. U Bidena będzie zupełnie odwrotnie”, twierdzi nasz rozmówca. Więcej szczegółów TUTAJ. 
  • „Gratulacje dla mojego przyjaciela! To jest Twój czas”, zwrócił się do Joego Bidena były prezydent USA Barack Obama.
  • Tymczasem Joe Biden napisał na Twitterze: „To nowy dzień w Ameryce”.
  • Odchodzący prezydent USA Donald Trump opuścił Biały Dom w środę po południu czasu polskiego. Następnie z bazy Andrews odleciał samolotem na Florydę. Na lotnisku całemu wydarzeniu towarzyszyła m.in. piosenka „My Way” w wykonaniu Franka Sinatry.
  • Kapitolu, na którego zachodnich schodach odbędzie się zaprzysiężenie, strzeże 25 tys. członków Gwardii Narodowej. Chronione są także obszary w centrum Waszyngtonu. Policjanci i pojazdy wojskowe strzegą zamkniętych ulic, National Mall i innych zabytków, które pozostają zamknięte dla publiczności.
  • Wiadomo, że Donald Trump złamie wieloletnią tradycję i nie zjawi się na inauguracji swojego następcy. Pojawią się jednak inni byli prezydenci z małżonkami – swoją obecność zapowiedzieli George W. i Laura Bush, Barack i Michelle Obama, a także Bill i Hillary Clinton. Ostatni raz ustępujący prezydent USA nie był na zaprzysiężeniu następcy w 1869 r., przypominają amerykańskie media.
  • Hymn USA podczas ceremonii zaśpiewa Lady Gaga. Po zaprzysiężeniu odbędzie się koncert z udziałem m.in. Jennifer Lopez
  • Tymczasem Donald Trump tuż przed formalnym ustąpieniem z urzędu ułaskawił swojego byłego doradcę Steve’a Bannona, który pomógł mu wygrać wybory w 2016 r. Ułaskawiono także 73 inne osoby. Więcej o tym TUTAJ. 
  • „W tym tygodniu zainaugurujemy nową administrację i modlimy się o jej sukces w utrzymywaniu Ameryki bezpiecznej i dostatniej” – oświadczył w swoim pożegnalnym przemówieniu odchodzący prezydent Donald Trump. „Zrobiliśmy to, po co poszliśmy do władzy, a nawet dużo więcej” – dodał. Przekazał też nowej administracji „najlepsze życzenia”. Podziękował ponadto swojej rodzinie, wiceprezydentowi Mike’owi Pence’owi oraz członkom swojej administracji.
  • Lider Republikanów w Senacie Mitch McConnell oświadczył, Donald Trump sprowokował atak swoich zwolenników na Kapitol 6 stycznia, „karmiąc ich kłamstwami”. „Zamieszki zostały sprowokowane przez prezydenta i inne potężne osoby, a motłoch został nakarmiony kłamstwami” – powiedział w Senacie McConnell. Jego zdaniem zwolennicy Trumpa „chcieli wykorzystać agresję i strach, aby powstrzymać konkretne procedury części władz federalnych”. McConnell obiecał jednak , że inauguracja nowego prezydenta Joe Bidena będzie „bezpieczna i udana”.
  • Dwóch żołnierzy amerykańskiej Gwardii Narodowej zostało odsuniętych od służby podczas środowej inauguracji prezydentury Joe Bidena ze względu na związki z prawicowymi ekstremistami – poinformowała agencja AP, powołując się na dwa anonimowe źródła. Informatorzy agencji nie określili, z którą konkretnie grupą mają być związani żołnierze, ani do jakiej jednostki należą.
  • Według badań Pew Research Centre Donald Trump opuści Biały Dom z najniższym poparciem amerykańskiego społeczeństwa od początku swojej prezydentury. W pierwszej połowie stycznia tylko 29 proc. Amerykanów przychylało się działaniom urzędującego prezydenta, a 68 proc. nie chciałoby, żeby w przyszłości pozostał w polityce. Z kolei poparcie dla prezydenta-elekta Bidena wyniosło 64 proc.
  • Donald Trump podpisał w poniedziałek (18 stycznia) rozkaz znoszący ograniczenia w podróżowaniu, które nałożył na początku ubiegłego roku w odpowiedzi na pandemię, ze skutkiem 26 stycznia. Restrykcje dotyczą osób, które w ciągu ostatnich 14 dni przebywali w Brazylii, Wielkiej Brytanii, Irlandii i 26 krajach strefy Schengen w Europie. Jednak prezydent elekt Joe Biden planuje je przywrócić wkrótce po objęciu stanowiska. „Przy pogarszającej się sytuacji pandemicznej i bardziej zaraźliwymi mutacjami pojawiającymi się na świecie, to nie jest czas na znoszenie restrykcji na międzynarodowe podróże” – napisała przyszła rzecznika Białego Domu Jen Psaki w mediach społecznościowych.
  • Niewielkie grupy demonstrantów – część z nich uzbrojona – zebrały się w niedzielę (17 stycznia) w niektórych stolicach stanów. Funkcjonariusze organów ścigania znacznie przewyższali liczebnie protestujących. Protesty odbywały się przed urzędami w Teksasie, Oregonie, Michigan, Ohio i w innych miejscach. Nie odnotowano zamieszek. FBI ostrzega przed protestami zbrojnymi przed środową inauguracją. Ponad 25 tys. żołnierzy Gwardii Narodowej jest rozmieszczonych w celu zabezpieczenia Waszyngtonu. Na dowód, jak urzędnicy są zaniepokojeni potencjalnymi zamieszkami, sekretarz armii Ryan McCarthy powiedział w niedzielę Associated Press, że wszyscy członkowie Gwardii są weryfikowani z powodu obaw przed zagrożeniem wewnętrznym.
  • Herbert Raymond McMaster, były doradca ds. Bezpieczeństwa Narodowego w administracji Donalda Trumpa, powiedział CNN, że kolejna kadencja obecnego prezydenta doprowadziłby do „poważnych podziałów”. Odnosząc się do wydarzeń w Kapitolu oraz przegłosowanego impeachmentu Trumpa, McMaster podkreślił, że „nikt nie stoi ponad prawem”.
  • Kamala Harris w poniedziałek (18 stycznia) zrezygnuje ze stanowiska senatora Stanów Zjednoczonych, a dwa dni później zostanie zaprzysiężona na wiceprezydenta. Od 2017 roku Harris reprezentowała w Senacie Kalifornię. Jej miejsce ma zająć urzędujący sekretarz tego stanu Alex Padilla.
  • Oczekuje się, że protestujący zbiorą się w niedzielę (17 stycznia) wokół budynków administracji publicznej w całych Stanach Zjednoczonych w celu poparcia bezpodstawnych twierdzeń, że oszustwa wyborcze okradły prezydenta Donalda Trumpa z drugiej kadencji. Funkcjonariusze organów ścigania przygotowują się do możliwego wybuchu przemocy. Kilkanaście stanów wezwało oddziały Gwardii Narodowej, aby pomóc zabezpieczyć budynki po ostrzeżeniu FBI o możliwych protestach zbrojnych ośmielonych zamieszkami w Kapitolu ekstremistów.
  • Jak informują amerykańskie media Ron Klein w memorandum przesłanym członkom nowego personelu Białego Domu, do tych decyzji zaliczył m.in. zniesienie zastosowanych przez Donalda Trumpa restrykcji dotyczących imigracji do USA z niektórych krajów muzułmańskich, podjęcie kroków w celu powrotu USA do paryskiego porozumienia klimatycznego oraz wprowadzenie obowiązku noszenia masek na terenie obiektów federalnych oraz podczas podróży między stanami. W pierwszych dniach swojego urzędowania nowy prezydent ma również przesłać do Kongresu projekt ustawy o gruntownej reformie przepisów imigracyjnych. Reforma ma m.in. umożliwić przyspieszenie łączenia rodzin rozdzielonych na granicy USA z Meksykiem w rezultacie decyzji podjętych przez Trumpa.

Janusz Reiter o USA: To nie jest konflikt społeczny. To konflikt kulturowy [WYWIAD]

„Załamanie się wiary w przywódcze możliwości Ameryki sprawi, że na świecie będzie jeszcze więcej chaosu” – mówi Janusz Reiter.