Obchody 230. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja 

W obchodach z okazji 230. rocznicy przyjęcia Konstytucji 3 maja wzięli udział prezydenci Polski, Litwy, Łotwy, Estonii i Ukrainy

W obchodach z okazji 230. rocznicy przyjęcia Konstytucji 3 maja wzięli udział prezydenci Polski, Litwy, Łotwy, Estonii i Ukrainy. [Zdjęcia via facebook.com/andrzejduda]

Z okazji 230. rocznicy przyjęcia Konstytucji 3 maja na Zamku Królewskim w Warszawie odbyła się debata prezydentów Polski, Litwy, Łotwy, Estonii i Ukrainy o przyszłości Europy, którzy podpisali także wspólną deklarację. Ponadto parlamentarzyści Polski i Litwy przyjęli wspólną uchwałę na posiedzeniu, w którym uczestniczyli prezydenci obu państw.

 

W 1791 r. Sejm Czteroletni przyjął tzw. ustawę rządową – znaną jako Konstytucja 3 maja – drugą na świecie i pierwszą w Europie ustawę regulująca organizację władz państwowych oraz prawa i obowiązki obywateli. Z okazji 230. rocznicy jej uchwalenia KPRP opublikowała też na swojej stronie internetowej opracowanie pt. “Konstytucje polskie w ujęciu historycznym”.

W poniedziałek spotkanie prezydentów pięciu państw regionu w Warszawie

W 230. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja w Warszawie odbędzie się debata prezydentów Polski, Litwy, Łotwy, Estonii i Ukrainy.

Wspólna deklaracja prezydentów

Podczas uroczystości na dziedzińcu Zamku Królewskiego w Warszawie prezydenci Polski  Andrzej Duda, Litwy Gitanas Nausėda, Estonii Kersti Kaljulaid, Łotwy Egils Levits i Ukrainy Wołodymyr Zełenski podpisali wspólną deklarację, podkreślając historyczne znaczenie Konstytucji 3 maja.

“Pomni dziejowych doświadczeń, dumni z osiągnięć naszej współczesnej współpracy w regionie, świadomi wyzwań – z nadzieją patrzymy w przyszłość. Wyrażamy przekonanie, że pomyślność naszego wspólnego dziedzictwa i wspólnego domu, zakorzenionych w cywilizacji europejskiej, wymaga, aby właśnie tak jak dom, Europa była budowana na fundamencie podstawowych wartości i zasad. Są nimi bez wątpienia: wolność, suwerenność, integralność terytorialna, demokracja, rządy prawa, równość i solidarność” – głosi m.in. deklaracja prezydentów.

“Uważamy, że dla nas wszystkich solidarność narodów, szczególnie przy obecnych zagrożeniach dla naszego wspólnego bezpieczeństwa, jest jednym z kamieni węgielnych pokoju, stabilności, rozwoju, dobrobytu i odporności” – napisali przywódcy pięciu państw naszego regionu.

Duda: Nie chcemy się wyrzec wolności, suwerenności, integralności terytorialnej

Podczas odbywających się na dziedzińcu Zamku Królewskiego uroczystości państwowych polski prezydent przypomniał, że 3 maja 1791 roku, właśnie na Zamku Królewskim w Warszawie, parlament połączonych unią Polski i Litwy uchwalił drugą na świecie, a pierwszą w Europie konstytucję państwa.

“Wyciągając wnioski z historii naszych narodów, stajemy ramię w ramię, aby wyrazić wolę zachowania ich niezawisłości, bezpieczeństwa i stabilnego rozwoju. Z całą mocą deklarujemy, że nie możemy i nie chcemy wyrzec się naszej wolności, suwerenności, integralności terytorialnej i prawa do samostanowienia. Naszej równości, demokracji i rządów prawa. Naszego braterstwa, solidarności, wzajemnego szacunku oraz lojalnej, wielostronnie korzystnej współpracy” – powiedział w swoim wystąpieniu. “Razem uznajemy, że tylko na fundamencie tych ideałów możemy budować swoją pomyślną przyszłość” – zapewnił Andrzej Duda.

Polsko-litewskie zgromadzenie posłów i senatorów z udziałem prezydentów obu państw

Obchody 230. rocznicy przyjęcia Konstytucji 3 Maja rozpoczęło jednak wspólne posiedzenie parlamentarzystów Polski i Litwy. Obradom przeprowadzanym w formule on-line przewodniczyli w Warszawie marszałkowie Sejmu Elżbieta Witek i Senatu Tomasz Grodzki, a w Wilnie – przewodnicząca Seimasu Litwy Viktorija Čmilytë-Nielsen. Polsko-litewskie zgromadzenie parlamentarzystów, w obecności prezydentów obu krajów, przyjęło wspólną uchwałę. Podczas uroczystości w Warszawie odczytał ją marszałek Grodzki, a w Wilnie Čmilytë-Nielsen.

Marszałek Sejmu oceniła, że Konstytucja 3 maja była „ostatnią wolą i testamentem gasnącej ojczyzny, a zarazem najwybitniejszym i najbardziej dalekowzrocznym dokonaniem polskiego parlamentaryzmu”. “To nie tylko dokument z przeszłości, lecz także niegasnące źródło siły i mądrości Polaków, które sprawia, że dzisiejsze święto możemy obchodzić w poczuciu uzasadnionej dumy z naszego narodowego dziedzictwa” – podkreśliła.

Wspólna uchwała obu izb polskiego parlamentu i litewskiego Sejmasu

W uchwale przypomniano, że „230 lat temu w Sali Senatorskiej Zamku Królewskiego w Warszawie, rezydencji władców Rzeczypospolitej Obojga Narodów została uchwalona Konstytucja 3 maja, pierwsza spisana Konstytucja w Europie”. Parlamentarzyści Polski i Litwy przypominają w niej m.in., że Konstytucja 3 maja stanowiła formę umowy społecznej opierającej się na przekonaniu, że – jak zapisano w jej artykule V – „wszelka władza społeczności ludzkiej początek swój bierze z woli narodu”, a poszanowanie praw jednostki i utrwalenie etosu obywatelskiego ma gwarantować potęgę kraju.

Zwracają też uwagę na fakt, że uchwalenie Konstytucji 3 maja stanowiło dowód odpowiedzialności politycznej elit polskich i litewskich, a także świadectwo zwycięstwa innowacyjnej myśli prawnoustrojowej – dokument ten wprowadzał bowiem monarchię konstytucyjną, ustrój który w większości państw europejskich rozwinął się dopiero w następnym stuleciu.

Duda: Konstytucja 3 maja wielkim pomnikiem historii

“Oto nasze chlubne, polskie i litewskie, dziedzictwo. Oto wielki pomnik historii, znaczący dla rozwoju europejskiej oraz ogólnoludzkiej cywilizacji” – powiedział polski prezydent w czasie polsko-litewskiego spotkania parlamentarzystów. Zwrócił też uwagę, że Konstytucja 3 maja “na zawsze zapisała się jako wspaniały wzorzec uniwersalnych wartości, jako jedno z najważniejszych dokonań ludzkiego umysłu i dążeń do zbudowania jak najdoskonalszej wspólnoty politycznej”.

Andrzej Duda podkreślił też, że jubileusz uchwalenia Konstytucji 3 maja łączy pamięć o przeszłości z przyszłością. “Jedno bezpośrednio wiąże się z drugim. Pamięć bowiem – dumna, wierna, a także rozumiejąca, pozwala wyciągać wnioski – jest wielką siłą. Daje nam ona poczucie zakorzenienia, tożsamości oraz ugruntowaną na doświadczeniach mocną wiedzę, czego chcemy, a czego nie chcemy. Pamięć służy pomyślnej i przemyślanej przyszłości” – podkreślił prezydent Duda w swoim wystąpieniu na posiedzeniu połączonych parlamentów Polski i Litwy.

Jachira: Wstyd “przywutco”

W trakcie wystąpienia prezydenta Dudy poruszenie wywołała posłanka PO Klaudia Jachira. Wstała bowiem z miejsca demonstrując transparent z napisem „Konstytucja”. Potem napisała na twitterze: „W Święto Konstytucji 3 maja przemawia w Sejmie PAD. Wstydź się, Polsko!”. „Dopiero prezydent małej Litwy powiedział o Wolnej Ukrainie, bezprawnej aneksji Krymu, a nie ten nasz „przywutca”. Naprawdę, wielki wstyd!” – uzupełniła chwilę później.

W swoim wystąpieniu polski prezydent rzeczywiście pominął zaognioną znów sytuację na wschodzie Ukrainy. Podziękował natomiast Litwie za sojusze i „wspieranie się” na przestrzeni wieków oraz podkreślał rolę Konstytucji 3 Maja nazywając ją „jednym z największych dokonań ludzkiego umysłu”.

Nauseda: Litwa nigdy nie uzna aneksji Krymu

Natomiast prezydent Litwy zwracał uwagę, że sąsiednie narody dążące do ustanowienia demokratycznych relacji, wciąż borykają się z brutalnym lekceważeniem wolności. “Mobilizacja rosyjskich sił zbrojnych na granicy z Ukrainą i działania wojenne we wschodniej Ukrainie, dokonywane przez nielegalne, uzbrojone i wspierane przez Moskwę grupy, świadczą o wysiłkach, presji i podżeganiu do napięcia militarnego, jako dźwigni politycznego wpływu” – cytują media wystąpienie  Nausėdy.

“Pragnę podkreślić, że Litwa nigdy nie uzna nielegalnej aneksji Krymu i będzie działać na rzecz zakończenia faktycznej okupacji części wschodniej Ukrainy. Cokolwiek się stanie nie możemy pozwolić, aby Ukraina ponownie osunęła się w przeszłość” – zapewnił prezydent Litwy.

Konstytucja 3 maja: Polityczny kompromis dla naprawy państwa [WYWIAD]

Kto był głównym autorem Konstytucji 3 maja i dlaczego Stanisław August Poniatowski przystąpił do konfederacji targowickiej?

Prezydent Litwy: Zawsze mieliśmy poczucie przynależności do zachodniej cywilizacji

W swoim wystąpieniu na wspólnym posiedzeniu polskich i litewskich parlamentarzystów Gitanas Nausėda podkreślił ogromny wpływ Konstytucji 3 maja na zmiany polityczne w Rzeczpospolitej Obojga Narodów. “Rozwarstwione klasowo i politycznie społeczeństwo zaczęło stawać się wspólną ojczyzną – przypomniał zapewniając, że Polska i Litwa wspólnie stoją na straży dziedzictwa historycznego Rzeczpospolitej Obojga Narodów. “Nasze szlaki biegną w tym samym kierunku, czasem osobno, ale z biegiem czasu coraz bardziej zbliżając się do siebie” – zauważył  litewski prezydent.

Po wygłoszeniu przemówienia w języku litewskim, zwrócił się do zgromadzonych również po polsku. “W trakcie naszej długiej historii było dużo prób, wojen i plag, rozbiorów, deportacji i mordów, ale też i wspólnej walki za nasze wartości i wolności” – przypomniał. “U podstaw naszych stosunków zawsze było wyraźnie poczucie przynależności do zachodniej cywilizacji oraz obowiązek podtrzymywania i zachowania jej wartości” – podkreślił Nausėda. Wspominając wielkie postaci historyczne łączące oba narody wymienił Adama Mickiewicza, Ferdynanda Ruszczyca i Jerzego Giedroycia.

„Konstytucja 3 maja jednakowo należy do Litwinów, Polaków i innych narodów regionu, o tyle, o ile są gotowe wziąć na siebie odpowiedzialność za przyszłość tej bogatej tradycji” – zaznaczył. Dodał, że Litwini  ja obecnie „na nowo odkrywają”.

Premier: Nie byłoby Konstytucji bez tych, którzy na pierwszym miejscu stawiali dobro Polski

“Nie byłoby jednak Konstytucji (3 maja), gdyby nie znalazły się osoby, które na pierwszym miejscu stawiały dobro Polski” – napisał wczoraj premier Mateusz Morawiecki na twitterze. “Rzeczpospolita w XVIII wieku wymagała radykalnej naprawy ustrojowej. Kiedy inne państwa w Europie umacniały swoje potęgi, w Rzeczypospolitej ster rządów był w rękach polityków, którzy bardziej martwili się o stan zadowolenia obcych z naszej słabości, niż ich niezadowolenia będącego rezultatem naszej potęgi” – dodał szef rządu, który uczestniczył we wczorajszym posiedzeniu parlamentów Polski i Litwy oraz w uroczystościach na Zamku Królewskim w Warszawie.