Nowy serbski prezydent chce pojednania z sąsiadami

Aleksandar Vučić - zaprzysiężenie

Zaprzysiężenie Aleksandara Vučića// Źródło: SNS

Aleksandar Vučić objął wczoraj urząd prezydenta Serbii. Jednym z jego pierwszych kroków był apel o poprawę relacji z Kosowem, którego niepodległości Belgrad nie uznaje.

 

Wczoraj (31 maja) Aleksandar Vučić oficjalnie objął urząd prezydenta Serbii. W tym celu musiał zrezygnować z premierostwa, ale ostatecznie ten krok może zwiększyć jego władzę – jako szef rządzącej Serbskiej Partii Postępowej (SNS) wciąż zachowa wiele uprawnień, a przy posłusznym nowym premierze jego kontrola nad najwyższą władzą w Serbii może być pełna.

Serbia: Protesty przeciw zwycięstwu Vučića

W niedzielę prezydentem Serbii został dotychczasowy premier Aleksandar Vučić. Wywołało to falę protestów: część społeczeństwa postrzega Vučića jako dyktatora i oszusta wyborczego.

 

W niedzielę 2 kwietnia wybory prezydenckie w Serbii wygrał premier Aleksandar Vučić. Zagłosowało na niego 55 proc. Wyborców, więc, …

Rola prezydenta

Część obserwatorów obawia się, że takie skupienie władzy w rękach prezydenta może doprowadzić go do zachowań autorytarnych. Jeżeli faktycznie będzie do tego dążył, to będzie musiał zachować ostrożność – Belgrad negocjuje akcesję do Unii Europejskiej, która nie patrzy przychylnie na próby ograniczania demokracji w krajach kandydujących.

Oficjalnie jednak rola prezydenta jest ograniczona. Nie posiada on prawa weta, choć może odsyłać przyjęte ustawy do ponownego rozważenia przez parlament (tylko raz – jeżeli parlament przyjmie daną ustawę ponownie, to prezydent musi ją podpisać).

Kosowo

Obejmując nowe stanowisko, Vučić zaapelował o poprawę dialogu z południowym sąsiadem – Kosowem.

Kosowo, zamieszkane przez etnicznych Albańczyków i Serbów, oderwało się od Serbii w 2008 r. Jako że niepodległość tego terytorium nie była uzgodniona z Belgradem, Serbowie wciąż traktują Kosowo jako zbuntowaną część swojego kraju i nie uznają jego niepodległości i struktur państwowych.

Jako że uregulowanie relacji sąsiedzkich było jednym z warunków rozpoczęcia negocjacji akcesyjnych z UE, w ostatnich latach Belgrad poczynił kroki zmierzające w stronę normalizacji stosunków z Prisztiną. Wciąż jednak nie uznaje Kosowa za niepodległe państwo, mimo spotkań przedstawicieli rządów obu stron.

W ostatnich miesiącach doszło nawet do kolejnego ochłodzenia relacji. Stało się tak z uwagi m.in. na szerszy kryzys w relacjach serbsko-albańskich, wywołany zwiększoną aktywnością Tirany na Bałkanach, a także niedawnym uniewinnieniem Ramusha Haradinaja, byłego dowódcy albańskiej partyzantki w czasie wojny w Kosowie i byłego premiera Kosowa. Haradinaj mimo nacisków Belgradu nie został uznany winnym ludobójstw, a Francja odmówiła jego ekstradycji, co oburzyło Serbów.

Zaostrza się konflikt serbsko-albański

Po kilku latach prób normalizacji stosunków – wymaganych przez UE w ramach negocjacji akcesyjnych – konflikt między Albanią a Serbią znowu przybiera na sile. Albania zaczęła coraz aktywniej działać na rzecz swojej diaspory, co Serbia uznaje za działania destabilizujące Bałkany.

 

Na …

Nowy prezydent

Teraz jednak Vučić zapowiedział chęć dialogu z Kosowem. „Zachowam integralność terytorialną Serbii, ale zawsze jestem gotów rozmawiać z kosowskimi Albańczykami” – powiedział w swoim przemówieniu w parlamencie. Nie zamierza jednak uznać niepodległości Kosowa, choć chce też skończyć z „mitami” otaczającymi ten region w serbskiej polityce.

Prócz tego prezydent obiecał rozwijać relacje gospodarcze z państwami regionu, z którymi chciałby stworzyć wspólny sojusz gospodarczy do czasu akcesji do UE. Chciałby także poprawić stosunki handlowe z Chinami. Ponadto, Vučić obiecał kontynuować politykę z czasów premierostwa: ku integracji europejskiej, ale bez antagonizowania Rosji.

Następca Vučića na stanowisku premiera nie jest jeszcze znany. Jego nominacja jest spodziewana w połowie czerwca, a do tego czasu pracami rządu będzie kierował wicepremier Ivica Dačić.

Dołącz do nas w aplikacji Messenger!

Bądź na bieżąco! Serwis EurActiv.pl jest już dostępny na Facebook’owym Messengerze.
Zapisz się do naszego newslettera, aby nie ominęły Cię najważniejsze wiadomości z Europy.