Niemcy zwrócą Nigerii część zrabowanych w czasach kolonialnych słynnych „Brązów z Beninu”

Niemcy-brązy-z -Beninu-Afryka-kolonializm-Holandia-Francja-muzeum-sztuka-restytucja-dzieł-kultury

Brązy z Beninu to bezcenne dzieła afrykańskiej sztuki, źródło: Wikipedia, fot. ​English-speaking Wikipedia user Warofdreams (CC BY-SA 3.0)

Niemieckie muzea zaczną zwracać Nigerii skarby i dzieła sztuki wywiezione z Afryki w czasach kolonialnych. Chodzi przede wszystkim o słynne „Brązy z Beninu”, czyli znajdującą się w Niemczech część bezcennej kolekcji misternie wykonanych między XV a XIX wiekiem odlewów o niezwykle cienkich ściankach.

 

 

Brązy z Beninu (wbrew nazwie większość odlewów powstała jednak z mosiądzu) były wytwarzane w dawnym Królestwie Beninu założonym przez lud Edo na terenie dzisiejszej południowej Nigerii.

Brązy zrabowali Brytyjczycy

Większość skarbów została wywieziona pod koniec XIX w. z Afryki do Europy przez kolonizatorów, którzy je zrabowali, po tym jak Wielka Brytania podbiła Królestwo Beninu. Brązy zdobiły m.in. siedzibę królów ludu Edo.

Największa część kolekcji znajduje się dziś w londyńskim British Museum, ale takie odlewy posiadają w swoich zbiorach także m.in. muzea niemieckie, ponieważ Brytyjczycy część z nich odsprzedawali do innych krajów.

Nigeria od lat stara się o zwrot Brązów z Beninu. W będącym dziś stolicą nigeryjskiego stanu Edo mieście Benin City zbudowano nawet specjalne muzeum, w którym czekają puste miejsca na bezcenne odlewy znajdujące się wciąż w Europie.

Brytyjczycy jednak od lat odmawiają zwrotu Brązów. Wielka Brytania zaoferowała jedynie stałe wypożyczenie dużej części kolekcji do Nigerii, ale nigeryjskie władze chciałyby dzieła sztuki odzyskać na pełną własność i nie zgadzają się na żadne tego typu ugody.

Holandia zapowiada zwrot dzieł sztuki wywiezionych z dawnych kolonii

Holenderski rząd chce powołać specjalną komisję, która ma niezależnie decydować o oddaniu cennych dóbr kultury zagrabionych na przestrzeni lat z miejsc, które składały się niegdyś na holenderskie imperium kolonialne. W grę wchodzi nawet kilkaset tysięcy dzieł sztuki.

 

Holenderskie imperium kolonialne istniało …

„Pogodzić się z kolonialną przeszłością”

Teraz jednak Nigeria odniosła duży sukces. Swoją część kolekcji Brązów z Beninu zwrócą Niemcy. Niemieckiemu rządowi federalnemu udało się w tej sprawie porozumieć z niemieckimi muzeami, które posiadają w swoich zbiorach sztukę afrykańską.

„Fakt, że udało nam się uzgodnić z muzeami i ich sponsorami mapę drogową dotyczącą restytucji obiektów, jest punktem zwrotnym w zajmowaniu się naszą historią kolonialną. Pracowaliśmy intensywnie, aby stworzyć ku temu warunki ramowe” – napisał na Twitterze szef niemieckiej dyplomacji Heiko Maas.

Z kolei minister kultury Monika Grütters stwierdziła: „Stajemy wobec naszej historycznej i moralnej odpowiedzialności, by ujawnić kolonialną przeszłość Niemiec i pogodzić się z nią. Zajmowanie się Brązami z Beninu jest dla mnie kamieniem milowym w tej kwestii”.

Zwrot dzieł sztuki z Niemiec do Nigerii zacznie się w przyszłym roku i potrwa co najmniej kilka lat. To duży sukces nigeryjskich władz, który sprawi, że władze w Abudży na pewno z większą werwą zabiorą się do odzyskiwania reszty kolekcji, która znajduje się obecnie nie tylko w Europie, ale także w USA.

Decyzja władz Niemiec o zwrocie zagrabionych niegdyś afrykańskich dzieł sztuki nie jest pierwszą tego typu w tym roku. W lutym zwrot dzieł sztuki zagrabionych niegdyś w Afryce, Azji i na Karaibach zapowiedziały władze Holandii.