Niemcy: Koronawirus, klimat i praworządność. Jakie priorytety ma nowy rząd w Berlinie?

niemcy-berlin-koalicja-porozumienie-umowa-koalicyjna-zieloni-socjaldemokraci-liberalowie-fdp-spd-scholz-baerbock-habeck-praworzadnosc-fundusz-odbudowy-marihuana-aborcja-placa-minimalna-nato-pandemia-k

Przywództwo w tzw. koalicji świateł drogowych, nazywanej od barw poszczególnych ugrupowań, sprawować będzie nowy kanclerz, Olaf Scholz z SPD (na zdj.). [flickr]

Socjaldemokraci, liberałowie i Zieloni, którzy właśnie przejmują władzę w Niemczech, proponują wiele ambitnych zmian w polityce krajowej i zagranicznej. W jaki sposób tzw. koalicja świateł drogowych chce pokierować polityką Berlina przez kolejne cztery lata?

 

Zostań jednym z Młodych Liderów Europy! Redakcja EURACTIV.pl ogłasza nabór do projektu Young European Leaders for the Future of Europe

 

Rozmowy koalicyjne między zwycięskimi we wrześniowych wyborach do Bundestagu socjaldemokratami z SPD, liberałami z FDP a partią Zielonych okazały się sukcesem. Trzy ugrupowania utworzą nowy rząd, który pokieruje polityką Berlina przez kolejne lata.

Przywództwo w tzw. koalicji świateł drogowych, nazywanej od barw poszczególnych ugrupowań, sprawować będzie nowy kanclerz, Olaf Scholz z SPD.

Przed nowym gabinetem wiele wyzwań – od walki z pandemią koronawirusa i zmianami klimatycznymi, przez najważniejsze problemy polityki wewnętrznej, po sprawy europejskie i międzynarodowe.

Koalicyjne ugrupowania już podzieliły między siebie ministerstwa. Zielonym przypadnie pięć resortów, w tym resort spraw zagranicznych (szefową dyplomacji zostanie współprzewodnicząca partii Annalena Baerbock), gospodarki i klimatu (obejmie go drugi lider ugrupowania, Robert Habeck, który zostanie też wicekanclerzem), rodziny, środowiska i rolnictwa.

FDP przejmie resorty finansów, transportu, sprawiedliwości i edukacji. Z kolei socjaldemokraci oprócz fotela kanclerza otrzymają ministerstwa spraw wewnętrznych, obrony, budownictwa, pracy i spraw społecznych, zdrowia i współpracy gospodarczej.

Koronawirus w centrum bieżącej polityki

„Odważyć się na więcej postępu” – to tytuł porozumienia koalicyjnego, który przyświecać ma nowemu rządowi przez kolejne cztery lata.

Jak podkreśla portal Deutsche Welle, głównym priorytetem na najbliższe miesiące pozostaje jednak walka z koronawirusem. Od początku pandemii w wyniku COVID-19 zmarło w Niemczech 100 tys. osób, a w ostatnim czasie kraj notuje kolejne rekordy zakażeń SARS-CoV-2.

Sytuacja skłoniła przyszłego kanclerza do deklaracji o powołaniu stałego sztabu kryzysowego, który składać będzie codziennie raporty rządowi na temat sytuacji pandemicznej.

Scholz zapowiedział też większą promocję szczepień na koronawirusa i podkreślił, że „w placówkach, które opiekują się szczególnie wrażliwymi grupami, powinno się wprowadzić obowiązek szczepień”.

W związku ze znacznym zapotrzebowaniem na usługi w zakresie zdrowia nowy rząd przewiduje wzrost pensji dla personelu pielęgniarskiego i opiekuńczego, co przyczyniłoby się do zwiększenia liczby pracowników i odciążenia obecnego personelu.

Niemcy: Jest porozumienie ws. nowej koalicji rządowej. Olaf Scholz zostanie kanclerzem

Zieloni i liberałowie z FDP zaprezentują dziś po południu program utworzenia wspólnego rządu.

Wzmocniona walka ze zmianami klimatu

Kolejną ważną dla nowego gabinetu kwestią będzie ochrona klimatu. Umowa koalicyjna przewiduje szybsze niż wcześniej planowano odejście od paliw kopalnych – do 2030 r. zamiast 2038 r.

W celu dekarbonizacji wszystkich sektorów gospodarki udział odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym ma wzrosnąć w ciągu kolejnych 10 lat do 80 proc. 

Na zakończenie ery węgla przeznaczone mają być dodatkowe środki finansowe w wysokości ponad 50 mld euro, które pochodzić będą z niewykorzystanych jeszcze środków z tegorocznego budżetu. Wzbogacenie funduszu klimatycznego miałoby przyspieszyć transformację energetyczną w kraju.

Plany obejmują też zapewnienie, że do 2030 r. co najmniej 15 mln samochodów elektrycznych będzie jeździć po niemieckich drogach. Nie przewiduje się jednak ograniczenia prędkości, postulowanego przez Zielonych. Planowana jest też rozbudowa kolei i wsparcie paliw alternatywnych w lotnictwie i żegludze.

Przyszłe ustawy będą sprawdzane pod kątem przyjazności dla środowiska. Berlin ma być „sojusznikiem” Komisji Europejskiej w sprawie pakietu klimatycznego Fit for 55, którego celem jest redukcja emisji gazów cieplarnianych o 55 proc. do 2030 r. względem poziomu z 1990 r.

Niemcy: Koalicja planuje zwiększyć ambicje klimatyczne. Koniec węgla już w 2030 r.

Koalicja SPD, Zielonych i FDP planuje zrezygnować z węgla w energetyce już w 2030 r. – z gazu w 2040 r. 

Rewizja polityki społecznej

Zmiany dotyczyć mają też polityki społecznej. Płaca minimalna zostanie podniesiona z obecnych 9,60 euro do 12 euro za godzinę, zwiększona ma być też liczba kobiet i starszych pracowników na rynku pracy. 

Nowy rząd chce, aby w kraju pracowało więcej wykwalifikowanych pracowników i zakłada zwiększenie legalnej imigracji. Ułatwiony ma być proces nabywania niemieckiego obywatelstwa.

Zasiłek dla bezrobotnych ma wzrosnąć o 3 euro i wynieść 449 euro miesięcznie. Wiek emerytalny pozostanie na poziomie 67 lat, a wysokość emerytury nie będzie mogła spaść poniżej 48 proc. obecnego średniego dochodu.

Co roku w kraju budowane ma być 400 tys. nowych mieszkań, z czego jedna czwarta będzie dotowana ze środków publicznych. Umowa zakłada maksymalny wzrost czynszów na poziomie 11 proc. w regionach o trudnej sytuacji mieszkaniowej.

Koalicja chce też inwestować w edukację, w tym w cyfryzację szkolnictwa. Wsparcie mają otrzymać przede wszystkim szkoły na obszarach znajdujących się w niekorzystnej sytuacji społecznej.

Koalicja proponuje także obniżenie wieku wyborczego do 16 roku życia, co jednak wymagałoby zmiany konstytucji.

Inną proponowaną zmianą jest legalizacja marihuany. Portal Deutsche Welle zwraca uwagę, że partie zgodziły się na wprowadzenie „kontrolowanej dystrybucji marihuany dla dorosłych w celach konsumpcyjnych w licencjonowanych sklepach”, co pozwoliłoby „kontrolować jakość, zapobiegać obiegowi zanieczyszczonych substancji” i zapewniłoby ochronę nieletnich.

Planowana ustawa miałaby zostać zweryfikowana po czterech latach pod kątem skutków społecznych.

Socjaldemokraci, liberałowie i Zieloni chcą też zliberalizować prawo aborcyjne, poprzez wykreślenie z kodeksu karnego paragrafu, zgodnie z którym karze podlega ten, kto reklamuje lub propaguje przerywanie ciąży. Miałoby to ułatwić pracę lekarzom, którzy mogli obawiać się rozmów o aborcji z pacjentkami.

Niemcy: Nowy rząd będzie działał na rzecz powstania europejskiego państwa federalnego

Socjaldemokraci, Zieloni i FDP zapowiadają ambitne działania w wielu dziedzinach. Planują działać m.in. na rzecz reformowania UE. 

Sprawy europejskie i obronność

W sprawach europejskich rząd Olafa Scholza ma być mniej ugodowy wobec przejawów łamania praworządności w Unii Europejskiej. W umowie koalicyjnej stwierdzono, że należy zwiększyć presję na Komisję Europejską, aby wykorzystywała przysługujące jej instrumenty do domagania się od państw członkowskich UE respektowania unijnego prawa. Nie wymieniono jednak z nazwy krajów, takich jak Polska czy Węgry.

Nowy rząd chciałby także uzależnić wypłaty z unijnego Funduszu Odbudowy przeznaczonego na wzmacnianie europejskich gospodarek po pandemii COVID-19 od przestrzegania praworządności.

Niemcy będą optować za pogłębianiem integracji europejskiej w kierunku federacji państw. Scholz podkreślił, że „suwerenna Europa jest kluczem do naszej polityki zagranicznej” i wspieranie i rozwijanie suwerennej Europy jest „misją” Niemiec, jako „silnego gospodarczo i najbardziej zaludnionego kraju w sercu Starego Kontynentu”.

W porozumieniu partii zawarto propozycję wprowadzenia wspólnego prawa wyborczego dotyczącego wyborów do Parlamentu Europejskiego. Na ponadnarodowych listach znaleźliby się kandydaci z różnych krajów. 

Z kolei w przypadku wyboru przewodniczącego Komisji Europejskiej, głosować mogliby wyborcy ze wszystkich państw członkowskich. Koalicja proponuje też zwiększenie uprawnień Wysokiego Przedstawiciela UE ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa.

Według koalicji celem integracji europejskiej powinno być „federalne, europejskie państwo związkowe, zorganizowane zgodnie z zasadą subsydiarności i proporcjonalności oraz kartą praw podstawowych” jako podstawami funkcjonowania.

Proponowane jest także zacieśnianie współpracy wojskowej w ramach UE, ale bez uszczerbku na członkostwu Niemiec w NATO, które ma pozostać kluczowe dla zapewniania krajowi bezpieczeństwa. Mimo to, Berlin nie zobowiązuje się nadal do wydatkowania 2 proc. PKB na obronność, co jest jednym z założeń Sojuszu Północnoatlantyckiego.

Niemcy pozostaną za to częścią programu nuclear sharing, czyli strategii NATO, której celem jest odstraszanie Moskwy.

Niemcy pozostaną częścią nuklearnego systemu odstraszania NATO

Porozumienie SPD, Zielonych oraz FDP powinno zakończyć – przynajmniej na jakiś czas – dyskusje na temat wycofania amerykańskiej broni jądrowej z Niemiec.

Polityka względem Wschodu

Ośrodek Studiów Wschodnich zaznacza, że porozumienie wskazuje na ostre stanowisko względem reżimów, takich jak Rosja i Chiny. Pekin został uznany za rywala systemowego i wyrażono sprzeciw wobec jego agresywnych posunięć, ale współpraca między krajami ma być kontynuowana. 

Partie koalicyjne wyraziły wsparcie dla integralności terytorialnej Ukrainy i dążeń Białorusinów do wolności i demokracji. 

Polityka wschodnia rządu ma się odwoływać do poszanowania prawa międzynarodowego i praw człowieka, jednak niezmiennie będzie on dążył do utrzymania dialogu politycznego z Rosją, zwłaszcza w rozwiązywaniu konfliktów i problemów międzynarodowych, podkreśla OSW.

Pojawia się też wątek Polski – nowy rząd chce ożywić relacje w ramach Trójkąta Weimarskiego, do którego oprócz Warszawy i Berlina należy Paryż, a także kontynuować dialog społeczeństw obywatelskich i współpracę przygraniczną.

Wyrażono też poparcie dla budowy Miejsca Pamięci i Spotkań z Polską w Berlinie, mającego upamiętnić polskie ofiary nazistowskich Niemiec i przyczynić się do budowania dobrych relacji polsko-niemieckich.