Nagroda im. Sacharowa dla jazydzkich prawniczek

Laureatki Nagrody Sacharowa 2016 Nadia Murad i Lamiya Aji Bashar z przewodniczącym PE Martinem Schulzem

Nadia Murad i Lamiya Aji Bashar otrzymały właśnie Nagrodę im. Sacharowa na rzecz Wolności Myśli. Nagroda przyznawana jest co roku przez Parlament Europejski.

 

Dziś w południe dwie jazydzkie prawniczki Nadia Murad Basee Taha (23 lata) i Lamiya Aji Bashar (18 lat) odebrały Nagrodę im. Sacharowa. Pozostali finaliści tegorocznej Nagrody to Can Dündar, były redaktor naczelny tureckiego dziennika Cumhuriyet, oraz Mustafa Dżemilew, wojownik o prawa Tatarów Krymskich.

Jazydzkie prawniczki były ofiarami niewoli seksualnej w tzw. Państwie Islamskim (PI). Teraz są rzeczniczkami kobiet, które dżihadyści narażają na podobne cierpienia, jednocześnie angażując się również w pomoc społeczności jazydzkiej w Iraku.

Jazydzi to mniejszość religijna licząca zaledwie kilkaset tysięcy osób. Jest to grupa najbardziej prześladowana przez dżihadystów – PI popełnia na jazydach ludobójstwo. Obok zabójstw, przetrzymywania i tortur, dzihadyści dopuszczają się niewolnictwa seksualnego. Tym bardziej działania laureatek tegorocznej Nagrody Sacharowa są szczególnie ważne.

Nadia Murad i Lamiya Aji Bashar

(na podstawie depeszy Parlamentu Europejskiego)
Obie kobiety pochodzą z Kocho w regionie Sindżar, miejscowości, w której 3 sierpnia 2014 r. PI wymordowało wszystkich mężczyzn. Kobiety i dzieci trafiły do niewoli. Wszystkie młode kobiety porwano, następnie kilkakrotnie kupowano i sprzedawano oraz wykorzystywano jako niewolnice seksualne.

W listopadzie 2014 r. Nadia Murad zdołała uciec z pomocą rodziny z sąsiedztwa, która wywiozła ją poza strefę kontrolowaną przez PI, i dotrzeć do obozu dla uchodźców w północnym Iraku, a następnie do Niemiec. Rok później w grudniu 2015 r. wystąpiła na pierwszej w historii sesji Rady Bezpieczeństwa ONZ poświęconej handlowi ludźmi, gdzie wygłosiła przejmujące przemówienie opisujące jej doświadczenia. We wrześniu 2016 r. została pierwszą ambasadorką dobrej woli na rzecz godności ofiar handlu ludźmi. Obecnie angażuje się w światowe i lokalne inicjatywy służące pogłębianiu wiedzy o ciężkim losie ofiar handlu ludźmi. W październiku 2016 r. Rada Europy uhonorowała ją Nagrodą Praw Człowieka im. Václava Havla.

Lamiya Aji Bashar kilkakrotnie podejmowała próby ucieczki, zanim udało jej się to ostatecznie w kwietniu br. dzięki pomocy rodziny, która opłaciła lokalnych przemytników. W czasie ucieczki przed bojownikami PI z granicy kurdyjskiej w kierunku terytorium kontrolowanego przez rząd iracki doszło do eksplozji miny lądowej, wskutek czego zginęły dwie towarzyszące jej kobiety. Ona sama odniosła obrażenia i niemal straciła wzrok. Wysłano ją na leczenie do Niemiec, gdzie dołączyła do żyjącego rodzeństwa. Od czasu powrotu do zdrowia Lamiya Aji Bashar działa aktywnie na rzecz zwiększenia świadomości o losie wspólnoty jazydów oraz pomaga kobietom i dzieciom, które padły ofiarami niewolnictwa i bestialstwa ze strony IS.

“Przyznając Nagrodę Nadii Murad i Lamiyi Aji Bashar, okazujemy, że ich walka nie była daremna i że jesteśmy gotowi do nich dołączyć w walce przeciwko niedoli i brutalności, której dopuszcza się tzw. Państwo Islamskie i której nadal doświadcza wielu ludzi“ – powiedział przewodniczący PE Martin Schulz, ogłaszając nazwiska laureatek.

Finaliści Can Dündar i Mustafa Dżemilew
W tegorocznym finale Nagrody Sacharowa znaleźli się także turecki dziennikarz Can Dündar oraz przywódca Tatarów krymskich Mustafa Dżemilew. Obaj wzięli udział w ceremonii.
Nagroda im. Sacharowa

Ustanowiona przez Parlament Europejski w 1988 r. Nagroda im. Sacharowa na rzecz Wolności Myśli przyznawana jest każdego roku wybitnym aktywistom walczącym o prawa człowieka na całym świecie. Laureat otrzymuje 50 tysięcy euro. W 2015 r. Nagrodę otrzymał saudyjski bloger Raif Badawi.

Kandydatów mogą zgłaszać grupy polityczne Parlamentu Europejskiego lub przynajmniej czterdziestu posłów. Komisje: Spraw Zagranicznych (kierowana przez posła Elmara Broka) i Rozwoju (kierowana przez posłankę Lindę McAvan) wybierają trzech finalistów, a Konferencja Przewodniczących decyduje, kto otrzyma nagrodę. Nadia Murad Basee i Lamiya Aji Bashar zostały nominowane przez grupy S&D i ALDE.