Literacki Nobel dla Olgi Tokarczuk

Olga Tokarczuk, źródło: WIkipedia, Fot. Borys Nieśpielak/DeFacto (CC BY-SA 4.0))

Olga Tokarczuk została laureatką Literackiej Nagrody Nobla za 2018 r. Nagrody nie przyznano w ubiegłym roku, ponieważ Akademią Szwedzką targał wówczas skandal obyczajowy. W tym roku przyznano więc dwie nagrody. Wyróżnienie za 2019 r. otrzymał Austriak Peter Handke.

 

Akademia Szwedzka przyznała nagrodę Oldze Tokarczuk za „narracyjną wyobraźnię, która wraz z encyklopedyczną pasją reprezentuje przekraczanie granic jako formę życia.” Polska pisarka otrzymała także w 2018 r. Międzynarodową Nagrodę Bookera za powieść „Bieguni”, która na język angielski została przetłumaczona przez Jennifer Croft jako „Flights” (tłumaczka również została nagrodzona Bookerem).

Szansą na kolejnego Bookera Tokarczyk miała też w tym roku. W finale znalazła się jej powieść „Prowadź swój pług przez kości umarłych” przetłumaczona na angielski jako „Drive Your Plow Over the Bones of the Dead” przez Antonię Lloyd-Jones. To na podstawie tej powieści Agnieszka Holland nakręciła wyróżniony Nagrodą im. Alfreda Bauera na Festiwalu Filmowym w Berlinie obraz „Pokot”.

„Tokarczuk uświadamia nam, że nie ma prostych wyborów”

Twórczość Olgi Tokarczuk często dotyka kwestii człowieczeństwa, czy to w zderzeniu ze współczesnością, czy to w obliczu historycznych wydarzeń. Jej najważniejsze książki, oprócz tych nominowanych do Bookera, to „Prawiek i inne czasy”, „Dom dzienny, dom nocny”, „Moment niedźwiedzia” czy „Księgi Jakubowe”. Za tę ostatnią powieść (tak jak i za „Biegunów”) Tokarczuk otrzymała też Nagrodę Literacką „Nike”. Do „Nike” była też nominowana za „Prowadź swój pług przez kości umarłych”. Jest również laureatką „Paszportu Polityki” oraz Nagrody Fundacji im. Kościelskich.

Według literaturoznawczyni i kulturoznawczyni dr Sylwii Stano decyzja Akademii Szwedzkiej o Noblu dla Olgi Tokarczuk jest w pełni uzasadniona. „Dla mnie to wspaniała decyzja. Od rana mocno trzymałam kciuki za Olgę Tokarczuk. W świecie tak podzielonym i pełnym sprzeczności, jak ten, w którym dziś żyjemy, proza Tokarczuk uświadamia nam, że nie ma prostych wyborów. Poruszamy się na cienkiej granicy, która oddziela dobro od zła, naturę od kultury, myśli od czynów. To duchowe napięcie współczesności prowadzi do przekroczenia granic naszego poznania. Bardzo cenię naszą nową noblistkę za odwagę w stawianiu fundamentalnych pytań, które dotykają dziś źródeł człowieczeństwa” – mówi dr Stano.

Światowy Dzień Książki, czyli jak Polacy czytają na tle Europy

Dziś (23 kwietnia) przypada Światowy Dzień Książki. Od 1995 r. jest organizowany przez UNESCO, ale jego korzenie sięgają Katalonii i lat 20. XX wieku. Właśnie w Hiszpanii obchodzi się go najhuczniej. Najwięcej czytają jednak w Europie Luksemburczycy, Szwedzi, Niemcy i …

Minister kultury gratuluje i… obiecuje przeczytać powieści noblistki

Polskiej noblistce pogratulował na Twitterze minister kultury Piotr Gliński. „Sukces polskiego twórcy bardzo cieszy, tym bardziej, że to kolejny międzynarodowy sukces Pani Tokarczuk. Nagroda Nobla to dobitny dowód na to, że polska kultura jest doceniana na całym świecie” – napisał. Dodał też, że „w związku z nagrodą Pani Tokarczuk minister kultury tym bardziej zobowiązuje się powrócić do niedokończonych wcześniej lektur noblistki.” We wtorek (8 października) minister Gliński powiedział bowiem na antenie telewizji TVN24, że „próbował czytać powieści Olgi Tokarczuk, ale nigdy żadnej nie dokończył”. A pytany był właśnie o noblowskie szanse polskiej autorki. Przyznał jednak wówczas, że „trzyma kciuki za Olgę Tokarczuk”. Pisarka bywała krytykowana przez polityków Prawa i Sprawiedliwości, ponieważ była mocno krytyczna wobec działań obecnego polskiego rządu.

Do słów ministra Glińskiego odniósł się w swoich gratulacjach dla Tokarczuk przewodniczący Rady Europejskiej Donald Tusk. „Pani Olgo, najserdeczniejsze gratulacje! Co za radość i duma! Będę się tym chwalił w Brukseli jako Polak i wierny czytelnik, który przeczytał wszystko, od początku do końca” – napisał Tusk na swoim prywatnym koncie na Twitterze.

Tokarczuk otrzymując Literackiego Nobla dołączyła do grona innych polskich autorów nagrodzonych tym najbardziej prestiżowym w świecie literatury wyróżnieniem – Henryka Sienkiewicza, Władysława Reymonta, Czesława Miłosza i Wisławy Szymborskiej. Nagroda ta jest przyznawana od 1901 r., a laureaci oprócz złotego medalu i specjalnego dyplomu otrzymują także 9 mln koron szwedzkich, czyli ok. 1 mln dolarów. Uroczyste wręczenie nagrody odbywa się zawsze 10 grudnia w Sztokholmie w rocznicę śmierci fundatora nagrody Alfreda Nobla. Uroczysty bankiet z udziałem laureatów z wszystkich dziedzin zaszczyca swoją obecnością szwedzka rodzina królewska.

Jakie książki czytają na wakacjach polscy europosłowie?

Jakie książki na lato? Co i dlaczego podczas wakacji czytają polscy europosłowie? Decyduje chęć zapomnienia o trudnej pracy? Dążenie do poszerzenia horyzontów intelektualnych a może nadrabianie zaległości czytelniczych? Jeśli tak samo jak redakcja EURACTIV.pl są Państwo ciekawi – po odpowiedzi …

Austriak laureatem drugiej nagrody

Drugim tegorocznym laureatem (za 2019 r.) został austriacki pisarz i dramaturg Peter Handke, autor m.in. głośnej powieści „Szerszenie” czy prowokacyjnej sztuki „Publiczność zwymyślana”. O Handkem było głośno, gdy w 1996 r. wydał tom esejów podróżniczych zatytułowany „Podróż zimowa nad Dunaj, Sawę, Morawę i Drinę albo sprawiedliwość dla Serbii”, w której również Serbów przedstawił jako ofiary wojny domowej w Jugosławii.

Z powodu tego eseju były prezydent Serbii Slobodan Milošević chciał powołać Handkego na świadka podczas swojego procesu przed Trybunałem w Hadze. Austriak jednak odmówił, tłumacząc, że jego eseje nie są usprawiedliwieniem serbskich zbrodni, a jedynie zwrócił uwagę, na to, że także bywali ofiarami walk. Wydał jednak wówczas esej pt. „Zakamuflowana wypowiedź świadka w procesie przeciwko Slobodanowi Miloševićowi”.

Opóźniony Nobel

Nagroda dla Olgi Tokarczuk to zaległe wyróżnienie za 2018 r. Dlatego w tym roku przyznano dwa Literackie Noble. W ubiegłym roku nagrody nie przyznano, ponieważ w Akademii Szwedzkiej wybuchł skandal wokół francusko-szwedzkiego fotografika i reżysera Jean-Claude’a Arnaulta, który jest mężem byłej członkini Akademii Katariny Frostenson. Arnault został skazany na 2 lata więzienia za molestowanie seksualne kobiet, do czego wykorzystywał swoje wpływy w Akademii Noblowskiej.

W związku ze skandalem z Akademii odeszło aż 8 z 18 członków, a brak czasu na uzupełnienie kworum uniemożliwił wyłonienie laureata na czas. Dlatego przyznanie nagrody za 2018 r. odłożono na następny rok. Później na jaw wyszło, że Arnault z wyprzedzeniem wiedział kto otrzyma Nagrody Nobla i informacje te ujawniał osobom postronnym. Ma to nie tylko znaczenie prestiżowe, ale także finansowe. To, kto zostanie w danym roku wyróżniony (zwłaszcza w dziedzinie Literatury oraz Pokoju), jest przedmiotem zakładów bukmacherskich.

Ponad 100 ludzi europejskiej kultury podpisało apel w obronie Ołeha Sencowa

Europejscy filmowcy, pisarze i aktorzy złożyli swoje podpisy pod listem otwartym do władz Rosji, w którym apelują o uwolnienie przetrzymywanego w rosyjskiej kolonii karnej ukraińskiego reżysera i dramaturga Ołeha Sencowa, który od dłuższego czasu prowadzi głodówkę. „Trzeba działać szybko, aby …