Libia: Oskarżony o zbrodnie syn Muammara Kaddafiego chce zostać prezydentem

libia-afryka-sai-al-islam-Kaddafi-arabska-wojna-ONZ-haftar

Syn Muammara Kaddafiego startuje w wyborach prezydenckich / Foto via [Christian Holmér]

Syn nieżyjącego dyktatora Libii Muammara Kaddafiego ogłosił zarejestrowanie kandydatury w zaplanowanych na 24 grudnia wyborach prezydenckich.

 

 

Saif al-Islam Kaddafi w niedzielę (14 listopada) widziany był publicznie pierwszy raz od dekady, kiedy w opublikowanym w mediach filmie wideo podpisywał dokumenty potrzebne do rejestracji na prezydenckiego kandydata.

Saif ubrany w tradycyjny libański strój, zwrócił się do kamery i zacytował Koran: „sądź w prawdzie między nami a naszym narodem. Bóg zawsze zwycięża, nawet jeśli niewierzący tego nienawidzą”.

10 lat od śmierci Muammara Kadafiego Libia wciąż pogrążona w chaosie

Ponieważ kraj wciąż nie odzyskał stabilności, a także w wyniku wojny domowej mocno zbiedniał, coraz więcej Libijczyków z sentymentem wspomina okres dyktatury.

Spadkobierca dyktatora

Przed dekadą Saif był uważany za spadkobiercę swojego ojca, a przez wiele lat uchodził za jego prawą rękę. Na Zachodzie miał opinię reformatora, który przygotowywał grunt pod porozumienie najważniejszych z punktu widzenia Libii państw Zachodu z Trypolisem. Na kilka lat przed wybuchem tzw. Arabskiej Wiosny popadł jednak w niełaskę i na kilka lat zaszył się w Europie. Wrócił, gdy wybuchły już uliczne protesty i z miejsca stał się zagorzałym obrońcą reżimu.

Schwytano go w południowej Libii w listopadzie 2011 r., po trzech miesiącach ucieczki i w kilka tygodni po śmierci rządzącego żelazną ręką przez 42 lata pułkownika Muammara Kaddafiego.

Większość ocalałej rodziny uciekła z Libii, a sam Saif był przetrzymywany w więzieniu w mieście Zintan przez prawie sześć lat. W tym czasie został skazany na śmierć. „Nie boję się umrzeć, ale jeśli zostanę stracony w takim procesie to powinno się to nazywać morderstwem”, powiedział Kaddafi na początku uwięzienia. Kara śmierci ostatecznie została odwołana przez sąd w Trypolisie w 2015 r.

Międzynarodowy Trybunał Karny (MTK) wydał za Saifem list gończy. Trybunał zarzuca mu zbrodnie przeciwko ludzkości, których dokonał na ludności cywilnej – miał kierować atakami sił bezpieczeństwa na cywilów w trakcie tłumienia protestów opozycji w 2011 r.

Tunezja: Coraz większe protesty przeciw prezydentowi, który zawiesił parlament

Prezydent Kais Saied co prawda wskazał już nowego premiera, ale przedłużył sobie prawo do rządzenia dekretami.

Kontrowersyjny kandydat

Start syna byłego dyktatora w wyborach prezydenckich podzielił opinię publiczną w Libii. Jednak sama kandydatura nie jest zaskoczeniem. W maju br. syn byłego dyktatora udzielił wywiadu „New York Timesowi”, w którym z bólem mówił o pogrążonej od wielu lat w bratobójczej wojnie ojczyźnie. Już wtedy nie wykluczał zaangażowania się w politykę.

Jak zauważa korespondent BBC ds. Bliskiego Wschodu Sebastian Usher „wspomnienia dyktatury w Libii są nadal zbyt silne, aby syn Kaddafiego mógł wygrać wybory, a sama jego kandydatura jeszcze bardziej komplikuje i tak już kruchy proces wyborczy”.

Po latach wojny domowej i rywalizujących ze sobą grup wpływu na wschodzie i zachodzie kraju, Libia jest dziś kierowana przez rząd tymczasowy pozostając wciąż niestabilna politycznie.

Brak politycznego porozumienia pomiędzy organami politycznymi oraz różnymi frakcjami co do zasad i harmonogramu przeprowadzania wyborów, rzuca cień na samą ich organizację oraz grozi ich kolejnym odwołaniem.

Początkowo wybory zaplanowane były na 10 grudnia 2018 r., jednak przez zawirowania polityczne zostały odwołane. Ostatecznie mają się one odbyć 24 grudnia br., a ewentualną drugą turę zaplanowano na 24 stycznia 2022 r.

Libia: Obie strony wojny domowej ogłaszają zawieszenie broni

Porozumienie o wstrzymaniu ognia wchodzi w życie natychmiast

Międzynarodowe obawy co do przebiegu wyborów

Jak zauważają organizacje zajmujące się przestrzeganiem praw człowieka „grudniowe wybory nie będą sprawiedliwe, wolne i demokratyczne”.

Światowe mocarstwa oraz Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ), ostrzegają, że każdy kto spróbuje przeszkodzić w procesie głosowania, czy podejmie próbę sfałszowania wyników będzie podlegał surowym sankcjom międzynarodowym.

Opinia międzynarodowa ma również wątpliwości co do innych kandydatów ubiegających się o prezydenturę w Libii. Wśród pretendentów są m.in. generał Chalifa Haftar, który przez kilka lat we wschodniej Libii prowadził wojnę z popieranym przez ONZ rządem w Trypolisie. Kandydaturę w wyborach zgłosił także premier Abdul Hamid al-Dbeibah i przewodniczący parlamentu Aguila Saleh.

Bliski Wschód wysycha. 2021 to rok rekordowych susz

W tym roku susza na Bliskim Wschodzie i okolicznych regionach zagraża milionom osób i może oznaczać braki wody, żywności i prądu. Dlaczego Bliski Wschód wysycha?

Pokłosie wieloletniej dyktatury

Muammar Kaddafi stał na czele Libii od 1 września 1969 r., kiedy przeprowadzono zamach stanu, aż do swojej śmierci 20 października 2011 r.

Władza Kaddafiego została zachwiania w trakcie Arabskiej Wiosny w 2011 r. W obawie przed protestami dyktator wdrożył środki zapobiegawcze. Postanowił oczyścić korpus oficerski armii z potencjalnych dezerterów i zdrajców.

Jednak działania te nie uspokoiły nastrojów, a Libijczycy wyszli na ulicę w lutym 2011 r. doprowadzając do ogromnych protestów przeciwko reżimowi. Władze krwawo tłumiły wszelkie próby oporu. Antyrządowe protesty podyktowane były głównie wysokim bezrobociem, niezadowoleniem z systemu oraz wzrastającemu poziomowi ubóstwa.

Doszło do starć zbrojnych z opozycją, która założyła Narodową Radę Tymczasową. Powstańcy wspierani byli przez siły powietrzne NATO. Po obaleniu dyktatury doszło do wojny domowej, której skutki w postaci niestabilności politycznej są widoczne do dziś.

Przez niestabilność, Libia znalazła się na skraju upadku gospodarczego i bankructwa. To spowodowało, że część mieszkańców kraju zaczęła z sentymentem wspominać czas dyktatury, w której trakcie kraj był zasobny w ropę naftową, gwarantowano darmową opiekę zdrowotną, pracę czy edukację na wysokim poziomie.