Kuba: Koniec epoki braci Castro. Raúl oddaje władzę i przechodzi na emeryturę

Kubański przywódca Raul Castro całkowicie przechodzi na emeryturę, źródło: Flickr, fot. Irene Pérez/ Cubadebate (CC BY-NC-SA 2.0)

Kubański przywódca Raul Castro całkowicie przechodzi na emeryturę, źródło: Flickr, fot. Irene Pérez/ Cubadebate (CC BY-NC-SA 2.0)

Raúl Castro zrezygnował z funkcji I sekretarza Komunistycznej Partii Kuby. To koniec epoki rządów braci Castro, którzy stali na czele komunistycznych władz kubańskich od 1959 r., czyli od zwycięstwa na Kubie rewolucji. Czy będzie to też początek głębszych reform na wyspie?

 

89-letni Raúl Castro przejął stanowisko I sekretarza Komunistycznej Partii Kuby w 2011 r. od swojego schorowanego już wówczas mocno starszego brata Fidela Castro. Obiecał wówczas, że będzie tę funkcję piastował tylko przez 10 lat i potem uda się na emeryturę.

Swojej obietnicy dotrzymał i wczoraj (16 kwietnia) ogłosił, że przechodzi w stan spoczynku „w poczuciu spełnionej misji, a przywództwo wszechpotężnej kubańskiej Partii Komunistycznej przekazuje w ręce młodego pokolenia”.

„Dopóki żyję, będę gotowy z nogami w strzemionach do obrony ojczyzny, rewolucji i socjalizmu” – obiecał jednak Raúl Castro w swoim wystąpieniu podczas czterodniowego kongresu Partii Komunistycznej, na którym ogłosił swoje emerytalne plany.

Kubańska "biała armia" lekarzy na ratunek Włochom

Rząd w Hawanie skierował do epicentrum koronawirusa w północnych Włoszech 52 doświadczonych medyków. Skąd wzięła się kubańska „armia w kitlach”?

Kto teraz na czele Partii Komunistycznej?

Oficjalnie ustępujący przywódca nie namaścił żadnego konkretnego kandydata na nowego I sekretarza, ale będzie nim zapewne Miguel Díaz-Canel, który w przyszłym tygodniu skończy 61 lat. Díaz-Canel już w 2018 r. przejął od młodszego z braci Castro funkcje przewodniczącego Rady Państwa oraz przewodniczącego Rady Ministrów, czyli faktycznego szefa władz wykonawczych.

To jednak Raúl Castro dalej pozostawał ideologicznym przywódcą z wciąż dużym wpływem na kubańskie władze, a po śmierci w 2016 r. swojego brata Fidela – najważniejszą postacią kubańskiego reżimu.

Díaz-Canel to przedstawiciel młodszego pokolenia komunistycznych lojalistów, który jednak dał się poznać jako zwolennik gospodarczego otwarcia Kuby, ale bez wprowadzania demokratyzacji – poluzowywania jej jednopartyjnego systemu czy polityki wewnętrznej w innych obszarach.

Pewna liberalizacja gospodarcza (np. poszerzenie możliwości działania małej prywatnej inicjatyw w rzemiośle czy gastronomii) została już wprowadzono przez Raúla Castro, ale młodsi członkowie władz od dawna narzekają, że pokolenie pierwszych rewolucjonistów zbyt wolno liberalizowało gospodarkę.

UE wzywa do Brukseli ambasadora z Kuby. Przyczyną jest kontrowersyjny list do Bidena

Grupa eurodeputowanych domaga się od szefa unijnej dyplomacji Josepa Borrella, by odwołał Alberto Navarro z pełnionej funkcji.

Kuba znów przeżywa głęboki kryzys

Tymczasem sytuacja gospodarcza Kuby jest obecnie niezwykle trudna i zaczyna już bardzo przypominać głęboki kryzys z lat 90. XX wieku, gdy upadek ZSRR i wstrzymanie wielu zagranicznych dotacji od bratnich reżimów komunistycznych ujawniły całą słabość „uspołecznionej” kubańskiej gospodarki.

Teraz z Kubę bardzo silnie uderzyła pandemia COVID-19. Wyspa nie tylko od stycznia zmaga się z kilkakrotnie silniejszą niż poprzednie trzecią falą zakażeń koronawirusem, ale także całkowicie załamuje się gospodarczo, bo na wyspę nie przybywa już tylu zagranicznych turystów.

Problem ten pogłębia się też od czasu gospodarczego bankructwa Wenezueli, która korzystają z niegdysiejszych bardzo wysokich cen ropy naftowej za czasów prezydenta Hugo Cháveza pompowała w reżim braci ogromne kwoty. Ale tamto źródło dewiz także już wyschło.

Swoje zrobiły też sankcje i ograniczenia gospodarcze narzucone Kubie przez administrację poprzedniego prezydenta USA Donalda Trumpa, który radykalnie skończył z polityką amerykańsko-kubańskiego ocieplenia prowadzoną przez jego poprzednika Baracka Obamę, który doprowadził nawet do ponownego otwarcia w 2015 r. amerykańskiej ambasady w Hawanie.

Unia chce pomóc Kubie w konsolidacji waluty

Unia zaoferowała komunistycznej Republice Kuby pomoc w konsolidacji jej dwóch walut, opierając się na doświadczeniu z wprowadzania euro- twierdził w środę unijny oficjel podczas wizyty w Hawanie.
 

Kuba od ponad dwóch dekad posługuje się dwoma osobnymi walutami- peso kubańskim i …

Będzie nowe otwarcie kubańsko-amerykańskie?

Wszystko to spowodowało, że już wcześniej słabnąca kubańska gospodarka w ubiegłym roku skurczyła się aż o 11 proc., a w sklepach znów zaczęło brakować nawet żywności, co przywróciło nie widziane tam od dwóch dekad kolejki po podstawowe produkty.

Zmniejszyły się także transfery finansowe od kubańskiej diaspory zagranicą, które przez ostatnie kilkadziesiąt lat stały się ważnym elementem PKB Kuby. Ale pandemiczny kryzys gospodarczy sprawił, że Kubańczycy mieszkający zagranicą (głównie w USA) przelewają już mniej pieniędzy swoim krewnym w ojczyźnie.

Być może trudna sytuacja gospodarcza i polityczna zmiana w Białym Domu, w którym urzęduje już Demokrata Joe Biden (wiceprezydent z czasów Obamy) znów przyczynią się więc do amerykańsko-kubańskiego ocieplenia.

Nadzieję na to wyraził w swoim wystąpieniu ustępujący Raúl Castro. „Potwierdzam na tym kongresie partyjnym wolę nawiązania pełnego szacunku dialogu, nowej formy stosunków ze Stanami Zjednoczonymi. Nie twierdzę jednak, że aby to osiągnąć, Kuba musi zrzec się zasad rewolucji i socjalizmu” – zastrzegł.