„Oszczędna” Holandia ma nową minister finansów. Nominacja Sigrid Kaag zwiastunem łagodniejszej polityki fiskalnej?

Sigrid Kaag, Holandia

Szefowa Demokratów 66, przyszła wicepremier i minister finansów Holandii Sigrid Kaag / Zdjęcie: Flickr, CC BY-SA 2.0 [Ministerie van Buitenlandse Zaken]

Szefowa partii Demokraci 66 Sigrid Kaag obejmie w holenderskim rządzie stanowisko minister finansów. Kaag znana jest z napiętych relacji z premierem Markiem Rutte.

 

Objęcie przez Sigrid Kaag w nowym rządzie któregoś ze stanowisk ministerialnych było bardzo prawdopodobne. Kaag szefuje bowiem Demokratom 66 (D66), partii, która w ubiegłorocznych wyborach zajęła drugie miejsce, ustępując tylko kierowanej przez premiera Marka Rutte Partii Ludowej na rzecz Wolności i Demokracji (VVD).

Padło na ministerstwo finansów, a więc resort zgoła odmienny odmienny od tego, którym Kaag kierowała w czasie negocjacji koalicyjnych. W minionym roku przez kilka miesięcy była ona ministrem spraw zagranicznych. W nowym gabinecie będzie ona także jednym z wicepremierów.

Holandia: Po 271 dniach od wyborów partie zawarły umowę koalicyjną

Rozmowy koalicyjne okazały się tym razem rekordowo długie, jednak partiom tworzącym poprzedni rząd ostatecznie udało się porozumieć w sprawie dalszej współpracy.

Kaag ministrem finansów: zwiastun łagodniejszej polityki fiskalnej?

Holandia należała dotąd na unijnej arenie do państw o „jastrzębiej” polityce fiskalnej, czego świadectwem była chociażby początkowo ostra postawa Marka Rutte wobec pomysłu zaciągnięcia przez UE wspólnego długu, co było konieczne dla uruchomienia Funduszu Odbudowy.

Zdaniem ekspertów nominacja Kaag może zwiastować złagodzenie dotychczasowej polityki. Wskazuje się chociażby na to, że Demokraci 66 i sama ich liderka opowiadali się za emisją tzw. euroobligacji.

W ubiegłym miesiącu, komentując osiągniętą nową umowę koalicyjną, Kaag zapowiadała „inny ton i bardziej otwartą postawę” przyszłego rządu w porównaniu do poprzedniego, składającego się z tych samych partii.

Holandia to europejski lider w produkcji mięsa, ale rząd zapłaci rolnikom miliardy euro za porzucenie hodowli

W Holandii występuje największe zagęszczenie zwierząt gospodarskich – ponad czterokrotnie większe niż w Wielkiej Brytanii czy Francji.

„Opieszała” ewakuacja z Afganistanu powodem dymisji z funkcji szefowej MSZ

Gdy po wyborach toczyły się rozmowy koalicyjne, Sigrid Kaag na kilka miesięcy objęła urząd ministra spraw zagranicznych. We wrześniu odeszła jednak w niesławie, gdy parlament formalnie obwinił ją za złe zarządzanie ewakuacją holenderskich obywateli i współpracowników z Kabulu po przejęciu władzy w Afganistanie przez talibów.

Holenderska ambasada w Afganistanie kilkukrotnie wysyłała do rządu w Hadze pilne prośby o przygotowanie do ewakuacji personelu z Kabulu, ale gabinet długo nie mógł podjąć decyzji, kiedy i w jaki sposób przeprowadzić ewakuację.

Podczas debaty w Tweede Kamer, niższej izbie holenderskiego parlamentu, Kaag tłumaczyła, że podejmując decyzje, rząd opierał się na „błędnych przesłankach”, ale w obliczu decyzji o formalnym obarczeniu ją winą postanowiła ustąpić ze stanowiska.

„Izba uznała, że rząd postąpił w sposób nieodpowiedzialny. W takiej sytuacji nie mam innego wyjścia, jak tylko zmierzyć się z konsekwencjami (decyzji parlamentu – red.)”, stwierdziła w oficjalnym oświadczeniu. „Minister powinien ustąpić, jeśli jego polityka spotyka się z dezaprobatą”, oceniła wówczas.

Holandia: Szefowa MSZ Sigrid Kaag ustępuje. Powodem ewakuacja z Afganistanu

Minister spraw zagranicznych była ostro krytykowana na krajowej scenie politycznej za chaotyczne przeprowadzenie ewakuacji holenderskich dyplomatów i współpracowników z Kabulu.

Ponoć chłodne relacje na linii Rutte – Kaag nie przeszkadzają we współpracy

Kaag znana jest też z doniesień o jej dość napiętych relacjach z Markiem Rutte. W maju, niedługo po objęciu funkcji szefowej dyplomacji, miała ona pokłócić się z premierem o konflikt izraelsko-palestyński. Rutte opowiada się bowiem raczej za Izraelem, a Kaag cechuje stanowisko bardziej propalestyńskie.

Eksperci ocenili jednak wówczas, że konflikt między politykami miał podłoże „nie tyle merytoryczne, co osobiste” i spowodowany był raczej napięciem w relacjach między obojgiem polityków aniżeli zwykłą różnicą zdań na dany temat.

„Tym dwojgu nie jest szczególnie po drodze”, ocenił wtedy analityk polityczny Syp Wynia w programie Goedemorgen Nederland stacji telewizyjnej NPO 1. Jego zdaniem „Rutte ma w sobie wiele z oportunisty, pod każdym względem – i to wiedzą wszyscy”, zaś „Kaag stwarza czasem wrażenie wyniosłej”.

Nawet jeśli między Rutte a Kaag jest niechęć, to na ogół wzajemne animozje nie przeszkadzają im we współpracy. Spór o Izrael i Palestynę nie zaprzepaścił natomiast rozmów koalicyjnych. Zarówno VVD, jak i D66 od początku deklarowali wolę kontynuacji współpracy w ramach nowego rządu.

Holandia: Kłótnia w rządzie o konflikt izraelsko-palestyński. Spór zaszkodzi formowaniu koalicji?

Między premierem Markiem Rutte a szefową dyplomacji Sigrid Kaag doszło do ostrej konfrontacji w sprawie działań zbrojnych w Strefie Gazy.

Kto jeszcze znajdzie się w nowym holenderskim rządzie?

Ze względu na rozdrobnioną holenderską scenę polityczną i konieczność nawiązania współpracy nie z jedną, ale z kilkoma partiami negocjacje koalicyjne w Holandii zawsze są trudne. Tym razem trwały one jednak aż 271 dni. Wybory parlamentarne odbyły się bowiem w marcu ubiegłego roku, a umowa koalicyjna została zawarta dopiero w grudniu. Tym samym partie pobiły rekord z poprzednich wyborów, kiedy to negocjacje trwały 225 dni.

Skład partyjny nowego rządu jest identyczny, jak w przypadku poprzedniego gabinetu: oprócz centroprawicowej VVD i postępowych Demokratów 66 w jej skład wejdą chadeckie Apel Chrześcijańsko-Demokratyczny (CDA) i Unia Chrześcijańska (CU). Na czele rządu ponownie stanie Mark Rutte. Będzie to już czwarty z rzędu kierowany przez niego gabinet.

Rutte ujawnił w niedzielę (2 stycznia) także inne nominacje ministerialne. Dotychczasowy minister finansów Wopke Hoekstra z CDA obejmie resort spraw zagranicznych. Ministrem obrony będzie Kajsa Ollongren, partyjna koleżanka Kaag. Ministrem spraw gospodarczych i polityki klimatycznej zostanie Micky Adriaansens z VVD. Nowo utworzonym resortem klimatu i energetyki pokieruje natomiast Rob Jetten z D66.

Wicepremierami w nowym rządzie mają być Sigrid Kaag z ramienia D66, Wopke Hoekstra z CDA i Carola Schouten z CU. Król Wilhelm-Aleksander zaprzysięgnie nowy gabinet prawdopodobnie w przyszły poniedziałek (10 stycznia).